Bản án 593/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Về thủ tục tố tụng:

[1] Kháng cáo của bị đơn bà Lê Thị T và ông Nguyễn Văn D thực hiện đúng theo quy định tại Điều 271, Điều 272, Điều 273 và Điều 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Người kháng cáo vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không tự thỏa thuận được về việc giải quyết toàn bộ vụ án. Vụ án được xét xử theo thủ tục phúc thấm.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Ông Lê Văn C1, bà Lê Thị Thu S được triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2 nhưng vẫn vắng mặt không tham gia phiên tòa phúc thẩm và thuộc trường hợp được quy định tại Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án theo quy định.

[3] Về phạm vi xét xử phúc thẩm: bị đơn bà Lê Thị T và ông Nguyễn Văn D kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Căn cứ theo Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại nội dung của bản án sơ thẩm theo trình tự phúc thẩm. Về nội dung vụ án:

[4] Bà Đỗ Ngọc H khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết: Buộc ông Nguyễn Văn D và bà Lê Thị T có nghĩa vụ liên đới trả cho bà số tiền nợ gốc là 304.000.000 đồng. Về tiền lãi, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lãi chậm trả kế từ ngày 01/11/2024; ban đầu bà H yêu cầu mức lãi suất 1,66%/tháng (tạm tính đến ngày 13/8/2025 là 52.482.000 đồng), nhưng tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đã thay đổi, yêu cầu tính lãi suất theo quy định của pháp luật trên số nợ gốc cho đến khi bị đơn thanh toán xong khoản nợ. Đối với ý kiến của phía bị đơn cho rằng vay tiền giùm cho người khác, nguyên đơn không thừa nhận vì cho rằng chỉ thực hiện giao dịch trực tiếp với bà T, ông D và biên nhận nợ đã thể hiện rõ điều này.

[5] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn yêu cầu hủy bản án sơ thẩm do Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, Hội đồng xét xử nhận thấy: Mặc dù cấp sơ thẩm có bản giải trình về các sai sót "đánh máy" hay do lỗi copy trong quá trình thực hiện hành vi tố tụng ban hành các văn bản tố tụng của Tòa án để giải quyết vụ án này.

Tuy nhiên, đối chiếu với hồ sơ vụ án và tài liệu do bị đơn cung cấp tại phiên tòa phúc thâm và quy định pháp luật, các vi phạm này là nghiêm trọng, tước bỏ quyền tố tụng cơ bản của đương sự, cụ thể: 6 [5.1] Tòa cấp sơ thấm đã vi phạm về việc triệu tập đương sự và mở phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ: [5.1.1] Thông báo thụ lý bổ sung số 214B/2025/TB-TLVA ngày 15/8/2025 ghi sai tên nguyên đơn (ông Lê Văn Đ thay vì bà Đỗ Ngọc H). Mặc dù cấp sơ thẩm cho là lỗi đánh máy, nhưng về mặt pháp lý, đây là văn bản tố tụng làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của đương sự. Việc ghi sai tư cách đương sự dẫn đến sự nhâm lẫn nghiêm trọng trong việc xác định đến chủ thể tham gia vụ án và đối tượng tranh chấp. 15.1.2] Thông báo phiên họp công khai chứng cứ ngày 15/8/2025 thiếu tên người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (ông Lê Văn C1, bà Lê Thị Thu S). Theo Điều 210 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án phải triệu tập tất cả đương sự tham gia phiên họp. Việc thiếu tên trong văn bản tống đạt dẫn đến việc các đương sự này không xác định được quyền lợi của mình để tham gia, vi phạm nguyên tắc về sự công khai, minh bạch trong tố tụng. [5.2] Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm về thời hạn tống đạt và niêm yết: Thông báo mở phiên họp ngày 15/8/2025 ấn định ngày họp là 28/8/2025 (chỉ có 13 ngày). Theo quy định về việc niêm yết văn bản tố tụng, thời hạn niêm yết phải là 15 ngày. Việc rút ngắn thời hạn nêu trên là vi phạm Điều 173, Điều 179 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [5.3] Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng về thời gian và địa điểm xét xử: Quyết định hoãn phiên tòa số 141/2025/QĐST-DS ghi ngày ban hành là 29/9/2025, trong khi ngày xét xử được ấn định trước đó là 30/9/2025. Việc ban hành quyết định hoãn trước khi phiên tòa diễn ra thực tế mà không có lý do bất khả kháng, hoặc ghi sai ngày ban hành làm sai lệch nhật ký phiên tòa. Hơn nữa, Thông báo số 18/2025/TB-TA về việc thay đổi thời gian xét xử vào lúc 08 giờ 30 phút, ngày 17/11/2025 thể hiện địa điểm xét xử tại Tòa án nhân dân khu vực 2 - Tây Ninh (Địa điểm xét xử tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Tân Thạnh cũ) do đại diện bị đơn cung cấp bản chính tại phiên tòa phúc thẩm.

Tuy nhiên, theo hồ sơ thể hiện thì vụ án xét xử tại Tòa án nhân dân khu vực 2 - Tây Ninh (Địa điểm xét xử lại tại Tòa án nhân dân huyện Thạnh Hóa (cũ)); Địa chỉ ấp I, xã T, tỉnh Tây Ninh nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thông báo kịp thời đảm bảo đương sự tham gia phiên tòa mà xử vắng mặt đại diện bị đơn theo quy định tại Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 là đã trực tiếp tước bỏ quyền được tham gia phiên tòa, quyền tranh tụng của bị đơn. 7

[6] Về nội dung vụ án: Do cấp sơ thấm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, tước bỏ quyên phản tô, quyền đối chất và quyền tham gia phiên tòa của bị đơn, Hội đồng xét xử phúc thấm xét thấy chưa đủ cơ sở để xem xét lại nội dung tranh chấp về nợ gốc và lãi suất tại phiên tòa phúc thẩm này. Để bảo đảm nguyên tắc hai cấp xét xử và quyền lợi hợp pháp của đương sự, cần hủy bản án sơ thẩm và giao hồ sơ về cho Tòa án nhân dân khu vực 2 - Tây Ninh để giải quyết lại theo thủ tục chung.

[7] Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Do hủy bản án sơ thẩm nên chi phí tố tụng và nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thấm sẽ được xem xét lại khi Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết lại vụ án.

[8] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn nên bị đơn không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, bị đơn thuộc trường hợp miễn nộp tạm ứng án phí nên không hoàn trả tiền tạm ứng án phí cho bị đơn.

[9] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh là có căn cứ và phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.