Bản án 658/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị H về việc yêu cầu bà Vương Thị Phụng L trả số tiền vay 1.000.000.000 (một tỷ) đồng.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; ý kiến tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Vương Thị Phụng L nộp trong thời hạn luật định, về hình thức và nội dung kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của là L cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng, không có các quyết định phân công thẩm phán trong việc thiếu các quyết định phân công Thẩm phán, Kiểm sát viên và các vi phạm tố tụng khác đề nghị hủy bản án sơ thẩm.
Xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm có thiếu sót nhưng các thiếu sót này không thuộc trường hợp vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và tại cấp sơ thẩm các đương sự không khiếu nại về các vấn đề này. Về việc ủy quyền giữa bà L và chị N1: tại Toà án cấp sơ thẩm, bà L và chị N1 xác nhận việc uỷ quyền và tham gia tố tụng theo giấy triệu tập của Toà án. Tại cấp phúc thẩm, chị N1 xác định bà L vẫn tiếp tục ủy quyền cho chị và chị đồng ý tham gia phiên tòa với tư cách đại diện theo ủy quyền cho bà L, do đó, việc ủy quyền là hợp pháp, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của là L cho rằng không đúng quy định là không có căn cứ.
Do đó, không có căn cứ hủy án sơ thẩm như đề nghị của Luật sư.
[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bà L, thấy rằng: [2.1] Tại phiên đối chất giữa bà H, bà L và chị N1 tại cấp phúc thẩm ngày 23/4/2026, các bên đương sự thống nhất thừa nhận các nội dung như sau: giữa 5 bà H và bà L, chị N1 quen biết nhau qua việc mua bán thực phẩm chay giữa Công ty TNHH Một thành viên T1 do bà H là đại diện theo pháp luật và Công ty TNHH Một thành viên V do bà L là đại diện theo pháp luật (sau này là chị N1). Quá trình mua bán, chỉ có chị N1 trực tiếp giao dịch với bà H. Cá nhân chị N1 có nhiều lần vay tiền của bà H và việc trả tiền vay, tiền lãi giữa hai bên có khi cấn trừ vào tiền mua bán hàng hoá giữa hai công ty; việc vay tiền giữa hai bên được viết vào sổ nợ của bà H, khi trả nợ thì bà H sẽ gạch sổ trước mặt bên vay; số tiền bà H cho bà L vay chị N1 là người hỏi vay tiền của bà H để trả nợ ngân hàng nhưng bà H yêu cầu bà L phải viết giấy nợ để có sự bảo đảm cho bà H. Lời khai thống nhất nêu trên của các bên đương sự là chứng cứ không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [2.2] Như vậy, có căn cứ xác định mặc dù bà L đứng tên doanh nghiệp, đứng tên vay tiền của bà H số tiền 1 tỷ đồng theo giấy nợ ngày 08/01/2021 nhưng thực tế, mọi giao dịch kinh doanh, vay tiền, trả tiền đều diễn ra giữa bà H và chị N1. Bà H thừa nhận cả hai khoản vay vào ngày 20/11/2020 của chị N1 và ngày 08/01/2021 của bà L đều có mục đích để chị N1 trả nợ vay ngân hàng, thời hạn vay bà H thừa nhận không thỏa thuận ngày trả cụ thể mà thỏa thuận khi nào chị N1 vay tiền tại ngân hàng X sẽ trả cho bà.
