Bản án 65/2026/DS-STĐòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền và quan hệ tranh chấp: Quan hệ tranh chấp giữa các đương sự là Tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án; bị đơn có nơi cư trú tại xã E, tỉnh Đắk Lắk và nguyên đơn có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 4 – Đắk Lắk giải quyết. Căn cứ khoản 6 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Đắk Lắk.

[2] Về nội dung: 3 [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc ông Nguyễn Thành G bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với 20.548kg cà phê quả tươi, là giá trị hoa lợi thu được từ vườn cây cà phê trong các niên vụ 2022-2023, 2023- 2024, 2024-2025 và 2025-2026, Hội đồng xét xử xét thấy: Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 81/2022/DS-ST ngày 27/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc đã có hiệu lực pháp luật, hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê số 1352b/2011/HĐ-GK ngày 27/8/2011 giữa Công ty Cổ phần Cà phê T và ông N thành G đã chấm dứt; ông G có nghĩa vụ giao trả toàn bộ diện tích đất, vườn cây cho Công ty, đồng thời Công ty có nghĩa vụ thanh toán giá trị phần góp vốn 49% vườn cây và các tài sản hợp pháp trên đất theo nội dung bản án. Theo Biên bản xác minh tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4 - Đắk Lắk, sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, ông G không yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền Công ty phải thanh toán nên cơ quan thi hành án chưa ban hành quyết định thi hành án đối với nghĩa vụ này.

Vì vậy, việc Công ty chưa thanh toán khoản tiền theo bản án không phải là căn cứ để ông G tiếp tục quản lý, sử dụng và khai thác vườn cây đã có nghĩa vụ giao trả theo bản án có hiệu lực pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án, ông G vẫn quản lý diện tích đất nhận khoán; đồng thời, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện sau khi Bản án số 81/2022/DS-ST có hiệu lực, ông G vẫn tiếp tục quản lý, chăm sóc, khai thác và thu hoạch cà phê trên diện tích đất, vườn cây nhận khoán. Như vậy, có đủ căn cứ xác định sau khi quan hệ giao khoán chấm dứt, ông G vẫn tiếp tục chiếm giữ, khai thác và hưởng hoa lợi từ vườn cây thuộc quyền quản lý của Công ty Cổ phần Cà phê T. Hành vi này đã xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của Công ty và làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ngoài vườn cây cà phê, trên diện tích đất còn có các cây trồng khác; tuy nhiên, nguyên đơn chỉ yêu cầu ông G bồi thường thiệt hại đối với hoa lợi thu được từ vườn cây cà phê, nên đối với thiệt hại về hoa lợi của các cây trồng khác, Hội đồng xét xử không xem xét. Về mức thiệt hại, ông G là người trực tiếp quản lý, khai thác vườn cây nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh sản lượng thực tế của các niên vụ tranh chấp. Trong khi đó, Công ty Cổ phần Cà phê T cung cấp 02 Hợp đồng giao khoán ký năm 2025 đối với các hộ có vườn cây cùng vùng trồng, có điều kiện tương đồng với vườn cây ông G nhận khoán; các hợp đồng đều xác định sản lượng giao khoán bằng sản lượng giao khoán của niên vụ cuối theo Hợp đồng giao khoán. Đây là căn cứ để xác định định mức sản lượng giao khoán được Công ty áp dụng đối với các vườn cây có điều kiện tương đồng. Ông G không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh sản lượng thực tế thấp hơn định mức nêu trên nên Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận cách xác định thiệt hại của nguyên đơn. Theo Hợp đồng khoán gọn số 1352b/2011/HĐ-GK, sản lượng giao khoán của niên 4 vụ cuối ông G phải giao nộp là 2.620kg cà phê quả tươi, tương ứng với 51% sản lượng của vườn cây. Như vậy, tổng sản lượng của toàn bộ vườn cây được xác định là: 2.620kg : 51% = 5.137kg cà phê quả tươi/niên vụ. Đối với 04 niên vụ từ năm 2022-2023 đến năm 2025-2026, tổng sản lượng hoa lợi được xác định là: 5.137kg x 04 niên vụ = 20.548kg cà phê quả tươi.

Vì vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Cà phê T, buộc ông Nguyễn Thành G phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cho Công ty số lượng 20.548kg cà phê quả tươi, là hoa lợi thu được từ vườn cây cà phê trong 04 niên vụ nêu trên. [2.2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc ông Nguyễn Thành G thanh toán tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 số tiền là 1.067.864 đồng, Hội đồng xét xử xét thấy: Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 81/2022/DS-ST ngày 27/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc đã có hiệu lực pháp luật, Tòa án đã giải quyết nghĩa vụ thanh toán tiền thuê đất của ông G theo phạm vi yêu cầu khởi kiện và các khoản nghĩa vụ tài chính đã phát sinh tại thời điểm xét xử, khoản tiền thuê đất tăng thêm của năm 2021 được xác định sau khi cơ quan thuế điều chỉnh lại nghĩa vụ tiền thuê đất, theo Thông báo số 536/TB-CCT ngày 29/4/2025 của Chi cục Thuế khu vực XIV và Thông báo số 61/TB-DLA của Thuế tỉnh Đắk Lắk và Thông báo số 198/TB-CTCP ngày 29/10/2025 của Công ty Cổ phần Cà phê T nên chưa được xem xét, giải quyết tại Bản án số 81/2022/DS-ST. Theo tài liệu trong hồ sơ, số tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 ông G phải thanh toán là 1.067.864 đồng.

Vì vậy, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận yêu cầu của Công ty Cổ phần Cà phê T, buộc ông G thanh toán tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 phần 49% là 1.067.864 đồng. Tại phiên tòa, nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với tiền thuê đất phần 49% từ năm 2022 đến năm 2025 là 8.460.144 đồng. Xét thấy việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện nên cần chấp nhận đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3] Xét quan điểm và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Đắk Lắk tại phiên tòa là có căn cứ và đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử cần chấp nhận.

[4] Về án phí: Do đối tượng phải bồi thường là 20.548kg cà phê quả tươi nên Hội đồng xét xử xác định giá trị nghĩa vụ phải thực hiện theo giá cà phê nhân xô tại thời điểm xét xử sơ thẩm (ngày 14/8/2026 là 97.300 đồng/kg), quy đổi theo tỷ lệ 4,55kg cà phê quả tươi tương ứng 01kg cà phê nhân, làm căn cứ tính giá trị nghĩa vụ phải thực hiện, cụ thể: 20.548kg cà phê quả tươi × (97.300 đồng/kg : 4,55) = 439.411.076 đồng. Tổng giá trị nghĩa vụ ông G phải thực hiện gồm: tiền bồi thường hoa lợi là 439.411.076 đồng, tiền thuê đất là 1.067.864 đồng. Do yêu 5 cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên ông G phải chịu 21.619.157 đồng án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch.