Bản án 986/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng: người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị V2 8 vắng mặt, nhưng có người đại điện nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Xét kháng cáo của ông Huỳnh Văn V, bà Lê Thị Thu V1: [2.1] Kháng cáo về vô hiệu Hợp đồng thế chấp: Qua xem xét các chứng cứ có trong hồ sơ và diễn biến tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, có cơ sở xác định: ông Huỳnh Văn V, bà Lê Thị Thu V1 có ký kết hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất với Ngân hàng H để đảm bảo khoản vay cho ông Ngô Văn P tại Ngân hàng, việc thế chấp được đăng ký tại Cơ quan có thẩm quyền, đúng quy định pháp luật, ông Huỳnh Văn V, bà Lê Thị Thu V1 cho rằng tại thời điểm ký kết Hợp đồng thế chấp tài sản nêu trên, do ông bà thiếu hiểu biết pháp luật và bị ông Ngô Văn P cấu kết với cán bộ tín dụng của Ngân hàng L ông bà là không có căn cứ, bởi lẽ bản thân ông, bà cũng có vay tiền từ ông P vay Ngân hàng với số tiền 60.000.000 đồng. Ông V, bà V1 ký hợp đồng phù hợp ý chí của mình nên Hợp đồng có hiệu lực pháp luật.

Do đó, yêu cầu kháng cáo của ông, bà tuyên bố Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 224/11/HĐTC ngày 19/12/2011 vô hiệu và xử lý hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu là không có căn cứ chấp nhận. [2.2] Kháng cáo về số tiền phải trả cho ông P: [2.2.1] Số tiền 60.000.000đ mà vợ chồng ông V nhận của ông P vào ngày 20/12/2012 thì các bên thống nhất nên không xem xét. Đối với số tiền 90.00.000đ theo biên nhận ngày 26/11/2015 và 50.000.000đ theo biên nhận ngày 06/01/2016 thì ông V cho rằng không có nhận. Thấy rằng, tuy tại kết luận giám định đều xác định chữ ký của ông V, bà V1, nhưng tại đơn yêu cầu độc lập của ông P (bút lục 114) cho rằng: khi các bên thỏa thuận ông V đưa giấy cho ông P đi thế chấp Ngân hàng thì “ông V vay phải cho ông (P) mượn trong khoản tiền vay, chứ ông (P) không đi làm dùm”, tức là ông V vay 60.000.000đ nhận từ ông P thì ông P sẽ vay số tiền nhiều hơn số 60.000.000đ.

Do đó, phần giấy ông V thế chấp thì ông P vay 200.000.000đ. Ông P cho rằng ông V sau khi nhận số tiền 60.000.000đ thì một năm sau ông V gặp ông và yêu cầu ông P1 đưa đủ số 200.000.000đ trên hợp đồng, thời điểm nhận 60.000.000đ từ Ngân hàng khoảng tháng 12/2012, một năm sau tức 12/2013 nhưng thời điểm này thì ông P đang bị tạm giam (từ ngày 26/7/2013 đến 15/02/2015), đồng thời, ông V không thừa nhận có sự việc ông yêu cầu ông P phải đưa đủ cho ông 200.000.000đ nên lời trình bày của ông P là mâu thuẫn. Ông P còn trình bày thêm sau đó hơn một năm thì ông cũng trả ông V hai lần nhưng làm biên nhận 2015 và 2016 là không phù hợp, có sự mâu thuẫn về thời gian, bên cạnh đó, nếu như ông P cho rằng trả tiền cho ông V thì tại sao không làm biên nhận theo hướng trả cho ông V mà làm biên nhận với nội dung ông P nhận giấy đất của ông 9 V, ông V nhận tiền vay của ông P trong khi ông P đã nhận giấy đất của ông V thế chấp vào tháng 12/2011 nên lại nhận giấy đất là không phù hợp, đồng thời biên nhận có sửa chữa tẩy xóa năm không khách quan, không được xem chứng cứ, nên có căn cứ xác định ông V không có nhận tiền cho hai biên nhận mà ông P yêu cầu năm 2015 và năm 2016.

Do đó, yêu cầu kháng cáo của ông V không đồng ý trả cho ông P số tiền 140.000.000đ cho hai biên nhận ngày 26/11/2015 và 06/01/2016 là có căn cứ chấp nhận. [2.2.2] Về số tiền lãi: như nhận định trên thì ông V chỉ có vay của ông P 60.000.000đ nên chỉ phải trả lãi trên số tiền 60.000.000đ từ ngày vay đến khi trả hết nợ là có căn cứ. Cấp sơ thẩm tính tiền lãi 107.460.000đ đối với số tiền 60.000.000đ là có căn cứ nên giữ nguyên. Ngoài ra, phía ông V, bà V1 còn phải chịu tiền lãi tiếp theo với mức lãi suất 13,5% trên số tiền còn nợ kể từ sau ngày xét xử sơ thẩm (27/3/2026) cho đến khi thanh toán hết nợ.

