Bản án 913/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở

: Cha, mẹ các nguyên đơn và bị đơn là cụ Huỳnh Văn B, sinh năm 1929, chết ngày 09/5/1977, và mẹ là cụ Nguyễn Thị A, sinh ngày 01/12/1929, chết ngày 08/8/2022. Trước khi chết cụ B không để lại di chúc và thời hiệu chia di sản của cụ B cũng đã hết, nên cụ A để lại di chúc chia di sản cho các con là có căn cứ. [2.2.1] Đối với di chúc của cụ A lập ngày 09/01/2017 để lại tài sản gồm: Thửa đất số 517, tờ bản đồ số 1 diện tích 15.665,3 m2, thửa đất số 77, tờ bản đồ số 04 diện tích 11.237 m2 và thửa đất số 136 diện tích 401,4 m2 trên thửa đất có căn nhà kiên cố. Việc lập di chúc là tự nguyên, lập di chúc khi còn minh mẫn có 8 giấy khám sức khỏe kèm theo và di chúc được Ủy ban nhân dân xã T nên di chúc là hợp pháp theo quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015, tuy nhiên qua thẩm định thực tế thì căn nhà kiên cố không phải nằm trên thửa đất số 136 mà nằm trên thửa đất số 77. [2.2.2] Đối với di chúc của cụ A lập ngày 07/11/2020 đây là di chúc thứ hai với nội dung là giao lại toàn bộ tài sản cho bị đơn Huỳnh Văn D khi qua đời, di chúc do ông Trần Việt H5 lập hộ có hai người làm chứng xác nhận, khi lập di chúc có giấy khám sức khỏe nên căn cứ theo quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì di chúc này cũng hợp pháp.

Tuy nhiên, di chúc lập ngày 07/11/2020 thì không thể hiện thửa đất số 77 mà thể hiện là thửa 233, tờ bản đồ số 5 với diện tích 14.552m2, nhưng thửa đất số 233 đã được chuyển đổi thành thửa 215 với diện tích 15.665,3m2.

Do đó, có cơ sở xác định di chúc lập ngày 09/01/2017 có hiệu lực đối với thửa đất trồng cây lâu năm là thửa số 77, di chúc lập ngày 07/11/2020 có hiệu lực đối với thửa đất số 517, thửa đất số 136 và căn nhà kiên cố trên thửa đất số 77. [2.3] Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm các nguyên đơn đều xác định căn nhà do cụ A xây dựng và trước khi qua đời cụ A có nói là để lại căn nhà cho con trai của ông D là Huỳnh Hữu T2 quản lý sử dụng làm nhà hương hỏa để thờ cúng ông bà không được sang bán, nhưng không có có gì để chứng minh ngoài lời trình bày của các nguyên đơn. Trong khi đó, tại di chúc lập ngày 09/01/2017 và di chúc lập ngày 07/11/2020 của cụ A thì không có đề cặp gì đến Huỳnh Hữu T2 mà tại di chúc lập ngày 07/11/2020 thì cụ A để lại căn nhà cho ông Huỳnh Văn D quản lý sử dụng. [2.3.1] Đối với thửa đất số 136, tờ bản đồ số 10, tọa lạc ấp X, xã T, huyện K, tỉnh Sóc Trăng có diện tích theo đo đạc thực tế là 400,4 m2 loại đất cây lâu năm, trong cả hai di chúc của cụ A đều thể hiện là căn nhà trên thửa đất này, nhưng qua thẩm định thực tế thì căn nhà nằm trên thửa đất số 77 và trong cả hai di chúc cụ A đều để lại thửa đất số 136 cho bị đơn Huỳnh Văn D quản lý sử dụng. [2.3.2] Đối với số cây trồng trên thửa đất số 77, tờ bản đồ số 04 diện tích 11.237 m2, có một số cây dừa là do cụ A trồng còn các cây trồng khác là do các nguyên đơn cùng Huỳnh Hữu T2 trồng và có thỏa thuận với nhau khi thu hoạch thì chia đôi và tại phiên tòa các nguyên đơn thống nhất các cây trồng trên đất có giá là: 415.731.290 đồng theo kết quả định giá và các nguyên đơn đồng ý thối lại cho ông Trần Hữu T7 50% giá trị cây trồng là 208.000.000 đồng (đã làm tròn số). [2.3.3] Tại phiên tòa các nguyên đơn đồng ý nhận thửa đất số 77 tờ bản đồ số 04 diện tích 11.237m2 và đồng ý để lại căn nhà cho gia đình bị đơn quản lý sử dụng cùng với diện tích đất gắn liền với căn nhà là 500m2, phần diện tích nhà mộ (ngang 6,5 m, dài 8 m) là 52m2 và chừa đi vào mộ ngang 02 m dài từ giáp đường bê tông đến mộ là 272m có diện tích là 544m2. Nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện này của các nguyên đơn. Từ những căn cứ như đã phân tích trên, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần khởi kiện của các nguyên đơn Huỳnh Thị Kiều H và Huỳnh Thị T, chấp 9 nhận một phần đơn phản tố của bị đơn Huỳnh Văn D.

[3] Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định: Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án, nhận định và quyết định là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Bị đơn là ông Huỳnh Văn D có kháng cáo nhưng không có tài liệu, chứng cứ mới để chứng minh. Những nội dung trình bày và các tài liệu, chứng cứ ông D nêu trong đơn kháng cáo, đã được Tòa án cấp sơ thẩm nhận định là không có căn cứ chấp nhận. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận quan điểm của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa; Bác yêu cầu kháng cáo của bị đơn là ông Huỳnh Văn D, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5] Về án phí: [5.1] Án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn Huỳnh Văn D được miễn không phải nộp. Các nguyên đơn phải liên đới chịu 80.620.000 đồng. [6.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên người kháng cáo phải chịu theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, ông Huỳnh Văn D thuộc đối tượng được miễn tiền án phí.