Bản án 574/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Quang B về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản với ông Phạm Văn K và bà Mai Thị T. - Buộc ông Phạm Văn K có trách nhiệm trả cho ông Nguyễn Quang B tổng số tiền 1.235.000.000 đồng (một tỷ hai trăm ba mươi lăm triệu đồng), trong đó: nợ gốc 950.000.000 đồng (chín trăm năm mươi triệu đồng) và nợ lãi 285.000.000 đồng (hai trăm tám mươi lăm triệu đồng). 8 - Buộc ông…
Nhận định của Tòa án
không cần thiết đưa bà C1 vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. 5
[4] Ông Nguyễn Quang B và ông Phạm Văn K đều thừa nhận ngày 03/10/2023 và ngày 05/10/2023 các bên có ký kết giấy thỏa thuận mượn tiền và giấy mượn tiền. Cho nên, đây là những tình tiết không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
[5] Xem xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: [5.1] Xét giấy thỏa thuận mượn tiền ngày 03/10/2023: Về số tiền vay: ông Nguyễn Quang B yêu cầu ông Phạm Văn K trả số tiền vay gốc 950.000.000 đồng và tiền lãi. Ông K thừa nhận có ký vay số tiền 950.000.000 đồng, mục đích ký là do trước đây ông K có vay tiền của ông B và ông K ký vay hộ cho ông T1, chưa trả được tiền vay nên ông B yêu cầu ký giấy mượn tiền mới nhưng trong đó số tiền này ông K chỉ vay 300.000.000 đồng ngày 03/10/2015 và ngày 29/10/2015 ông K ký nhận vay thay ông T1 700.000.000 đồng, ông T1 trả 50.000.000 đồng, còn lại 650.000.000 đồng. Đồng thời, ông Nguyễn Quốc T1 cũng xác định số tiền 650.000.000 đồng là do ông T1 vay thông qua ông K và ông B đồng ý.
Tuy nhiên, phần trình bày của ông K và ông T1 không có căn cứ, bởi lẽ: ông B không thừa nhận sự việc như ông K với ông T1 trình bày, ông B xác định cho chính ông K vay, thời điểm vay là ngày 03/10/2023, số tiền cho vay này không liên quan đến các giao dịch khác giữa ông T1 với ông B và cũng không liên quan gì đến các giao dịch giữa ông B với ông K trước thời điểm ký giấy thỏa thuận mượn tiền trên. Mặt khác, ông K và ông T1 cũng không đưa ra được chứng cứ để chứng minh cho việc có sự liên quan giữa các giao dịch thời điểm trước tháng 10/2023 do vay tiền chưa trả được nên phải ký xác nhận lại vào ngày 03/10/2023 và trong đó có số tiền ông T1 vay.
Vì vậy, có cơ sở xác định ông B cho ông K vay tiền. Về thời hạn trả nợ: theo thỏa thuận thời gian vay là 12 tháng kể từ ngày 03/10/2023 đến ngày 03/10/2024.
Do đó, có cơ sở xác định khoản vay có kỳ hạn. Về lãi suất: giấy thỏa thuận mượn tiền không thể hiện lãi suất cụ thể nhưng có nội dung “Tôi cam kết trả số tiền trên gốc và lãi…”, ông B xác định lãi suất 1%/tháng, ông K xác định lãi suất 5%/tháng. Như vậy, có căn cứ xác định khoản vay có lãi. Ông K xác định lãi suất 5%/tháng, còn ông B xác định lãi suất 1%/tháng (12%/năm). Các bên không thống nhất về mức lãi suất nhưng đối với lãi suất ông B xác định là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự “1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.”, đồng thời có lợi cho ông K. Cho nên, xác định lãi suất vay là 1%/tháng. 6 Về việc trả tiền gốc và lãi: ông K xác định đã trả tiền gốc 100.000.000 đồng bằng hình thức chuyển khoản, chưa trả tiền lãi. Ông B xác định ông K chưa trả tiền gốc như ông K trình bày. Xét, ông K có cung cấp được tờ photo thông tin chuyển khoản số tiền 100.000.000 đồng đến tài khoản của ông B, nhưng thông tin chuyển khoản không thể hiện thời gian chuyển khoản khi nào nên không có căn cứ xác định sau thời điểm ký giấy thỏa thuận mượn tiền ngày 03/10/2023 ông K đã chuyển trả tiền vay gốc 100.000.000 đồng, hơn nữa các thông tin chuyển khoản khác do ông K cung cấp đều có thể hiện thời gian chuyển khoản và tất cả (trừ ngày 09/02/2024 và ngày 08/02/2026) đều thể hiện thông tin chuyển khoản trước thời điểm ký giấy thỏa thuận mượn tiền ngày 03/10/2023. Như vậy, có căn cứ xác định ông K chưa trả tiền vay gốc và lãi. Ông B xác định khoản vay này cho cá nhân ông K vay, đồng thời ông K cũng thừa nhận cá nhân ông vay, không phải nợ chung của vợ chồng.
