Bản án 347/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng ủy quyền
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Điều 5, Điều 6, khoản 2, 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157, Điều 158, Điều 165, Điều 166, khoản 2 Điều 244, Điều 227, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 BLTTDS năm 2015; - Điều 117, Điều 118, Điều 119, Điều 122, khoản 1 Điều 124, khoản 2, 4 Điều 131 và Điều 562 Bộ luật Dân sự năm 2015; - Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn…
Nhận định của Tòa án
, Hợp đồng ủy quyền số công chứng 22, quyển số 01/2024 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 02-01-2024 ký giữa nguyên đơn với bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ P, theo hợp đồng ủy quyền thể hiện nguyên đơn ủy quyền cho bà P được toàn quyền thay mặt và nhân danh nguyên đơn thực hiện các giao dịch thế chấp, thế chấp để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác, cho thuê, tặng cho, góp vốn, đặt cọc, chuyển nhượng (kể cả việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ, thanh lý, chấm dứt các giao dịch trên) đối với quyền sử dụng đất tọa lạc tại khu vực T, phường T, quận C, thành phố Cần Thơ (thửa đất số 786, tờ bản đồ số 05) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 214173, số vào sổ cấp GCN: H02185 do UBND quận C, thành phố Cần Thơ cấp ngày 08-5-2009 cho bà Phan Thị H đứng tên, chỉnh lý sang ông Nguyễn Hoàng T vào ngày 01-10-2019. 8 Nguyên đơn cho rằng hợp đồng ủy quyền này là giả tạo cho việc nguyên đơn vay mượn tiền của bà P bằng hình thức ký ủy quyền. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn đã cung cấp bản chính “Bản thỏa thuận hợp tác ngày 07-4-2024” và “Giấy xác nhận ngày 19-11-2024” ký giữa nguyên đơn với bị đơn bà P. Đối với bị đơn bà P, trong quá trình giải quyết bà P cũng thừa nhận bà nhận cầm cố tài sản của nguyên đơn đứng tên để cho nguyên đơn vay số tiền 100.000.000 đồng, bà đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Xét chứng cứ nguyên đơn cung cấp thể hiện: Theo Bản thỏa thuận hợp tác ngày 07-4-2024 ký giữa nguyên đơn với bị đơn bà P thể hiện nguyên đơn dùng tài sản hợp pháp của nguyên đơn là quyền sử dụng đất tại thửa đất số 786, tờ bản đồ số 05, diện tích 206,9m2, số tiền hợp tác 100.000.000 đồng, thời gian cho vay 05 năm, mục đích sử dụng vay hợp tác, lãi suất 1,5%/tháng, khi chuộc tài sản trước hợp đồng thì phải báo trước 90 ngày và theo Giấy xác nhận ngày 19-11-2024 ký giữa nguyên đơn với bị đơn thể hiện bị đơn bà P hứa vào ngày 03-01-2025 bà P sẽ ký trả tài sản sổ đất số thửa 786, tờ bản đồ số 05, diện tích 206,9m2 và bên nguyên đơn sẽ đưa lại số tiền 100.000.000 đồng.
Căn cứ vào Hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024 và Bản thỏa thuận hợp tác ngày 07-4-2024, Giấy xác nhận ngày 19-11-2024 thì quyền sử dụng đất nguyên đơn hợp tác vay và quyền sử dụng đất nguyên đơn ký hợp đồng ủy quyền với bị đơn bà P là cùng 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 214173, số vào sổ cấp GCN: H02185 do UBND quận C, thành phố Cần Thơ cấp ngày 08-5-2009 cho bà Phan Thị H đứng tên, chỉnh lý sang ông Nguyễn Hoàng T vào ngày 01-10-2019.