[3] Xét kháng cáo của ông Trịnh An B: [3.1] Ông B và ông P đều thừa nhận ông B có vay ông P số tiền 105.000.000đ, ông B đưa giấy đất cho ông P đi thế chấp vay vốn. Phía ông P yêu cầu ông B trả tiền theo biên nhận ngày 19/6/2015, thấy rằng, thời điểm vay Ngân hàng là tháng 12/2011 thì số tiền 105.000.000đ ông B không thể nhận vào năm 2015 vì đối với giấy đất của ông B thì ông P chỉ vay 200.000.000đ, mặt khác, tại phiên tòa sơ thẩm, ông B cung cấp biên nhận ngày 19/5/2012 thể hiện ông B nhận vay của ông P 105.000.000đ, ông P nhận giấy đất của ông B để thế chấp Ngân hàng là phù hợp về mặt thời gian cũng như quá trình thỏa thuận vay giữa hai bên, bên cạnh đó, qua xem xét biên nhận ngày 19/6/2015 thì có sữa chữa tẩy xóa, ông B không thừa nhận nên không có căn cứ xác định ông B nhận tiền từ ông P vào năm 2015 mà chỉ nhận vào năm 2012 sau khi thế chấp giấy đất cho Ngân hàng và ông P được ngân hàng giải ngân. Phía ông P cho rằng, khi ông B liên hệ Ngân hàng trả 105.000.000đ nhưng không lấy giấy được và ông B có gặp ông đòi trả số tiền này và hai bên làm biên nhận nhưng biên nhận lại ghi nội dung ông B vay của ông P và thế chấp giấy đất là không phù hợp lời trình bày của ông P, ông B cũng xác định ông không có đòi ông P 105.000.000đ mà ông đã trả Ngân hàng năm 2013, do đó, không có căn cứ xác định ông P đưa cho ông B số tiền 105.000.000đ theo biên nhận 19/6/2015. [3.2] Đối với số tiền 105.000.000đ là khoản tiền ông B vay của ông P, ông P đã vay Ngân hàng 200.000.000đ đưa cho ông B, ông B đưa giấy đất cho ông P để thế chấp khoản vay. Xét, vào ngày 12/8/2013, ông B đã thanh toán cho Ngân hàng để lấy giấy đất về nhưng không được Ngân hàng trả giấy, vì vậy, khoản vay của 10 ông P tại Ngân hàng còn 95.000.000đ, đây là tiền chênh lệch vay thêm của ông P nên ông P phải có nghĩa vụ trả. Khoản tiền 105.000.000đ đáng lẽ ông B trả cho ông P, ông P sẽ trả cho Ngân hàng vì ông P đứng tên vay nay ông B trả trực tiếp cho Ngân hàng, để đảm bảo cho việc vay tiền giữa các bên được giải quyết triệt để nên cấn trừ tiền 105.000.000đ ông B nhận của ông P vào ngày 19/5/2012, coi như ông B đã thực hiện xong nghĩa vụ với ông P.

Do đó, không có căn cứ buộc ông B trả cho ông P số tiền này. Kháng cáo của ông B được chấp nhận. [3.3] Về tiền lãi: tính từ ngày 19/5/2012 đến ngày ông P trả cho Ngân hàng 12/8/2013 là 01 năm, 02 tháng, 23 ngày vì ông B đã trả nên khoản lãi của số tiền 105.000.000đ Ngân hàng không có tính từ khi ông B trả. Biên nhận ngày 19 tháng 5 năm 2012 giữa hai bên đã ký là 1,8%/tháng là cao hơn so với mức lãi suất quy định tại Điều 476 Bộ luật dân sự năm 2005.

Do đó, mức lãi được tính 150% theo mức lãi suất cơ bản Ngân hàng N2 (9%/năm) = 13,5%/năm. Cụ thể: 01 năm, 02 tháng, 23 ngày x 105.000.000đ x 13,5%/năm = 17.443.000đồng. Buộc ông B trả cho ông P số tiền lãi này.

[4] Với những nhận định trên nên đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử. Tòa án cấp sơ thẩm đánh giá chứng cứ và không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là chưa đúng một phần về số tiền vay cũng như khoản tiền mà ông B trả cho ông P nên sửa lại theo hướng nhận định trên.

[5] Về chi phí tố tụng: [5.1] Chi phí thẩm định tài sản thế chấp: số tiền 3.900.000 đồng, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Ngô Văn P phải chịu do yêu cầu phản tố của bị đơn Ngân hàng được chấp nhận. Do Ngân hàng đã nộp tạm ứng nên ông P có nghĩa vụ nộp trả lại số tiền 3.900.000 đồng cho Ngân hàng. [5.2] Về chi phí giám định chữ ký, chữ viết: Số tiền là 11.056.000 đồng, nguyên đơn ông Huỳnh Văn V, bà Lê Thị Thu V1 phải chịu. Do ông P đã nộp tạm ứng nên ông V, bà V1 có nghĩa vụ nộp trả lại cho ông P.

[6] Về phần án phí: [6.1] Sơ thẩm: - Ông V, bà V1 phải chịu án phí trên số tiền gốc (60.000.000 đồng) và lãi (107.460.000 đồng) trả cho ông P và án phí đối với yêu cầu vô hiệu hợp đồng thế chấp không được chấp nhận. 11 - Ông P có nghĩa vụ chịu án phí trên số tiền trả cho Ngân hàng. Chịu án phí trên số tiền yêu cầu ông V, ông B trả không được chấp nhận, tuy nhiên là người cao tuổi nên được miễn. - Ông B chịu án phí trên số tiền lãi trả cho ông P (17.443.000 đồng). [6.2] Phúc thẩm: ông V, bà V1 và ông B không phải chịu do kháng cáo được chấp nhận một phần. Vì các lẽ trên, Căn cứ: