Bản án 187/2026/KDTM-PTTranh chấp về mua bán hàng hóa

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1]

Căn cứ vào đơn khởi kiện của nguyên đơn cùng các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thì việc khởi kiện của nguyên đơn là tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại. Bị đơn có địa chỉ tại Phường T2, Thành phố Hồ Chí Minh nên Tòa án nhân dân Khu vực 9 thụ lý giải quyết là đúng quy định của pháp luật. Bị đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, đơn kháng cáo còn trong thời hạn luật định nên được Tòa Kinh tế - Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết theo thẩm quyền căn cứ quy định tại Điều 38 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025. [1.2] Tại phiên toà phúc thẩm, nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với số tiền 258.995.000 đồng nên Hội đồng xét xử huỷ và đình chỉ xét xử một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với số tiền đã rút.

[2] Về yêu cầu kháng cáo của bị đơn: Trong quá trình xét xử phúc thẩm, bị đơn nộp thêm các chứng cứ mới là các mẫu vải in màu, thông báo kết quả giải quyết nguồn tin tội phạm ngày 24/01/2025, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh Hộ kinh doanh cơ sở H và Hộ kinh doanh cơ sở in H cùng những văn bản giải trình sự việc nhằm chứng minh bản án sơ thẩm vi phạm về tố tụng trong việc đánh giá chứng cứ. Xét lời trình bày của bị đơn cùng các chứng cứ nêu trên, Hội đồng xét xử nhận định: [2.1] Tại phiên toà sơ thẩm, bị đơn nộp chứng cứ là “Thông báo tiếp nhận đơn tố giác ngày 04/12/2023 của Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an Thành phố Hồ Chí Minh”, nội dung xác định bà Vũ Thị N tố cáo ông Bùi Khánh D có hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt số tiền 133.250.816.690 đồng của khách hàng chi trả từ sản xuất kinh doanh của bà Vũ Thị N. Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn nộp Thông báo số 3939/TB-VPCQCSĐT ngày 24/01/2025 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh, hiện nay Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã ra Quyết định tạm đình việc việc giải quyết nguồn tin về tội phạm về việc bà N tố cáo ông D. Căn cứ theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, vụ án được tạm đình chỉ khi cần đợi kết quả giải quyết vụ án khác có liên quan hoặc sự việc mà pháp luật quy định phải do cơ quan, tổ chức khác giải quyết trước mới giải quyết được vụ án. Hội đồng xét xử xét thấy ngoài các thông báo nêu trên thì bị đơn không có chứng cứ nào khác thể hiện cơ quan điều tra đang giải quyết đơn tố giác của bà N và việc giải 5 quyết này có liên quan tranh chấp đang được Toà án thụ lý và xét xử. Yêu cầu tạm đình chỉ giải quyết vụ án của bị đơn không thuộc các trường hợp quy định tại điều luật này nên Toà án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu tạm đình chỉ là đúng quy định của pháp luật. [2.2] Ngày 05/9/2025, ông Nguyễn Văn T2 gửi đơn đến Toà án nhân dân Khu vực 9 để làm chứng việc ông Bùi Khánh D mua và sử dụng hoá chất của Công ty B mà bà Vũ Thị N không biết. Toà án nhân dân Khu vực 9 đã triệu tập ông T2 tham gia phiên toà với tư cách người làm chứng theo quy định tại Điều 77, Điều 78 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2025.

Tuy nhiên, bản án sơ thẩm không ghi nhận ý kiến trình bày của người làm chứng nên cần phải rút kinh nghiệm.