Do đó, mặc dù hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024 được lập thành văn bản, được Văn phòng C công chứng ngày 02-01-2024 (số công chứng 22, quyển số 01/2024 TP/CC-SCC/HĐGD) nhưng hợp đồng ủy quyền này nhằm để che giấu việc vay mượn tiền có cầm cố tài sản, đồng thời phía bị đơn bà P cũng thừa nhận nguyên đơn cầm cố tài sản cho bà để vay số tiền 100.000.000 đồng nên hợp đồng ủy quyền này bị vô hiệu theo quy định tại khoản 1 Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015. [3.2] Đối với Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 28, quyển số 01/2024/TP/CC-SCC/HĐGD do Văn phòng C lập ngày 03-01- 2024: Theo hồ sơ trích lục từ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận C, thành phố Cần Thơ thì bị đơn ông Nguyễn Việt T2 nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của nguyên đơn thông qua hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024, ông T2 đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận C cập nhật chỉnh lý biến động sang tên vào ngày 11-11-2024. Như đã phân tích nêu trên, hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024 được các bên xác lập nhằm che giấu giao dịch vay tiền nên đã bị vô hiệu, bà P không có quyền đại diện nguyên đơn để thực hiện giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bà P không phải là chủ sử dụng đất hợp pháp nên việc bà P ký chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông T2 thông qua hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024 cũng bị vô hiệu. Đồng thời, tại phiên 9 tòa, đại diện ủy quyền của ông Nguyễn Việt T2 cũng thống nhất vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 03-01-2024. [3.3]
Do đó, nguyên đơn yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng ủy quyền, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, buộc bị đơn ông T2 trả lại bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 214173, số vào sổ H02185 do UBND quận C, thành phố Cần Thơ cấp ngày 08-5-2009 là có cơ sở để Hội đồng xét xử chấp nhận. Xét việc tự nguyện của nguyên đơn trả lại số tiền 100.000.000 đồng cho bị đơn bà P: Do hợp đồng ủy quyền bị vô hiệu nên căn cứ vào khoản 2 Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015, nguyên đơn trả lại cho bị đơn bà P số tiền 100.000.000 đồng là phù hợp theo quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử ghi nhận. Xét giữa nguyên đơn và bị đơn bà P chỉ vay tiền và cầm cố giấy tờ đất, trong quá trình Tòa án giải quyết, bị đơn bà P chỉ trình bày nguyên đơn trả lại cho bà số tiền 100.000.000 đồng, bà P không yêu cầu tính lãi nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.
[4] Xét yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Việt T2: [4.1] Đối với yêu cầu buộc ông Nguyễn Hoàng T và những người có liên quan đang sinh sống trên nhà và đất phải di dời toàn bộ đồ đạc, vật dụng gia đình trả lại nhà và đất cho ông Nguyễn Việt T2 chiếu theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất số AO 214173, số vào sổ cấp GCN: H02185, do UBND quận C cấp ngày 08-5-2009 bà Phan Thị H, chỉnh lý sang tên ông Nguyễn Hoàng T ngày 07-10-2019 và chỉnh lý sang tên ông Nguyễn Việt T2 ngày 11-11-2024: Trong quá trình Tòa án thụ lý giải quyết vụ án thì đến ngày 10-4-2026 phía đại diện ủy quyền của bị đơn ông T2 có đơn xin rút một phần yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn. Tại phiên tòa, đại diện ủy quyền của ông T2 xác định đã thỏa thuận được với nguyên đơn nên xin rút một phần yêu cầu phản tố về việc buộc nguyên đơn và những người liên quan trả lại nhà, đất. Xét việc rút một phần yêu cầu phản tố của bị đơn ông T2 là hoàn toàn tự nguyện nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử một phần đối với phần yêu cầu buộc nguyên đơn và những người liên quan trả lại nhà, đất theo quy định tại khoản 2 Điều 244 BLTTDS năm 2015. [4.2] Đối với yêu cầu buộc bị đơn bà P trả lại tiền chuyển nhượng và bồi thường thiệt hại do hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 03-01- 2024 vô hiệu: [4.2.1] Xét yêu cầu trả lại số tiền đã nhận chuyển nhượng 550.000.000 đồng: Do hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 03-01-2024 ký giữa bà Nguyễn Thị Mỹ P và ông Nguyễn Việt T2 bị vô hiệu nên căn cứ vào khoản 2 Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, theo biên nhận về việc giao nhận tiền ngày 02-01-2024 (bản chính) do bị đơn ông T2 cung cấp thể hiện bà P có nhận số tiền 10 550.000.000 đồng từ ông T2 để chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại khu vực T, phường T, quận C, thành phố Cần Thơ (thửa đất số 786, tờ bản đồ số 05), đồng thời bà P cũng thừa nhận có nhận số tiền 550.000.000 đồng của ông T2.
