Bản án 242/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
5 Căn cứ các Điều 5, 6, 26, 35, 39, 91, 92, 93, 96, 108, 147, 227, 228, 229, 244, 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 124, 131, 463, 466, 468, 469, 470 Bộ luật Dân sự 2015; Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thầm phán Toà án nhân dân tối cao; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uy ban thường vụ Quốc hội khóa
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thẩm quyền, quan hệ pháp luật: Nguyên đơn khởi kiện các bị đơn yêu cầu trả tiền vay và vô hiệu hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất. Bị đơn cư trú tại ấp D, xã H, thành phố Cần Thơ. Căn cứ Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp thuộc trường hợp "Tranh chấp về hợp đồng vay tài sản và hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất" thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13 - Cần Thơ.
[2] Về xét xử vắng mặt đương sự: Đối với bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D, đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vắng mặt không lý do, không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Đối với người làm chứng đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không lý do. Căn cứ các Điều 227, 228 và 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xử văng mặt các bị đơn và người làm chứng.
[3] Về nội dung khởi kiện: [3.1] Đối với hợp đồng cố đất ngày 01/10/2020 và số tiền 450.000.000 đồng. Nguyên đơn yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D trả số tiền nợ gốc là 450.000.000 đồng và yêu cầu vô hiệu hợp đồng cố đất ngày 01/10/2020 giữa bà Nguyễn Thị T với ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D đối 3 với thửa đất số 578 và thửa đất 579 cùng tờ bản đồ số 15, đất tọa lạc tại ấp D, xã H, thành phố Cần Thơ. Đối với hợp đồng cố đất là nhằm đảm bảo cho việc vay số tiền 450.000.000 đồng, thực tế không có giao nhận đất nên không yêu cầu giải quyết về quyền sử dụng đất, nguyên đơn đồng ý trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản chính cho các bị đơn khi bản án có hiệu lực pháp luật. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, phía nguyên đơn đã cung cấp cho Tòa án bản chính hợp đồng cố đất ngày 01/10/2020 giữa bà Nguyễn Thị T với ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D. Phía nguyên đơn đã thực hiện nghĩa vụ chứng minh theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Phía bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt, không có văn bản ý kiến, không cung cấp tài liệu chứng cứ đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên Hội đồng xét xử xem như các bị đơn từ bỏ việc cung cấp tài liệu, chứng cứ đê chứng minh đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Xét về hình thức và nội dung của hợp đồng cố đất là không phù hợp theo quy định của Luật đất đai; đồng thời các bên xác lập giao dịch này chỉ nhằm mục đích bảo đảm cho khoản vay 450.000.000 đồng chứ thực tế không giao nhận đất, nguyên đơn chỉ giữ bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Căn cứ Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015, đây là giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo nhằm che giấu một giao dịch khác là giao dịch vay tài sản.
Do đó, hợp đồng cố đất ngày 01/10/2020 là vô hiệu; còn hợp đồng vay tài sản 450.000.000 đồng vẫn có hiệu lực.
Do đó, nguyên đơn yêu cầu các bị đơn liên đới trả lại số tiền vay gốc 450.000.000 đồng là có căn cứ, phù hợp với Điều 463, Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Do đó, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với các bị đơn về việc trả số tiền vay nợ là 450.000.000 đồng và vô hiệu hợp đồng cầm cố đất. Về hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu: Các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Nguyên đơn không nhận đất và không yêu cầu giải quyết về quyền sử dụng đất; nguyên đơn tự nguyện trả lại bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào số 4-0266 QSDĐ ngày 24/4/2003 do Ủy ban nhân dân huyện P cấp cho hộ ông Nguyễn Văn T2 khi bản án có hiệu lực. Đây sự tự nguyện của phía nguyên đơn và phù hợp quy định pháp luật nên Hội đồng xét xử ghi nhận. [3.2] Đối với khoản vay ngày 10/10/2020 và yêu cầu tính lãi: Ngày 10/10/2020, giữa nguyên đơn bà Nguyễn Thị T với các bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D ký hợp đồng vay tiền thông qua hình thức "giấy vay tiền" với số tiền là 500.000.000 đồng, hạn trả gốc ngày 10/10/2022, có chữ ký xác nhận của nguyên đơn và các bị đơn. Đề chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, phía nguyên đơn đã cung cấp cho Tòa án bản chính "giấy vay tiền" ngày 10/10/2020 giữa bà Nguyễn Thị T với ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D. Phía nguyên đơn đã thực hiện nghĩa vụ chứng minh theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Phía bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt, không có văn bản ý kiến, không cung cấp tài liệu chứng cứ đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên Hội đồng xét xử xem như các bị đơn từ bỏ việc cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Theo hợp đồng vay tiền thì bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn.
Do đó, nguyên đơn yêu cầu các bị đơn trả nợ gốc 500.000.000 đồng là có căn cứ.
Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu cầu các bị đơn trả số tiền vay nợ là 500.000.000 đồng. Về lãi suất: Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn yêu cầu các bị đơn trả lãi trong hạn và quá hạn theo quy định với mức lãi suất là 10%/năm kể từ ngày vay cho đến ngày xét xử là phù hợp với quy định tại Điều 466, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 5 của Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòà án nhân dân tối cao nên Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu tính lãi này của phía nguyên đơn. Do đó tiền lãi được tính như sau: Tiền lãi trên nợ gốc (trong hạn và quá hạn) chưa trả = 500.000.000 đồng x 10%/năm x thời gian từ ngày 10/10/2020 đến ngày 10/6/2026 = 183.260.000 đồng.
[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thầm theo quy định. Nguyên đơn được nhận lại tạm ứng án phí đã nộp.
[5] Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định.
Quyết định
5 Căn cứ các Điều 5, 6, 26, 35, 39, 91, 92, 93, 96, 108, 147, 227, 228, 229, 244, 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 124, 131, 463, 466, 468, 469, 470 Bộ luật Dân sự 2015; Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thầm phán Toà án nhân dân tối cao; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uy ban thường vụ Quốc hội khóa
14. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T. 1.1. Hợp đồng cố đất ngày 01/10/2020 giữa bà Nguyễn Thị T với ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D đối với thửa đất số 578 và thửa đất 579 cùng tờ bản đồ số 15, đất tọa lạc tại ấp D, xã H, thành phố Cần Thơ bị vô hiệu. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T có trách nhiệm trả lại cho bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào số 4-0266 QSDĐ ngày 24/4/2003 do Ủy ban nhân dân huyện P cấp cho hộ ông Nguyễn Văn T2. 1.2. Bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn bà Nguyễn Thị T số tiền vay gốc lãi là 1.133.260 đồng (một tỷ một trăm ba mươi ba triệu hai trăm sáu mươi nghìn đồng), trong đó tiền gốc là 950.000.000 đồng (chín trăm năm mươi triệu đồng), tiền lãi là 183.260.000 đồng (một trăm tám mươi ba triệu hai trăm sáu mươi nghìn đồng). Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
2. Án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn ông Nguyễn Văn T2 và bà Lê Ngọc D phải nộp số tiền là 45.997.800 đồng (bốn mươi lăm triệu chín trăm chín mươi bảy nghìn tám trăm đồng) tại Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 24.000.000 đồng (hai mươi bốn triệu đồng) theo Biên lai thu số 0007951 ngày 29 tháng 10 năm 2025 và 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu số 0000224 ngày 06 tháng 01 năm 2026 của Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ.
3. Quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền làm đơn kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Đương sự 6 vắng mặt tại phiên tòa có quyên kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định pháp luật.
4. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, Ta và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điêu 30 Luật Thi hành án dân sự.