Bản án 542/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứ u các tà i liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiểm tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ vào kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu của vị đại diện Viện kiể m sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của anh Lê Hoàng L là nguyên đơn trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo: 3 Anh L kháng cáo: Hành vi thừa nhận nhiều lần của ông T vào các năm 2022, 2025 đã làm “phục hồi thời hiệu khởi kiện” hay nói cách khác theo quy định tại Điều 157 của Bộ luật dân sự về thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự bắt đầu lại của anh.

Vì vậy, anh L không đồng ý với quyết định tại bản án sơ thẩm. Anh L yêu cầu Hội đồng xét xử xem xét, giải quyết: Buộc ông Lê Thanh T trả cho anh L số tiền vốn lãi tính đến tháng 04/2025 tổng cộng là 729.600.000 đồng (Bảy trăm hai mươi chín triệu sáu trăm nghìn đồng). Thể hiện tại hồ sơ nội dung và tài liệu, chứng cứ: Anh L là cháu ruột của ông T. Do cần vốn kinh doanh nên vào tháng 04/2015, ông T có vay của anh ruột là ông Lê Văn H (đã chết vào năm 2016) và chị dâu là bà Nguyễn Thị P số tiền 320.000.000 đồng (Ba trăm hai mươi triệu đồng). Hai bên chỉ thỏa thuận miệng mức lãi suất là 1%/tháng, không làm biên nhận vay tiền. Sau một thời gian, ông H và bà P thông báo cho ông T biết số tiền 320.000.000 đồng là của anh L cho ông T vay.

Do đó, ông T xác định số tiền 320.000.000 đồng do ông vay của anh Lê Hoàng L. Anh L thừa nhận với lời trình bày của ông T là đúng. Anh L kháng cáo và không đồng ý việc Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng thời hiệu khởi kiện đối với yêu cầu của anh. Anh L yêu cầu tính lãi suất đối với số tiền vay 320.000.000 đồng (Ba trăm hai mươi triệu đồng). Xét thấy: Bị đơn Lê Thanh T có yêu cầu Tòa án áp dụng thời hiệu khởi kiện đối với hợp đồng vay số tiền 320.000.000 đồng giữa ông T và anh L. Trong quá trình giải quyết vụ án, ông T xác định: Ông thực hiện việc trả lãi đối với số tiền vay cho anh L theo thỏa thuận từ tháng 05/2015 đến khoảng cuối năm 2019, đầu năm 2020 thì ngưng. Lý do ông T ngưng đóng lãi cho anh L là vì hai bên có phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng đất liên quan đến diện tích đất mà ông T giao giấy chứng nhận quyền sử dụng (bản chính) cho gia đình anh L để làm tin khi vay tiền. Từ năm 2020 đến tháng 09/2025, anh L không khởi kiện tranh chấp hay có yêu cầu nào khác đối với hợp đồng vay nêu trên. Theo Điều 429 của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm”. Anh L kháng cáo và cho rằng: Thực tế, anh L và ông T có thoả thuận trả lãi hàng tháng (mức lãi suất là 1%/tháng) đối với số tiền vay 320.000.000 đồng nhưng ông T chưa trả khoản tiền lãi nào cho anh L theo thoả thuận. Trước thời điểm phát sinh tranh chấp theo anh L xác định là ngày 11/4/2025, do anh L chưa cần tiền nên không yêu cầu ông T trả số tiền vay và lãi suất phát sinh theo thoả thuận. Việc thỏa thuận ông T trả lãi suất và vốn khi anh L cần. Đến ngày 31/3/2025 do cần tiền làm ăn nên anh L đã gửi Thông báo về việc yêu cầu trả tiền vay cho ông T, yêu cầu trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận thông báo ông T phải thực hiện trả vốn và lãi cho anh L. Anh L xác định thời điểm anh L biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm là ngày 13/4/2025 (là 4 ngày bắt đầu tính thời hiệu khởi kiện). Tính đến thời điểm khởi kiện chưa quá 03 năm đối với hợp đồng vay giữa anh L và ông T.

Tuy nhiên, tại Đơn khởi kiện ngày 11/9/2025 anh Lê Hoàng L trình bày nội dung vụ án như sau “….từ tháng 04/2015, ông T chưa thanh toán cho tôi bất kỳ số tiền nợ lãi và nợ gốc nào. Tôi đã nhiều lần đôn đốc, nhắc nhở ông T phải trả nợ cho tôi nhưng ông T không thực hiện”. Từ nội dung nêu trên có nghĩa là từ tháng 05/2015, nếu ông T không thực hiện nghĩa vụ trả lãi suất và trả vốn là đã vi phạm nghĩa vụ đối với hợp đồng vay tài sản, cũng có nghĩa là vào thời điểm này anh L đã biết quyền và nghĩa vụ của mình đã bị xâm phạm.

Do đó, thời hiệu mà anh L khởi kiện đối với hợp đồng vay được tính từ tháng 05/2015. Anh L khởi kiện ông T đối với số tiền vay 320.000.000 đồng nêu trên vào ngày 11/9/2025 đã quá thời hạn 03 năm nên số tiền vay không được tính lãi. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định: Do thời hiệu khởi kiện đối với hợp đồng vay tài sản đã hết và bị đơn có đơn yêu cầu áp dụng thời hiệu khởi kiện nên căn cứ vào Điều 149 của Bộ luật dân sự năm 2015 và điểm e khoản 1 Điều 217 của Bộ luật tố tụng dân sự nên đình chỉ yêu cầu khởi kiện của anh Lê Hoàng L về tranh chấp Hợp đồng vay tài sản là không phù hợp với quy định của pháp luật. Lẽ ra, Tòa án cấp sơ thẩm nhận định do hết thời hiệu khởi kiện đối với hợp đồng vay tài sản, anh L vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi nên không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của anh L đối với yêu cầu tính lãi suất. Do Tòa án cấp sơ thẩm tuyên án không phù hợp nên Tòa án cấp phúc thẩm điều chỉnh lại cách tuyên án. Anh L kháng cáo và không đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, anh L có anh P đại diện theo ủy quyền xác định: Thỏa thuận giữa anh L và ông T về việc trả vốn, lãi khi nào anh L cần lấy lại vốn. Lời trình bày nêu trên của anh L không được ông T thừa nhận, đồng thời không có tài liệu, chứng cứ chứng minh nên không có căn cứ chấp nhận.

[3] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị. Giữ nguyên bản án sơ thẩm. Từ những nhận xét trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của anh Lê Hoàng L là không có căn cứ, không phù hợp nên không chấp nhận. Giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Vấn đề cần rút kinh nghiệm: Tòa án cấp sơ thẩm tuyên ghi nhận sự tự nguyện việc ông T thực hiện nghĩa vụ, trả cho anh L số tiền 320.000.000 đồ ng nhưng không tuyên nghĩa vụ chậm thi hành theo quy định tại Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật dân sự là không phù hợp. Tòa án cấp sơ thẩm cần khắc phục và rút kinh nghiệm.

[5] Các phần khác củ a bản á n sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghị. 5

[6] Do giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm nên anh Lê Hoàng L phả i chi ̣u án phí dân sự phú c thẩ m theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoả n 1 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.