Do đó, ông T2 yêu cầu buộc bà P trả lại số tiền đã nhận chuyển nhượng 550.000.000 đồng là có cơ sở để Hội đồng xét xử chấp nhận. [4.2.2] Xét yêu cầu bồi thường thiệt hại: Trong quá trình giải quyết, bà P cho rằng bà vay ông T2 số tiền 550.000.000 đồng và thế chấp tài sản, không có việc mua bán đất giữa bà với ông T2 nhưng bà P không cung cấp được chứng cứ để chứng minh cho việc vay mượn tiền, hơn nữa tại phiên tòa đại diện ủy quyền của ông T2 xác định không có việc vay mượn tiền giữa ông T2 với bà P, do đó lời trình bày của bà P là không có cơ sở Hội đồng xét xử xem xét. Xét bị đơn bà P thừa nhận cho nguyên đơn vay tiền và có cầm cố tài sản và đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc tuyên vô hiệu hợp đồng ủy quyền ngày 02-01-2024, mặt khác bà P không có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng bà P đã có hành vi gian dối dùng hợp đồng ủy quyền này để ký chuyển nhượng quyền sử dụng đất lại cho ông T2 và nhận tiền chuyển nhượng. Bà P biết rõ bà không có quyền đại diện hợp pháp nhưng vẫn thực hiện giao dịch chuyển nhượng, gây thiệt hại cho ông T2 không nhận được nhà đất nên bà P là bên hoàn toàn có lỗi. Do hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 03-01-2024 bị vô hiệu, bà P là bên có lỗi gây thiệt hại nên căn cứ vào khoản 4 Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì ông T2 yêu cầu bồi thường thiệt hại là có cơ sở xem xét. Xét yêu cầu bồi thường khoản tiền chênh lệch giữa giá chuyển nhượng và giá thị trường với số tiền 673.109.000 đồng, Hội đồng xét xử xét thấy: Ông T2 nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa đất số 786, tờ bản đồ số 05 tọa lạc khu vực T, phường T, quận C, thành phố Cần Thơ với giá chuyển nhượng 550.000.000 đồng; theo Chứng thư thẩm định giá số 019/2026/1403920/MTA ngày 06-5-2026 do Công ty Cổ phần G lập thì giá trị tài sản là 1.223.109.000 đồng, khoản chênh lệch giữa giá chuyển nhượng và giá thị trường là thiệt hại thực tế, trực tiếp phát sinh từ lỗi của bà P và cần được bồi thường.
Do đó, ông T2 yêu cầu bà P bồi thường thiệt hại với số tiền 673.109.000 đồng là có cơ sở để Hội đồng xét xử xem xét. [4.2.3]
Do đó, cần buộc bị đơn bà P có trách nhiệm trả cho ông T2 số tiền chuyển nhượng 550.000.000 đồng và tiền bồi thường thiệt hại 673.109.000 đồng, tổng số tiền bà P phải trả cho ông T2 là 1.223.109.000 đồng
[5] Đối với số tiền 100.000.000 đồng mà nguyên đơn có trách nhiệm trả lại cho bà P khi hợp đồng ủy quyền bị tuyên vô hiệu: Tại phiên tòa, đại diện bị đơn ông T2 yêu cầu được nhận số tiền 100.000.000 đồng từ nguyên đơn và đồng ý trả lại cho nguyên đơn bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 214173, số vào sổ cấp GCN: H02185 do UBND quận C cấp ngày 08-5-2009 bà Phan Thị H, chỉnh lý sang tên ông 11 Nguyễn Hoàng T ngày 07-10-2019 và chỉnh lý sang tên ông Nguyễn Việt T2 ngày 11-11-2024 khi nhận đủ số tiền 100.000.000 đồng; bị đơn ông T2 đồng ý trừ số tiền 100.000.000 đồng này vào số tiền buộc bà P phải bồi thường thiệt hại cho ông T2. Nguyên đơn cũng đồng ý theo đề nghị của bị đơn ông T2, cả nguyên đơn và bị đơn ông T2 đề nghị Hội đồng xét xử xem xét ghi nhận. Xét tại bản tự khai ngày 14-4-2026 bà P trình bày nguyên đơn sẽ trả cho bà số tiền vay 100.000.000 đồng và bà xin hoàn lại trước cho bên đang giữ sổ của ông T số tiền này.
