Bản án 91/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra công khai tại phiên toà.

Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, HĐXX nhận định:

[1]. Về tố tụng: Về thẩm quyền và quan hệ tranh chấp: Ông L có đơn khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết hợp đồng vay tài sản, bị đơn là ông T có nơi thường trú tại thôn C, xã Y, tỉnh Bắc Ninh. Như vậy, Tòa án nhân dân khu vực 3 - Bắc Ninh thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. Về người tham gia tố tụng: Mặc dù thời điểm giao kết vay tài sản giữa ông L với ông T thì ông L có vợ là bà Hà Thị H, ông T có vợ là bà Nguyễn Thị H1 nhưng tại văn bản ngày 25/6/2026 bà H xác định đây là tài sản riêng của ông L, không liên quan đến bà và bà H1 xác định đây là khoản vay cá nhân của ông T không liên quan đến bà. Đồng thời, bà H, bà H1 đều đề nghị không đưa các bà vào tham gia tố tụng. Mặt khác ông L chỉ yêu cầu cá nhân ông T phải trả số tiền vay.

Do đó, Hội đồng xét xử không đưa bà H, bà H1 vào tham gia tố tụng trong vụ án với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Về thời hiệu: Các đương sự đều không đề nghị Tòa án áp dụng thời hiệu, do đó Hội đồng xét xử không áp dụng thời hiệu là phù hợp với quy định tại Điều 184 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2]. Về nội dung vụ án: [2.1]. Về số tiền vay nợ: Ông L xác định ông T vay của ông 03 lần vào ngày 29/04/2020 vay số tiền 100.000.000 đồng, ngày 06/08/2020 vay số tiên 50.000.000 đồng, ngày 02/02/2021 vay số tiền 51.000.000 đồng, khi vay tiền ông T trực tiếp viết giấy vay tiền và ký tên người vay. Đối với ông T thừa nhận 03 giấy vay tiền là do ông viết và ký tên, nhưng ông chỉ thừa nhận có vay của ông L 02 lần vào ngày 29/04/2020 vay số tiền 100.000.000 đồng, ngày 06/08/2020 vay số tiền 50.000.000 đồng, còn giấy vay đề ngày 02/02/2021 với số tiền là 51.000.000, ông xác định đây là khoản lãi của 02 giấy vay trên. Tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện: Giấy biên nhận vay tiền đề ngày 02/02/2021, do ông T viết có nội dung: "Số tiên vay là 51.000.000 đông, thời hạn vay là 30 ngày từ ngày 02/02/2021 đến 01/3/2021" 4 Như vậy có thể thấy ông T cho rằng số tiền 51.000.000 đồng ghi trong giấy vay ngày 02/02/2021 là khoản lãi của các lần vay trước đó, nhưng trong giấy vay tiền không thể hiện nội dung tính lãi. Đồng thời, ông T không đưa ra được chứng cứ nào khác chứng minh cho khoản tiền trên là tiền lãi.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của ông L là có căn cứ chấp nhận. [2.2]. Về lãi suất: Theo khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về lãi suất thì: "Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điêm trả nợ" Theo Điều 5 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xác định lãi, lãi suất trong hợp đồng vay tài sản không phải là hợp đồng tín dụng thuộc trường hợp áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 thì: "Hợp đồng vay tài sản không phải là hợp đồng tín dụng xác lập kể từ ngày 01-01-2017 hoặc xác lập trước ngày 01-01-2017 nhưng thuộc trường hợp áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 theo hướng dẫn tại Điều 2 Nghị quyết này thì tại thời điểm xét xử sơ thẩm, lãi, lãi suất trong hợp đồng được xác định như sau:

2. Hợp đồng vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì lãi, lãi suất được xác định như sau: a) Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả theo lãi suất thỏa thuận nhưng không vượt quá mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điêu 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với thời hạn vay chưa trả lãi trên nợ gốc tại thời điểm xác lập hợp đồng. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp thì lãi suất được xác định băng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ. Tiền lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả = (nợ gốc chưa trả) x (lãi suất theo thỏa thuận hoặc 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ) x (thời gian vay chưa trả lãi trên nọ gốc). Theo quy định trên và đối chiếu với tài liệu là các giấy biên nhận vay tiền thì các giấy biên nhận vay tiền trên đều ghi lãi suất thỏa thuận, nhưng không ghi rõ mức lãi suất là bao nhiêu. Như vậy, đây thuộc trường hợp có tranh chấp về lãi suất, nên cần áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 để tính lãi suất, tại phiên tòa ông L chỉ yêu cầu tính lãi suất kể từ thời điểm đến hạn trả nợ, do đó lãi suất được tính cụ thể: Giấy vay ngày 29/04/2020 số tiền 100.000.000 đồng, thời hạn vay từ ngày 29/4/2020 đến ngày 28/5/2020. Do đó lãi suất được tính từ ngày 29/5/2020 đến ngày 03/8/2026 là 100.000.000 đồng x 10%/năm x 06 năm 02 tháng 03 ngày = 61.749.000 đồng. 5 Giấy vay ngày 06/8/2020 số tiền 50.000.000 đồng, thời hạn vay từ ngày 06/8/2020 đến ngày 15/8/2020. Do đó lãi suất được tính từ ngày 16/8/2020 đến ngày 03/8/2026 là 50.000.000 đồng x 10%/năm x 05 năm 11 tháng 17 ngày = 32.409.000 đồng. Giấy vay ngày 02/02/2021 số tiền 51.000.000 đồng, thời hạn vay từ ngày 02/02/2021 đến ngày 01/3/2021. Do đó lãi suất được tính từ ngày 02/3/2021 đến ngày 03/8/2026 là 51.000.000 đồng x 10%/năm x 05 năm 05 tháng = 27.625.000 đồng. Tổng lãi đến ngày xét xử là 121.783.000 đồng, nhưng tại phiên tòa ông L chỉ yêu cầu ông T phải trả số tiền lãi là 117.900.000 đồng, như vậy yêu cầu trả lãi của ông L có căn cứ chấp nhận.

[3]. Về trách nhiệm trả nợ: Ông L yêu cầu cá nhân ông T có trách nhiệm trả số tiền trên. Do vậy, cần xác định nghĩa vụ trả nợ thuộc về cá nhân ông T.

[4]. Về lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn tiếp tục phải chịu lãi, do đó cần áp dụng Điều 357; khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự để giải quyết.

[5] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của ông L được chấp nhận nên ông L không phải chịu án phí, cần hoàn trả ông L tiền tạm ứng án phí. Ông T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Do đó, áp dụng khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, số tiền án phí được tính cụ thể như sau: 318.900.000 đồng x 5% = 15.945.000 đồng.

[6] Về quyền kháng cáo: Đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271, khoản 1 Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự.