Bản án 34/2022/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 24/2022/KN-DS ngày 01/7/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
Nhận định của Tòa án
[1] Nhà, đất tọa lạc tại số 217 THĐ, phường MX, thành phố LX, tỉnh An Giang thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng của ông Lê Minh T và bà Lê Thị T1 được Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 01945QSDĐ/Ad ngày 23/5/2001 và Ủy ban nhân dân thành phố LX cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 5001031344 ngày 23/5/2002. Ngày 06/10/2016, ông T và bà T1 ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho ông Phạm Quốc G và bà Nguyễn Thụy Phương Q. Hợp đồng được Văn phòng công chứng LX chứng nhận, theo số công chứng 1630, quyển số 14TP/CC-HĐGD ngày 7 06/10/2016. Ngày 16/01/2017, Văn phòng Đăng ký đất đai - Chi nhánh LX chỉnh lý biến động Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sang tên cho ông G và bà Q.
[2] Ngày 27/02/2017, ông G, bà Q ký Hợp đồng tín dụng trung dài hạn số 057170018-HDTD-TDH vay của Ngân hàng Thương mại cổ phần SG 1.500.000.000 đồng. Để đảm bảo cho khoản vay, ông G và bà Q ký Hợp đồng thế chấp số 057170018-HĐTC ngày 27/02/2017 được công chứng tại Văn phòng công chứng LX, thế chấp cho Ngân hàng Thương mại cổ phần SG quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nêu trên, tài sản thế chấp đã được đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh LX.
[3] Tại “Tờ thỏa thuận” ngày 03/10/2016 có nội dung: Ông T, bà T1 đồng ý sang tên quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà cho ông G, bà Q đứng tên giùm để làm hồ sơ vay Ngân hàng số tiền 1.700.000.000 đồng cho ông T, bà T1 sử dụng và trả lãi cho Ngân hàng, nếu ông T, bà T1 không trả lãi cho Ngân hàng trong vòng 03 tháng thì ông G, bà Q được quyền bán tài sản trên để trả nợ Ngân hàng. Tại phiên tòa sơ thẩm ông T, bà T1 thừa nhận do ông G nói sẽ vay Ngân hàng được số tiền 1.700.000.000 đồng nên nhờ vợ chồng ông G vay giùm, việc ông G thế chấp tài sản cho Ngân hàng thì vợ chồng ông T, bà T1 biết và đồng ý nhưng do Ông G không thực hiện đúng thỏa thuận ngày 03/10/2016, ông G không giao tiền vay cho vợ chồng ông T, bà T1 nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa ông T, bà T1 với ông G, bà Q vô hiệu. Như vậy, việc ông T, bà T1 thỏa thuận với ông G, bà Q vay tiền Ngân hàng là hoàn toàn tự nguyện. Ông G, bà Q đã vay Ngân hàng 1.500.000.000 đồng được sự đồng ý của ông T, bà T1 thế chấp nhà đất tranh chấp.
Do đó, trường hợp này cần xác định Ngân hàng là người thứ ba ngay tình.
[4] Hơn nữa, hồ sơ vụ án thể hiện: Tại Phán quyết trọng tài số 07/2019/PQTT-HĐTT.19 ngày 28/9/2019 của Hội đồng Trọng tài Trung tâm trọng tài thương mại tài chính Ngân hàng Việt Nam đã phán quyết: Nếu vợ chồng ông G không thanh toán được nợ cho Ngân hàng Thương mại cổ phần SG thì Ngân hàng được yêu cầu cơ quan chức năng thực hiện phát mại tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở tại số 217 THĐ, phường MX, thành phố LX, tỉnh An Giang để thu hồi nợ. Như vậy, Hợp đồng tín dụng trung dài hạn số 057170018-HDTD-TDH và Hợp đồng thế chấp số 057170018- HĐTC ngày 27/02/2017 đã được giải quyết bằng Phán quyết trọng tài số 07/2019/PQTT-HĐTT.19 ngày 28/9/2019 của Trung tâm trọng tài thương mại tài chính Ngân hàng Việt Nam. Khi thụ lý và giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ 8 thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm vẫn xem xét, giải quyết cả yêu cầu của nguyên đơn đối với Hợp đồng thế chấp tài sản, đồng thời Tòa án cấp phúc thẩm vẫn quyết định hủy Hợp đồng thế chấp tài sản là vi phạm nghiêm trọng quy định của tố tụng dân sự theo quy định tại Điều 6 Luật Trọng tài thương mại và điểm c khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Quyết định
Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 3 Điều 343 và Điều 345 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
1. Chấp nhận một phần Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 24/2022/KN-DS ngày 01/7/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 596/2020/DS-PT ngày 10/11/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2020/DS-ST ngày 28/02/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang về vụ án dân sự “Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền đất vô hiệu, hủy giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở và tranh chấp hợp đồng thế chấp tài sản” giữa nguyên đơn là ông Lê Minh T, bà Lê Thị T1 với bị đơn là ông Phạm Quốc G, bà Nguyễn Thụy Phương Q và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.
3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh An Giang xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.