Do đó, việc nguyên đơn và bị đơn ông T2 đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận nguyên đơn có nghĩa vụ trả trực tiếp cho ông T2 số tiền 100.000.000 đồng là có cơ sở xem xét. Do đó cần buộc nguyên đơn có trách nhiệm trả cho bị đơn ông T2 số tiền 100.000.000 đồng; buộc bị đơn bà P có trách nhiệm trả cho ông T2 số tiền 1.123.109.000 đồng (đã trừ vào số tiền 100.000.000 đồng mà nguyên đơn có nghĩa vụ trả lại cho bà P).
[6] Xét đề nghị của Viện kiểm sát là phù hợp theo quy định của pháp luật.
[7] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: 3.200.000 đồng, bị đơn bà P phải chịu. Nguyên đơn ông T đã nộp xong nên bị đơn bà P phải trả lại cho ông T 3.200.000 đồng.
[8] Chi phí thẩm định giá: 21.600.000 đồng, bị đơn bà P phải chịu. Ông T2 đã nộp xong nên bà P có trách nhiệm trả lại cho ông T2 21.600.000 đồng.
[9] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn bà P phải chịu án phí đối với yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng ủy quyền được Hội đồng xét xử chấp nhận. Bị đơn ông T2 phải chịu án phí đối với yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được Hội đồng xét xử chấp nhận. Bị đơn bà P phải chịu án phí đối với yêu cầu phản tố được Hội đồng xét xử chấp nhận. Nguyên đơn phải chịu án phí đối với số tiền 100.000.000 đồng nguyên đơn có trách nhiệm trả lại cho bị đơn bà P. Vì các lẽ trên,
Căn cứ vào:
Quyết định
- Điều 5, Điều 6, khoản 2, 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157, Điều 158, Điều 165, Điều 166, khoản 2 Điều 244, Điều 227, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 BLTTDS năm 2015; - Điều 117, Điều 118, Điều 119, Điều 122, khoản 1 Điều 124, khoản 2, 4 Điều 131 và Điều 562 Bộ luật Dân sự năm 2015; - Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 12
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Hoàng T đối với bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ P, ông Nguyễn Việt T2. Tuyên bố Hợp đồng ủy quyền giữa ông Nguyễn Hoàng T với bà Nguyễn Thị Mỹ P được Văn phòng C công chứng ngày 02-01-2024 (số công chứng 22, quyển số 01/2024 TP/CC-SCC/HĐGD) vô hiệu. Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Hoàng T (có bà Nguyễn Thị Mỹ P làm đại diện) với ông Nguyễn Việt T2 được Văn phòng C công chứng ngày 03-01-2024 (số công chứng 28, quyển số 01/2024 TP/CC-SCC/HĐGD) vô hiệu. Ông Nguyễn Hoàng T có trách nhiệm trả cho ông Nguyễn Việt T2 số tiền 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng). Khi nhận đủ số tiền 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng) thì ông Nguyễn Việt T2 có trách nhiệm trả lại cho ông Nguyễn Hoàng T bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 214173, số vào sổ cấp GCN: H02185, do UBND quận C, thành phố Cần Thơ cấp ngày 08-5-2009 cho bà Phan Thị H được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai quận C cập nhật chỉnh lý biến động sang tên ông Nguyễn Việt T2 vào ngày 11-11-2024. Ông Nguyễn Hoàng T được quyền liên hệ với các cơ quan chức năng để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 4/CNKV III ngày 15-01-2026 do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực III – Cần Thơ lập theo quy định của pháp luật. (Đính kèm: Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất số 4/CNKV III ngày 15-01- 2026 do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực III – Cần Thơ lập).
2. Đình chỉ xét xử một phần yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Việt T2 đối với nguyên đơn ông Nguyễn Hoàng T.
3. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Việt T2 đối với bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ P. Bà Nguyễn Thị Mỹ P có trách nhiệm trả lại cho ông Nguyễn Việt T2 số tiền 1.123.109.000 đồng (Một tỷ một trăm hai mươi ba triệu một trăm lẻ chín nghìn đồng).
4. Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
5. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ P có trách nhiệm trả lại cho ông Nguyễn Hoàng T số tiền 3.200.000 đồng (Ba triệu hai trăm nghìn đồng). 13
6. Về chi phí thẩm định giá: Bị đơn bà Nguyễn Thị Mỹ P có trách nhiệm trả lại cho ông Nguyễn Việt T2 số tiền 21.600.000 đồng (Hai mư