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và trình bày của người làm chứng tại phiên toà phúc thẩm, Hội đồng xét xử xét thấy việc bị đơn cho rằng Toà án cấp sơ thẩm không xem xét lời trình bày của người làm chứng là không có cơ sở. [2.3] Bị đơn nộp chứng cứ là các mẫu vải in để chứng minh máy móc, thiết bị gia công, sản xuất in vải của bị đơn là công nghệ in chuyển nhiệt trên vải nên không sử dụng hoá chất của nguyên đơn, do đó bị đơn cho rằng để làm rõ sự thật khách quan cần phải tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ đối với các máy móc thiết bị này nhưng Toà án cấp sơ thẩm không thực hiện là vi phạm tố tụng. Xét thấy về nội dung khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu thanh toán tiền nợ mua hoá chất in vải, các bên không tranh chấp về giá trị máy móc thiết bị; trong quá trình giải quyết sơ thẩm, nguyên đơn và bị đơn không yêu cầu Toà án xem xét thẩm định tại chỗ. Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn đưa ra lý do Toà án cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng do không thực hiện xem xét thẩm định tại chỗ là không có cơ sở chấp nhận. [2.4] Về giao dịch mua bán giữa các bên: Nguyên đơn trình bày do bị đơn là hộ kinh doanh nhỏ nên giữa các bên không lập hợp đồng mua bán, nguyên đơn giao hàng kèm theo Phiếu xuất kho có ghi tên hàng hoá được giao, đến cuối năm sẽ chốt công nợ và thông báo cho bị đơn thanh toán. Bị đơn cung không yêu cầu nguyên đơn phải lập hợp đồng mua bán và cách thức mua bán này được các bên thực hiện từ năm 2013. Đối với các đơn hàng năm 2021, 2022, 2023, khi nhận hàng ông D hoặc ông T2 ký nhận trên phiếu xuất kho. Ngoài ra nguyên đơn còn nộp chứng cứ và sao kê ngân hàng chứng minh bị đơn đã thanh toán một phần các khoản nợ của các năm 2021, 2022 và 2023.

Do đó, bị đơn cho rằng nguyên đơn không giao hàng thực tế và không phát sinh việc mua bán theo quy định của Luật Thương mại là không có cơ sở. [2.5]

Căn cứ vào Biên bản phiên họp tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 12/8/2025 thể hiện bị đơn không giao nộp chứng cứ và vắng mặt tại phiên họp. Phiên toà sơ thẩm ngày 17/9/2025, bị đơn cung cấp thêm chứng cứ và được Hội đồng xét xử công khai các chứng cứ này tại phiên toà.

Căn cứ vào đơn khởi kiện và lời trình bày của nguyên đơn, xác định nguyên đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá, yêu cầu bị đơn là bà V 6 Thị N – Chủ hộ kinh doanh cơ sở H thanh toán nợ tiền mua hoá chất và màu in. Trong phạm vi xét xử, Toà án cấp sơ thẩm đã làm rõ quá trình mua bán và việc thanh toán tiền hàng giữa các bên, tuy nhiên, bị đơn chỉ thừa nhận số nợ là 258.995.000 đồng; đối với số nợ 3.293.325.000 đồng thì bị đơn không thừa nhận vì ông Bùi Khánh D vượt quá nội dung được uỷ quyền, tự ý ký xác nhận nợ. Căn cứ Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh số 41T8027917, Hộ kinh doanh cơ sở H do bà Vũ Thị N làm đại diện hộ gia đình. Ngày 01/10/2019, bà Vũ Thị N đại diện hộ kinh doanh đã ký Hợp đồng lao động với ông Bùi Khánh D với công việc cụ thể được ghi tại hợp đồng là quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động kinh doanh của Hộ kinh doanh cơ sở H. Ngày 01/10/2020, bà Vũ Thị N đã uỷ quyền cho ông Bùi Khánh D thay mặt bà N điều hành, quản lý hoạt động kinh doanh của Hộ kinh doanh cơ sở H; được ký và nhận các hợp đồng mua bán hàng hoá, các hợp đồng dịch vụ, các giấy tờ liên quan đến hoạt động kinh doanh.

Do đó, ngày 15/01/2023 ông D ký xác nhận nợ tiền mua hoá chất và màu in vải số tiền 3.293.325.000 đồng là không vượt quá phạm vi được điều hành, quản lý hoạt động kinh doanh theo thoả thuận tại hợp đồng lao động và giấy uỷ quyền. Ngoài ra, căn cứ Vi bằng số 155/2024/VB-TPL lập ngày 17/02/2024 do Văn phòng Thừa phát lại T4 lập vi bằng theo yêu cầu của ông Bùi Khánh D, ghi nhận trên ứng dụng Zalo có những đoạn hội thoại giữa ông D và bà N trao đổi về công việc, cũng như các hình ảnh, tài liệu, các đoạn ghi âm để làm cơ sở chứng cứ giải quyết vụ việc. Chứng cứ này đã thể hiện bà N có tham gia điều hành, quản lý hộ kinh doanh cùng với ông D. Hội đồng xét xử công nhận Vi bằng là chứng cứ chứng minh. Các phiếu xuất kho do nguyên đơn giao nộp thể hiện trên thực tế Hộ kinh doanh cơ sở H đã đặt hàng của nguyên đơn từ năm 2021 cho đến năm 2023 và còn nợ tiền mua hoá chất, mực in với số tiền là 3.293.325.000 đồng. Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp quy định: “1. Chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thực hiện các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm liên đới đối với các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.

