Bản án 02/2023/KDTM-GĐTTranh chấp về thuê, cho thuê, thuê mua

[1] Công ty Đ là đơn vị được cấp phép khai thác 67,3 hecta Titanium-zircon tại Thiên A, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận theo Giấy phép khai thác khoáng sản số 91/GP-BTNMT ngày 20/01/2011 của Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường. Ngày 06/3/2011, Công ty Đ chuyển nhượng 97% cổ phần cho Công ty K. Ngày 08/3/2011, Công ty K1 chuyển nhượng 95% vốn góp cho Công ty F.

[2] Để tạo thuận lợi cho việc thực hiện dự án mỏ thuộc quyền khai thác của Công ty Đ, ngày 24/3/2011, Công ty C và Công ty F ký kết Hợp đồng, theo đó Công ty C mua lại 40% hoặc 45% cổ phần của Công ty F (tùy thuộc vào trữ lượng T-zircon). Để thực hiện Hợp đồng, Công ty C chuyển cho Công ty F 600.000USD 5 vào ngày ký kết Hợp đồng và sẽ chuyển cho Công ty F 2.900.000USD sau khi có Báo cáo khoan thăm dò và Báo cáo thẩm tra. Khi đó, bà S1 là người thứ 3 đứng ra thu xếp việc mua bán cổ phần giữa Công ty C và Công ty F, đồng thời là người đại diện cho Công ty Đ, cung cấp các tài liệu liên quan đến Công ty Đ cho Công ty C để làm Báo cáo thẩm tra pháp lý của Công ty Đ. Tại khoản 3.1 của Hợp đồng nêu trên có quy định: “Một khoản tiền ban đầu 600.000USD sẽ được thanh toán cho Công ty F vào ngày ký kết Hợp đồng này. Trong trường hợp hợp đồng bị vô hiệu theo Điều 2.1 ở trên, toàn bộ số tiền 600.000USD phải được hoàn trả cho Công ty C”. Ngày 08/4/2011, bà S1 đã ký Thư bảo lãnh xác nhận đã nhận tiền tạm ứng, cam kết bảo lãnh rằng, trong trường hợp bất kỳ khoản tiền nào phải hoàn trả theo như khoản 2.1 và 3 của Hợp đồng, số tiền đầy đủ phải hoàn trả sẽ được thanh toán cho Công ty C. Ngày 11/4/2011, Công ty C chuyển 600.000USD vào tài khoản của Công ty F tại Ngân hàng H. Tại Công văn số 363/C01-P4 ngày 03/02/2023, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an cho biết bà S1 có nhận số tiền 600.000USD từ Công ty F ngày 15/4/2011 để hợp tác mua vốn góp Công ty Đ.

[3] Do bà S1 đã đưa thông tin không chính xác để Công ty C ký Hợp đồng với Công ty F, đồng thời Công ty T không hoàn thành được các Báo cáo tài chính dẫn đến không hoàn thành Báo cáo thẩm tra, nên Hợp đồng nêu trên giữa các bên vô hiệu, không thực hiện được. Thực tế, Công ty C cũng không thanh toán phần giá trị 2.900.000USD của Hợp đồng mà 2 bên đã thỏa thuận.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp đòi lại tiền môi giới và bà S1 tham gia tố tụng với tư cách bị đơn là đúng. Tòa án cấp phúc thẩm cho rằng Công ty C phải khởi kiện Công ty F mới đúng và xử bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với lý do không có căn cứ xác định bà S1 đã nhận của Công ty C 600.000USD, là đánh giá không đúng sự thật khách quan và các chứng cứ của vụ việc. Trong trường hợp này, cần làm rõ bà S1 nhận 600.000USD từ Công ty F ngày 15/4/2011 có đúng là số tiền ban đầu Công ty C chuyển cho Công ty F để thực hiện Hợp đồng ngày 24/3/2011 hay không? Ngoài ra, hiện Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an đang tiến hành điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Công ty Cổ phần Đ1, tỉnh Bình Thuận và các Công ty có liên quan, theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 19/QĐ-VPCQCSĐT ngày 01/3/2021 của Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an (vụ án có liên quan đến việc tranh chấp đòi lại tiền môi giới giữa Công ty C với bà S1).

Do đó, khi xét xử phúc thẩm lại, Tòa án cấp phúc thẩm cần thu thập thêm các tài liệu liên quan để làm căn cứ giải quyết triệt để vụ án. Nếu có đủ căn cứ xác định bà S1 nhận số tiền 600.000USD từ Công ty F chính là số tiền Công ty C chuyển cho Công ty F trong việc thực hiện Hợp đồng ngày 24/3/2011, thì cần buộc bà S1 trả số tiền 600.000USD cho Công ty C. Vì các lẽ trên, 6