Do đó, ông B yêu cầu ông K phải trả số tiền vay gốc 950.000.000 đồng và tiền lãi chỉ yêu cầu tính từ ngày vay 03/10/2023 đến ngày 03/4/2026 (bao gồm cả trong hạn và quá hạn là 30 tháng) trên mức lãi suất 1%/tháng: 950.000.000 đồng x 1%/tháng x 30 tháng = 285.000.000 đồng; tổng cộng 1.235.000.000 đồng là có lợi cho ông K và phù hợp tại Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015: “1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn…” “5. Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau: a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này; b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”. [6.2] Xét giấy mượn tiền ngày 05/10/2023: Về số tiền vay: ông Nguyễn Quang B yêu cầu ông Phạm Văn K và bà Mai Thị T trả số tiền vay gốc 800.000.000 đồng và tiền lãi. Ông K thừa nhận ông K và bà Mai Thị T có ký vay số tiền 800.000.000 đồng nhưng trong số tiền 800.000.000 đồng chỉ có tiền vay gốc 615.000.000 đồng, còn số tiền 185.000.000 đồng là tiền lãi của khoản vay 300.000.000 đồng ngày 03/10/2015 nên ông B yêu cầu phải ký gộp thành tiền vay gốc. Đối với phần trình bày của ông K không có cơ sở, bởi lẽ: ông K không có gì để chứng minh cho phần trình bày của mình, không chứng minh được chỉ vay số tiền 615.000.000 đồng, còn lại 185.000.000 đồng là tiền lãi, đồng thời cũng không có gì thể hiện việc có sự liên quan giữa giao dịch vay thời điểm trước tháng 10/2023 do vay tiền chưa trả được nên phải ký xác nhận lại vào ngày 05/10/2023, hơn nữa ông B cũng không thừa nhận vấn đề này. Ông K cho rằng khoản vay này là khoản vay cá nhân của ông, không phải là khoản vay của vợ chồng.
Tuy nhiên, bà T có ký nhận 7 giấy vay tiền, nên phải chịu trách nhiệm về việc mình ký kết và biết nội dung ký kết.
Vì vậy, có cơ sở xác định ông B cho ông K và bà T vay số tiền 800.000.000 đồng. Về thời hạn trả nợ: theo thỏa thuận thời hạn vay là 06 tháng kể từ ngày 05/10/2023.
Do đó, có cơ sở xác định khoản vay có kỳ hạn. Về lãi suất: giấy mượn tiền không thể hiện lãi suất, ông B xác định lãi suất 1%/tháng, ông K xác định lãi suất 5%/tháng. Như vậy, có căn cứ xác định khoản vay có lãi. Ông K xác định lãi suất 5%/tháng, còn ông B xác định lãi suất 1%/tháng (12%/năm). Các bên không thống nhất về mức lãi suất nhưng đối với lãi suất ông B xác định là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự, đồng thời có lợi cho ông K và bà T. Cho nên, xác định lãi suất vay là 1%/tháng. Về việc trả tiền gốc và lãi: ông K đã trả được 12.000.000 đồng tiền lãi, cụ thể: ngày 09/02/2024 trả 2.000.000 đồng và ngày 08/02/2026 trả 10.000.000 đồng, ông B thừa nhận nội dung này. Ngoài ra, không trả được thêm khoản tiền nào khác. Như vậy, ông K và bà T đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ.
Do đó, ông B yêu cầu ông K và bà T có trách nhiệm liên đới phải trả số tiền vay gốc 800.000.000 đồng và tiền lãi chỉ yêu cầu tính từ ngày vay 05/10/2023 đến ngày 05/4/2026 (bao gồm cả trong hạn và quá hạn là 30 tháng) trên mức lãi suất 1%/tháng: 800.000.000 đồng x 1%/tháng x 30 tháng = 240.000.000 đồng – 12.000.000 đồng = 228.000.000. Tổng cộng gốc và lãi: 1.028.000.000 đồng là phù hợp tại Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015.
[7]
Từ những phân tích trên, có căn cứ chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp.
[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: bị đơn phải chịu theo quy định.
Quyết định
Căn cứ vào a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 92, Điều 144, Điều 147, Điều 180, Điều 227, Điều 228, Điều 229, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; căn cứ Điều 466 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015; căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Quang B về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản với ông Phạm Văn K và bà Mai Thị T. - Buộc ông Phạm Văn K có trách nhiệm trả cho ông Nguyễn Quang B tổng số tiền 1.235.000.000 đồng (một tỷ hai trăm ba mươi lăm triệu đồng), trong đó: nợ gốc 950.000.000 đồng (chín trăm năm mươi triệu đồng) và nợ lãi 285.000.000 đồng (hai trăm tám mươi lăm triệu đồng). 8 - Buộc ông Phạm Văn K và bà Mai Thị T có trách nhiệm liên đới trả cho ông Nguyễn Quang B tổng số tiền 1.028.000.000 đồng (một tỷ không trăm hai mươi tám triệu đồng), trong đó: nợ gốc 800.000.000 đồng (tám trăm triệu đồng) và nợ lãi 228.000.000 đồng (hai trăm hai mươi tám triệu đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015.
2. Về án phí dân sự sơ thẩm: - Ông Phạm Văn K phải chịu 49.050.000 đồng (bốn mươi chín triệu không trăm năm mươi nghìn đồng). - Ông Phạm Văn K và bà Mai Thị T phải chịu 42.840.000 đồng (bốn mươi hai triệu tám trăm bốn mươi nghìn đồng). - Trả lại cho ông Nguyễn Quang B 38.750.000 đồng (ba mươi tám triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0034075 ngày 01/6/2026 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Đương sự có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.
4. Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2025 thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 36 và Điều 71 Luật Thi hành án dân sự năm 2025; thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự năm 2025./.