Kế hoạch 243/KH-UBND Hưng Yên 2026 Chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi

I. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu tổng quát Trẻ em được chăm sóc sức khỏe tâm thần; trẻ em có vấn đề về sức khỏe tâm thần, trẻ em mồ côi được chăm sóc, giáo dục và bảo vệ, được bình đẳng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ phù hợp nhằm thực hiện đầy đủ các quyền của trẻ em, tạo điều kiện để trẻ em được chăm sóc phát triển toàn diện.

2. Các mục tiêu cụ thể

a) Phấn đấu 85% trẻ em có vấn đề sức khỏe tâm thần, trẻ em có nguy cơ cao rối loạn sức khỏe tâm thần được tiếp cận các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ tâm lý, các dịch vụ xã hội phù hợp tại trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và tại cộng đồng.

b) Phấn đấu 100% trẻ em mồ côi được chăm sóc thay thế bởi người thân thích; cá nhân, gia đình không phải là người thân thích; được nhận làm con nuôi hoặc được chăm sóc nuôi dưỡng tạm thời, tại các cơ sở trợ giúp xã hội, được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ phù hợp.

II. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI

1. Đối tượng

- Trẻ em có vấn đề về sức khỏe tâm thần; trẻ em mồ côi;

- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

2. Thời gian thực hiện: Từ năm 2026 đến năm 2030.

3. Phạm vi thực hiện: Trên toàn tỉnh.

III. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi

a) Nghiên cứu, đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung và triển khai thực hiện hiệu quả các quy định của pháp luật, chính sách về chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi với các hình thức, mô hình đa dạng, linh hoạt, trong đó chú trọng chăm sóc thay thế cho trẻ em tại gia đình.

2

b) Rà soát, hoàn thiện, bổ sung hoặc xây dựng mới các chính sách, dịch vụ chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em mồ côi tại các cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng tập trung.

2. Truyền thông nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em; bảo vệ và chăm sóc trẻ em mồ côi Tổ chức các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, gia đình, cộng đồng về chăm sóc sức kh ỏe tâm thần trẻ em, bảo vệ và chăm sóc trẻ em mồ côi, chú trọng cung cấp các thông tin về quyền trẻ em, kiến thức, kỹ năng cho cha, mẹ, người chăm sóc, người nhận chăm sóc thay thế trẻ em mồ côi với các hình thức phong phú, đa dạng, như: truyền thông trên hệ thống thông tin đại chúng, mạng xã hội, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng; tuyên truyền thông qua hội nghị, hội thảo, tọa đàm, đối thoại; tuyên truyền thông qua các sản phẩm truyền thông…

3. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực, phát triển đội ngũ cán bộ các cấp, các ngành về chăm sóc sức khỏe tâm thần, chăm sóc trẻ em mồ côi. Tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ các cấp, các ngành, cho cha mẹ, người chăm sóc trẻ em, đặc biệt là cán bộ làm công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em, giáo viên làm công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, đội ngũ nhân viên y tế, nhân viên công tác xã hội tại cơ sở giáo dục, cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và tại cộng đồng về hỗ trợ, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, chăm sóc nuôi dưỡng và chăm sóc thay thế trẻ em mồ côi.

4. Phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em toàn diện và liên tục

a) Tăng cường các dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em; tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu trong phòng ngừa và phát hiện sớm các rối loạn sức khỏe tâm thần ở trẻ em; củng cố công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

b) Phát triển dịch vụ hỗ trợ phòng ngừa, phát hiện sớm, tư vấn , tham vấn cho trẻ em có vấn đề sức khỏe tâm thần, trẻ em có nguy cơ rối loạn tâm thần tại các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và tại cộng đồng; xây dựng mạng lưới dịch vụ, kết nối, chuyển tuyến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em; phát triển chương trình tư vấn, hướng dẫn cha mẹ, người chăm sóc trẻ em và trẻ em các kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe tâm thần.

c) Phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trong trường học; triển khai giáo dục sức khỏe tâm thần cho học sinh; phát triển mạng lưới giáo viên, nhân viên và cộng tác viên có kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe tâm thần cho học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông.