2. Chủ hộ kinh doanh có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Trong trường hợp này, chủ hộ kinh doanh, các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.” Như vậy, căn cứ vào chứng cứ do các đương sự giao nộp và quy định tại Điều 84 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Hội đồng xét xử xác định bà Vũ Thị N – Chủ hộ kinh doanh cơ sở H phải có trách nhiệm thanh toán tiền nợ mua hàng cho nguyên đơn. Toà án cấp sơ thẩm buộc bà N phải thanh toán tiền mua hàng cho nguyên đơn là có căn cứ. 7 [2.6] Về số tiền bị đơn phải thanh toán: Bị đơn không thừa nhận số nợ 3.293.325.000 đồng và cho rằng không có trách nhiệm phải thanh toán tiền mua hàng do ông Bùi Khánh D đặt mua của nguyên đơn, không phải chịu tiền lãi chậm thanh toán đối với số tiền này. Như đã nhận định tại mục [2.5], Hội đồng xét xử xét thấy bị đơn phải có trách nhiệm trả khoản nợ 3.293.325.000 đồng cho nguyên đơn. Đối với ông Bùi Khánh D, bị đơn được quyền khởi kiện ông D bằng vụ kiện khác khi có yêu cầu. Về yêu cầu trả tiền lãi chậm thanh toán, xét thấy khoản nợ 3.293.325.000 đồng đã được ông Bùi Khánh D đại diện Hộ kinh doanh cơ sở H xác nhận vào ngày 15/01/2023, nên yêu cầu của nguyên đơn tính lãi chậm thanh toán theo mức lãi suất 10%/năm tính từ ngày 16/01/2023 đến ngày xét xử sơ thẩm 17/9/2025, (tính tròn 32 tháng) là có cơ sở. Mức lãi suất 10%/năm theo yêu cầu của nguyên đơn thấp hơn mức lãi suất trung bình 15% của liên ngân hàng gồm Ngân hàng N1, Ngân hàng TMCP C, Ngân hàng TMCP N2 tại thời điểm xét xử. Toà án cấp sơ thẩm căn cứ Điều 306 Luật Thương mại năm 2005 quy định về quyền yêu cầu tiền lãi chậm thanh toán và Điều 11 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xác định số tiền lãi chậm trả như trên là đúng quy định. Số tiền lãi chậm thanh toán bị đơn phải trả cho nguyên đơn: 32 tháng x 10%/ năm x 3.293.325.000 đồng = 878.220.000 đồng. Tổng cộng số tiền bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn: 3.293.325.000 đồng + 878.220.000 đồng = 4.171.545.000 đồng. [2.7] Qua xem xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử xét thấy nhận định của Toà án cấp sơ thẩm là phù hợp với quy định của pháp luật về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá. Mặt khác, bị đơn kháng cáo với lý do Toà án nhân dân Khu vực 9 chưa xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, tài liệu trong vụ án và có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng là không có cơ sở.

Do đó, Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm do phát sinh tình tiết mới tại cấp phúc thẩm; không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, huỷ và đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn phải trả số tiền nợ gốc và lãi chậm thanh toán như đã nhận định tại mục [2.6]. [2.8] Đối với phần quyết định về lãi suất trong bản án của Toà án cấp sơ thẩm, căn cứ điểm b khoản 1 Điều 13 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm thì mức lãi suất được quyết định theo quy định tại Điều 306 Luật Thương mại năm 2005. Toà án nhân dân Khu vực 9 tuyên xử theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự là chưa chính xác nên cần điều chỉnh cho đúng.

[3] Về án phí: Do nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện, Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm và án phí sơ thẩm. Do sửa bản án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm, căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025. Vì các lẽ trên, 8 Căn cứ khoản 2, 4 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025;