Do đó, việc chị N1 cho rằng chị là người trực tiếp trả hai khoản tiền vay của chị N1 và của bà L cho bà H mà không phải là bà L trả là phù hợp với thực tế giao dịch giữa hai bên. [2.3] Về việc trả tiền vay: Tại phiên toà, chị N1 cung cấp chứng cứ về việc được giải ngân số tiền hơn 22 tỷ đồng tại Bản kê giao dịch của Ngân hàng Thương mại cổ phần Á – Phòng G1 ngày 30-3-2026: Thời gian giao dịch từ ngày 04 đến ngày 08/6/2021, số tài khoản 20050517 của bà Vương Thị Phụng L. Trong đó, ngày 04/6/2021, bà L rút tiền mặt 7,8 tỷ đồng. Như vậy, có căn cứ xác định lời trình bày của chị N1 là đúng và nguồn tiền chị N1 trả cho bà H là có thật. Bà H chỉ xác nhận chị N1 đã trả 01 tỷ đồng của chị N1 vay ngày 20/11/2020 còn số tiền 01 tỷ đồng của bà L thì bà H cho rằng chưa trả là không hợp lý, bởi lẽ: bà H biết rõ mục đích vay tiền, người sử dụng tiền vay là chị N1, bà L chỉ viết giấy nợ nhằm đảm bảo cho việc vay tiền của chị N1 nhưng khi chị N1 trả tiền vay, bà H không gạt giấy nợ của chị N1 mà cho rằng do nợ của bà L chưa trả nên không gạt giấy nợ là không hợp lý vì đây là 02 khoản nợ khác nhau. Hơn nữa, số tiền cho vay rất lớn, bà H đã xác định thời hạn vay đến khi chị N1 vay được tiền từ ngân hàng sẽ trả nhưng từ năm 2021 đến nay 5 năm bà H mới khởi kiện bà L để đòi nợ là điều không hợp lý. bà H lý G về lý do bà không đòi nợ trong thời gian dài, bà H cho rằng khi hai bên tranh cãi về số tiền 01 tỷ đồng bà L đã trả hay chưa trả, thì hai bên thống nhất sẽ lấy số tiền này đi 6 làm từ thiện nhưng chị N1 không làm, xét thấy, lời lý giải của bà H không phù hợp với thực tế, lý do này cũng không thể hiện việc bà H có đòi nợ bà L. Hơn nữa, các bên cũng không có mối quan hệ họ hàng hay bạn bè thân thiết, chỉ quen biết nhau qua việc kinh doanh thì việc không đòi nợ trong thời gian 5 năm với lý do nêu trên là không hợp lý. [2.4] Mặt khác, bà H cũng thừa nhận và cung cấp nhiều tài liệu thể hiện quá trình vay tiền giữa bà H và chị N1 còn có nhiều giấy nợ trong đó có: giấy nợ ngày 01/7/2020 DL số tiền vay 300 triệu đồng và giấy nợ ngày 26/3/2020 DL số tiền vay 500 triệu đồng, bà H vẫn chưa gạt giấy nợ mặc dù thừa nhận chị N1 đã trả bằng cách trừ vào tiền mua hàng giữa bà H và chị N1. Bà H lý G về lý do chưa gạt sổ nợ 02 khoản vay này vì tiền mua bán giữa hai công ty chưa đối chiếu, trong khi các khoản nợ là khác nhau và thực tế hai bên xác định đã ngừng việc mua bán từ năm 2023, chưa đối chiếu công nợ. [2.5] Từ đó, có căn cứ xác định việc bà H không gạt sổ nợ các khoản vay chị N1 đã trả là xuất phát từ ý thức chủ quan của bà H, thể hiện sự không thiện chí, trung thực trong giao dịch dân sự, cố ý không làm đúng thỏa thuận từ đầu giữa hai bên là khi trả nợ xong sẽ gạt sổ nợ. [2.6]
Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy mặc dù bà L không cung cấp được chứng cứ trực tiếp chứng minh đã trả cho bà H số tiền 01 tỷ đồng vay ngày 08/01/2021 nhưng các chứng cứ gián tiếp do bà L, chị N1 cung cấp phù hợp với diễn biến của giao dịch, phù hợp với lời khai của các bên và các chứng cứ khác, có căn cứ xác định bà L đã thanh toán xong khoản nợ 01 tỷ đồng cho bà H theo giấy nợ lập ngày 08-01-2021; Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà L, sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H.
[3] Xét đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh là không có căn cứ chấp nhận.
[4] Về án phí: Bà H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Án phí phúc thẩm dân sự, bà L không phải chịu do kháng cáo được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Chấp nhận kháng cáo của bị đơn, bà Vương Thị Phụng L; sửa bản án sơ thẩm; Căn cứ các Điều 3, Điều 463 của Bộ luật Dân sự; các Điều 147, 227, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 7 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qui định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Dương Thị H về việc yêu cầu bà Vương Thị Phụng L trả số tiền vay 1.000.000.000 (một tỷ) đồng.
2. Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Dương Thị H phải chịu 42.000.000 (bốn mươi hai triệu) đồng, khấu trừ số tiền tạm ứng án phí bà H đã nộp 21.000.000 (hai mươi mốt triệu) đồng theo biên lai thu số 0001026 ngày 17-7-2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh (do Phạm Thị Như H1 đã nộp thay), bà H còn phải nộp 21.000.000 (hai mươi mốt triệu) đồng.
3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.