5. Phát triển dịch vụ hỗ trợ, chăm sóc thay thế trẻ em mồ côi

a) Trẻ em mồ côi được chăm sóc nuôi dưỡng, chăm sóc thay thế phù hợp và tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ theo nhu cầu để phát triển toàn diện. Ưu tiên trẻ em mồ côi được chăm sóc thay thế bởi người thân thích; bởi cá nhân, gia đình không phải là người thân thích; chăm sóc thay thế bằng hình thức nhận con nuôi.

b) Phát triển mạng lưới dịch vụ tìm gia đình chăm sóc thay thế, tư vấn, hỗ trợ các gia đình về chăm sóc thay thế. Tăng cường dịch vụ công tác xã hội triển

3

khai chăm sóc thay thế trẻ em. Hướng dẫn tiêu chuẩn chăm sóc, nuôi dưỡng, cung cấp các dịch vụ cho trẻ em tại các cơ sở trợ giúp xã hội theo quy định pháp luật.

c) Tăng cường chuyển trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở nuôi dưỡng trẻ em tập trung về các cá nhân, gia đình chăm sóc thay thế, nhận con nuôi.

d) Phát động, duy trì phong trào xã hội tham gia chăm sóc, hỗ trợ trẻ em mồ côi, gia đình, cá nhân nhận chăm sóc thay thế, nhận đỡ đầu trẻ em mồ côi.

6. Tăng cường phối hợp liên ngành, xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi phù hợp với từng đối tượng.

7. Tăng cường công tác kiểm tra, theo dõi, đánh giá thực hiện Kế hoạch. Nghiên cứu, khảo sát, đánh giá về tình hình chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi. Tổ chức học tập, chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi.

8. Đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước để chăm sóc sức khỏe tâm thần, chăm sóc trẻ em mồ côi.

IV. KINH PHÍ THỰC HIỆN Kinh phí thực hiện Kế hoạch bao gồm:

1. Kinh phí được bố trí trong dự toán chi ngân sách nhà nước hàng năm của các sở, ngành, địa phương theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành. Lồng ghép từ nguồn kinh phí thực hiện các chương trình, kế hoạch có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Huy động nguồn tài trợ, viện trợ quốc tế, nguồn xã hội hóa từ các tổ chức, cá nhân, cộng đồng và các nguồn hợp pháp khác.

3. Căn cứ nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch này, các sở, ngành, địa phương chủ động lập dự toán chi hằng năm, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Y tế

a) Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đơn vị, địa phương tổ chức triển khai, hướng dẫn thực hiện Kế hoạch trên phạm vi toàn tỉnh.

b) Rà soát, kiến nghị, tham mưu cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật, chính sách về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em và chăm sóc trẻ em mồ côi, không nơi nương tựa theo chức năng, nhiệm vụ của ngành.

c) Truyền thông về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi và trẻ em không nơi nương tựa:

- Thường xuyên tuyên truyền trên hệ thống thông tin đại chúng các kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, bảo vệ và chăm sóc trẻ em mồ côi, trẻ em không nơi nương tựa;

- Tổ chức các hội nghị, hội thảo, biên soạn các tài liệu truyền thông chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, bảo vệ và chăm sóc trẻ em mồ côi, trong đó chú trọng cung cấp các thông tin về quyền trẻ em, kiến thức, kỹ năng cho cha mẹ, người chăm sóc, người nhận chăm sóc thay thế trẻ em về chăm sóc sức khỏe tâm thần, chăm sóc, nuôi dưỡng và chăm sóc thay thế trẻ em mồ côi.

