Bản án 273/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn ông Trương Văn K khởi kiện yêu cầu ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D trả số tiền vay 200.000.000 đồng và tiền lãi phát sinh theo thỏa thuận. Căn cứ nội dung đơn khởi kiện và yêu cầu của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp hợp đồng vay tài sản theo quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Bị đơn ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D cư trú tại xã T nên thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 14 – Cần Thơ theo điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về trình tự, thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho bị đơn theo đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D không đến Tòa án làm việc, không nộp văn bản ghi ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không cung cấp tài liệu, chứng cứ và cũng vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai. Người làm chứng ông Bùi Văn X có đơn xin xét xử vắng mặt.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ điểm b khoản 2 Điều 4 227 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và người làm chứng theo quy định pháp luật.

[3] Về nội dung vụ án: [3.1] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử nhận thấy ông Trương Văn K trình bày vào năm 2022 có cho ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D vay số tiền 200.000.000 đồng; hai bên có lập hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 10/6/2022 bằng giấy viết tay, đồng thời ông T và bà D giao bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 292844, số vào sổ cấp GCN00349 cho ông K giữ để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ. Lãi suất các bên thỏa thuận theo lãi suất của Nhà nước, thời hạn vay từ 03 đến 06 tháng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn đã giao nộp cho Tòa án hợp đồng thế chấp viết tay ngày 10/6/2022 và xuất trình bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đồng thời lời khai của người làm chứng ông Bùi Văn X xác nhận có trực tiếp chứng kiến việc ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D vay của ông Trương Văn K số tiền 200.000.000 đồng, có thỏa thuận về lãi suất và thời hạn vay như nguyên đơn trình bày. Trong quá trình giải quyết vụ án, mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D không đến Tòa án làm việc, không có ý kiến phản đối, không cung cấp chứng cứ chứng minh đã thanh toán khoản nợ hoặc có căn cứ khác làm chấm dứt nghĩa vụ trả nợ. Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đương sự không thực hiện nghĩa vụ chứng minh thì phải chịu hậu quả pháp lý của việc không chứng minh. Từ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, lời khai của người làm chứng và việc bị đơn không có ý kiến phản đối, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định giữa ông Trương Văn K với ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D có xác lập hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015; bị đơn đã nhận đủ số tiền vay 200.000.000 đồng nhưng đến nay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ là vi phạm nghĩa vụ của bên vay theo Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên bị đơn có nghĩa vụ trả số tiền này cho nguyên đơn. Đối với hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất ngày 10/6/2022 được lập bằng giấy viết tay, không được công chứng hoặc chứng thực và không đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật dân sự nên không làm phát sinh hiệu lực đối kháng đối với giao dịch bảo đảm.

Tuy nhiên, 5 việc hợp đồng thế chấp không đáp ứng điều kiện về hình thức không làm ảnh hưởng đến hiệu lực của hợp đồng vay tài sản giữa các bên.

Vì vậy, Hội đồng xét xử không xem xét xử lý tài sản thế chấp trong vụ án này mà chỉ ghi nhận việc nguyên đơn đang quản lý bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; sau khi bị đơn thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán thì nguyên đơn có trách nhiệm hoàn trả bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 292844, số vào sổ cấp GCN00349 cho ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D. Đối với yêu cầu tính tiền lãi, nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền lãi là 71.380.000 đồng tính đến ngày 30/6/2026. Xét thấy các bên có thỏa thuận về việc phải trả lãi nhưng không xác định cụ thể mức lãi suất mà chỉ thỏa thuận theo lãi suất của Nhà nước. Theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, trường hợp có thỏa thuận về việc trả lãi nhưng không xác định rõ mức lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này, tương ứng 10%/năm tại thời điểm thanh toán.

Do đó, Hội đồng xét xử cần đối chiếu thời gian vay thực tế và mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 để xác định số tiền lãi bị đơn phải thanh toán. Đối chiếu lại số tiền lãi nguyên đơn yêu cầu là không vượt quá quy định nên có căn cứ chấp nhận. Ngoài ra, kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bị đơn còn phải chịu khoản tiền lãi đối với số tiền chậm thi hành án theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015. [3.2] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên ông Nguyễn Tấn T và bà Bùi Thị D phải liên đới chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tính trên giá trị nghĩa vụ phải thực hiện. Cụ thể: 271.380.000 x 5% = 13.569.000 đồng Nguyên đơn ông Trương Văn K không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí của cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền. Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 14 – Cần Thơ có căn cứ 6 phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận