Bản án 312/2025/DS-PTTranh chấp cá nhân<>

[1] Vê tô tụng: Đơn kháng cáo của ông Trân Văn K làm trong thời hạn luật định, phù hợp vê hình thức, nên là cơ sở đê Tòa án xét xứ lại vụ án theo thủ tục phúc thấm. Tại phiên tòa phúc thấm, ông K vắng mặt, nhưng người đại diện theo ủy quyền của ông K có mặt.

Do đó, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm tiến hành xét xử theo thủ tục chung.

[2] Về giải quyết nội dung vụ án: [2.1] Ông Trần Văn K và bà Lê Thị N kết H2 ngày 06/01/2009 tại UBND Phường R, thành phố V, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, sau đó ly hôn theo Bản án hôn nhân gia đình phúc thẩm số 12/2017/HNGĐ-PT ngày 24/8/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nhưng không yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung. Năm 2019, ông K có đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn, nhưng sau đó ông K đã rút đơn. Năm 2024, ông K khởi kiện tại Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu bà N phải thực hiện cam kết đối với ông vào ngày 04/02/2015. [2.2] Theo ông K trình bày thì trong quá trình chung sống, ông K và bà N đã cùng nhau tạo lập được nhiều tài sản, trong đó có căn nhà ở địa chỉ số E đường K (số cũ: 6/4), Khu phố H, phường L, Quận T (nay là thành phố T), Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2015, ông K và bà N đã có thỏa thuận về việc phân chia tài sản, ông K đồng ý rời khỏi nhà và bàn giao nhà đất cho bà N quản lý, sử dụng; bà N có nghĩa vụ thanh toán lại cho ông K một khoản tiền mặt, đồng thời sau khi bà N chuyển nhượng căn nhà 526/5 K thì phải chia cho ông một phần tiền. Song ông K không xuất trình được bất cứ chứng cứ, tài liệu nào để chứng minh về căn cứ xác lập quyền sở hữu căn nhà, cũng như sự thỏa thuận phân chia tài sản với bà N. Phía bà N không thừa nhận lời trình bày của ông K, đồng thời khẳng định căn nhà và quyên sử dụng đất tại địa chỉ 5 đường K là tài sản riêng của bà N. Lời trình bày của bà N phù hợp với kết quả thu thập chứng cứ của Tòa án cấp sơ thẩm về hồ sơ nhà đất số 526/5 (số cũ: 6/4) đường K là căn nhà và quyền sử dụng đất nêu trên bà N đã được UBND Thành phố H cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở từ ngày 01/8/2003 (trước khi ông K và bà N đăng K1 kết hôn). Thêm nữa, sau khi kết hôn, ngày 4 20/10/2009, bà N có đơn gửi U, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh, xin xác nhận một số tài sản, trong đó có nhà đất ở địa chỉ số E (số cũ 6/4) đường K, khu phố H, phường L, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh là tài sản riêng của bà N; ở cuối đơn ông K đã viết và ký xác nhận vào ngày 22/12/2009 là: "Tôi tên Trần Văn K, hiện thường trú tại E đường C phường R, thành phố V, xác nhận toàn bộ tài sản bà Lê Thị N kê K2 trong đơn này là của bà Lê Thị N . Tôi hoàn toàn không có gì liên quan đến tổng số tài sản trên".

Do đó, lời trình bày của ông K cho rằng căn nhà 526/5 đường K là tài sản chung của ông và bà N, nên trước khi ly hôn, hai bên đã thỏa thuận phân chia tài sản, từ đó bà N đã làm cam kết ngày 04/02/2015 là không có cơ sở chấp nhận. [2.3] Về "Giấy cam kết" của bà N lập ngày 04/02/2015: Ngày 04/02/2015, trước khi ly hôn, bà Ngô L giấy cam kết và được Phòng C1, Thành phô Hô Chí Minh chứng thực chữ ký có nội dung: "Băng văn bản này, tôi cam kêt đên tháng 11 năm 2018 tôi sẽ tặng cho ông Trân Văn K 500.000.000 đồng (năm trăm triệu đồng) bằng tiền riêng của tôi và đến khi nào tôi bán được ngôi nhà tại sô: 526/5 (sô cũ: 6/4) đường K, Khu phô H, Phường L, Quận I, TP . thì tôi sẽ chia cho ông K 500.000.000đ (năm trăm triệu đồng)". Quá trình giải quyết vụ án, bà N xác định bà làm cam kết trên là tự nguyện, không bị ông K hay ai khác đe dọa hay ép buộc. Như vậy, có cơ sở xác định vào ngày 04/02/2015, bà N có hứa là sẽ tặng cho ông K một khoản tiền, nhưng không kèm theo một hoặc một số điều kiện về nghĩa vụ của ông K (bên được tặng cho) phải thực hiện là lý do của việc tặng cho, mà theo bà N thì chỉ là xuất phát từ việc bà muốn được nhanh chóng ly hôn ông K và nghe ông K nói hoàn cảnh ông K rất khó khăn, không có tài sản, không có nhà ở. Do bà đã lớn tuổi, không còn khả năng lao động để kiếm tiền mà phải sống phụ thuộc con cái, nên bà không có tiền riêng, còn nhà đất có địa chỉ số E đường K bà đã tặng cho chị Nguyễn Thùy T nên không có tiền để cho ông K như đã cam kết. Xét việc bà N cam kết tặng cho ông K một khoản tiền mà không kèm theo điều kiện về nghĩa vụ mà ông K phải thực hiện nên không làm phát sinh nghĩa vụ dân sự của bà N đối với ông K. Tại thời điểm bà N cam kết tặng cho ông K tiền thì Bộ luật Dân sự năm 2005 đang có hiệu lực thi hành. Bà N chưa giao tiền cho ông K nên căn cứ vào các quy định tại các điều 465, 466 của Bộ luật Dân sự năm 2005 thì hợp đồng tặng cho tài sản giữa bà N và ông K chưa phát sinh hiệu lực. Hơn nữa, việc bà Ngô H1 cho ông K tiên khi nào bà bán được nhà không phải và không thê là điêu kiện hạn chê quyên định đoạt của bà N, với tư cách là chủ sở hữu tài sản đối với tài sản là nhà đất ở địa chỉ số E đường K. Việc bà Ngô B1 nhà hay không bán nhà không phụ thuộc và việc hứa cho ông K tiền. Bà N không bán nhà mà tặng cho người khác đồng nghĩa là bà Ngô T1 vô hiệu hóa lời cam kết cho ông K tiền sau khi bán nhà. Vào ngày 11/12/2015, bà Ngô L H đồng số 38967 tặng cho con là bà Nguyễn Thùy T toàn bộ quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất tại địa chỉ 526/5 (số cũ: 6) đường K, Khu phô H, phường L, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh và Phòng C1, Thành phố Hồ Chí Minh xác nhận Hợp đồng tặng cho này. 5 Căn cứ quy định pháp luật nêu trên thì Giấy cam kết ngày 04/02/2015 về việc hứa sẽ tặng cho ông K tiền của bà N chưa phát sinh hiệu lực vì ông K chưa nhận tiền. Do đó việc ông K khởi kiện yêu cầu bà N phải thanh toán cho ông tổng số tiền là 1.675.500.000 đồng là không có cơ sở chấp nhận. Về án phí dân sự sơ thấm: Do không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên ông K phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu của ông không được chấp nhận.

Tuy nhiên, ông K là người cao tuôi và có đơn xin miễn án phí theo đúng quy định của pháp luật nên các được miễn án phí dân sự sơ thấm.