4

d) Phối hợp hướng dẫn thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc thay thế cho trẻ em mồ côi, trẻ em không nơi nương tựa theo chức năng nhiệm vụ, được giao.

đ) Phát triển dịch vụ, mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em và hỗ trợ trẻ em mồ côi:

- Phát triển dịch vụ tư vấn, tham vấn cho trẻ em có vấn đề sức khỏe tâm thần, trẻ em có nguy cơ rối loạn tâm thần tại các cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và tại cộng đồng;

- Phát triển mạng lưới dịch vụ và kết nối, chuyển tuyến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em; triển khai chương trình tư vấn, hướng dẫn cho cha mẹ, người chăm sóc trẻ em và trẻ em về chăm sóc sức khỏe tâm thần;

- Nghiên cứu, thí điểm, nhân rộng các mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi.

e) Chủ trì triển khai, chỉ đạo củng cố công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; phát triển hệ thống dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em; hướng dẫn chuyên môn về phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng cho trẻ em có nguy cơ v à có rối loạn tâm thần; nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên y tế, cộng tác viên y tế về chăm sóc sức khỏe tâm thần.

f) Kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật, chính sách về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi. Theo dõi, thu thập số liệu, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch. Tổ chức sơ kết, tổng kết và xây dựng Kế hoạch giai đoạn tiếp theo.

2. Sở Giáo dục và Đào tạo Chủ trì, triển khai công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, học sinh trong trường học; triển khai giáo dục sức khỏe tâm thần cho trẻ em, học sinh, dịch vụ công tác xã hội trong trường học; lồng ghép chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em trong các chương trình giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em, học sinh của các cơ sở giáo dục; hướng dẫn công tác chăm sóc, phục hồi khả nă ng học tập và học nghề cho học sinh có vấn đề sức khỏe tâm thần; hỗ trợ về giáo dục đối với trẻ em mồ côi.

3. Sở Tư pháp Hướng dẫn, triển khai thực hiện chăm sóc thay thế bằng hình thức nhận con nuôi cho trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo quy định của pháp luật.

4. Sở Tài chính Trên cơ sở đề xuất của các cơ quan, đơn vị, căn cứ khả năng cân đối ngân sách địa phương, tham mưu báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí kinh phí thực hiện

Kế hoạch theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và pháp luật hiện hành.

5. Các sở, ngành, đơn vị liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm phối hợp triển khai Kế hoạch.

6. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh chỉ đạo các tổ chức thành viên trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình đẩy mạnh công tác tuyên

5

truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và triển khai các mô hình về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi trong tổ chức mình; tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và giám sát việc thực hiện pháp luật về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi; chủ động tham gia, phối hợp thực hiện Kế hoạch.

7. Ủy ban nhân dân xã, phường

a) Tổ chức triển khai các nhiệm vụ, giải pháp, mục tiêu của Kế hoạch phù hợp với điều kiện địa phương.

b) Ưu tiên bố trí nguồn lực, nhân lực của địa phương để thực hiện Kế hoạch theo đúng quy định của pháp luật.

c) Đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực và lồng ghép việc thực hiện có hiệu quả Kế hoạch này với các chương trình, kế hoạch khác có liên quan tại địa phương.

d) Thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện Kế hoạch tại địa phương. Thực hiện báo cáo định kỳ, đột xuất về tình hình chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, trẻ em mồ côi.

VI. CHẾ ĐỘ BÁO CÁO Các sở, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân xã, phường có trách nhiệm báo cáo kết quả triển khai Kế hoạch định kỳ hằng năm ( trước ngày 20/11) hoặc đột xuất khi có yêu cầu về Sở Y tế để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh và Bộ Y tế theo quy định. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc hoặc phát sinh vấn đề mới, các cơ quan, đơn vị kịp thời báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh (qua Sở Y tế) để xem xét, chỉ đạo thực hiện. Nhận Kế hoạch này, yêu cầu các đơn vị triển khai, thực hiện./.