Bản án 12/2026/KDTM-PTTranh chấp về mua bán hàng hóa

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của Công ty S (gọi tắt là Công ty S) trong hạn luật định, có nộp tiền tạm ứng án phí kháng cáo phúc thẩm theo thông 5 báo của Tòa án nên được Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét kháng cáo theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung: [2.1] Tại phiên tòa phúc thẩm lần 01, ngày 24/7/2024 Công ty S yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét buộc Công ty T bồi thường số tiền 2.182.624.000 đồng (20% giá trị của 998 tấn gạo) không giao theo nội dung Hợp đồng số 39/HĐCU- ĐN/23 ngày 14/7/2023 ký giữa các bên. [2.2] Bản án Kinh doanh thương mại phúc thẩm số: 02/2025/KDTM-PT, ngày 27/02/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang đã quyết định: Buộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn T phải bồi thường số tiền 2.182.624.000 đồng cho Công ty Cổ phần S. [2.3] Bản án bị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị (Quyết định số 15/QĐ-VKS-KDTM ngày 17/9/2025) theo thủ tục giám đốc thẩm là bởi, cấp phúc thẩm phạt mức 20% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm là trái với quy định của Luật Thương mại. [2.4] Quyết định giám đốc thẩm số 02/2026/KDTM-GĐT ngày 06/02/2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã chấp nhận kháng nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, tuyên hủy Bản án Kinh doanh thương mại phúc thẩm số: 02/2025/KDTM-PT, ngày 27/02/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang để xét xử lại theo trình tự phúc thẩm.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm lần này, Công ty S rút lại 01 phần nội dung đơn kháng cáo, yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét buộc Công ty T bồi thường số tiền 873.449.600 đồng (8% giá trị của 998 tấn gạo) không giao theo nội dung Hợp đồng số 39 ký giữa các bên.

[4] Xét yêu cầu kháng cáo của Công ty S, Hội đồng xét xử nhận thấy: Hợp đồng số 39 được Công ty S và Công ty T ký kết trên cơ sở tự nguyện, thỏa thuận nên làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên theo quy định của Luật Thương mại năm 2005. Công ty S cho rằng, Công ty T không giao hàng theo hợp đồng đã ký; Công ty T cho rằng, Công ty S chậm thanh toán tiền nên ngừng giao hàng theo hợp đồng đã ký, làm phát sinh tranh chấp. [4.1] Theo điều khoản được thỏa thuận tại Hợp đồng số 39, thì thời hạn giao hàng hóa là cuối tháng 7/2023 (được hiểu hết ngày 31/7/2023) Công ty T phải giao cho Công ty S 2.000 tấn gạo, loại 25% tấm.

Tuy nhiên, đến ngày 31/7/2023, Công ty T mới giao được 1.000 tấn gạo là mới thực hiện đạt 50% số lượng gạo theo Hợp đồng số

39. Ngày 03/8/2023 Công ty S thông báo yêu cầu Công ty T giao tiếp 998 tấn gạo theo Hơp đồng số 39 nhưng Công ty T không giao hàng theo thỏa thuận là vi phạm thỏa thuận trong hợp đồng. 6 [4.2] Về nghĩa vụ thanh toán, theo Hợp đồng số 39, sau khi gạo được xếp xuống xà lan và có Phiếu chứng nhận giám sát của cơ quan giám định, chậm nhất 02 ngày làm việc Công ty S phải thanh toán số tiền 70% của giá trị hàng hóa được xếp xuống xà lan. Ngày 28/7/2023 khi Công ty T mới chuyển hàng được 01 ngày, chưa đủ số lượng 1.000 tấn gạo nhưng Công ty S đã có thiện chí chuyển số tiền 5.000.000.000 đồng cho Công ty T. Đến ngày 31/7/2023 Công ty T xếp xuống xà lan được 1.000 tấn gạo và chưa có Phiếu chứng nhận giám sát của cơ quan giám định (đến ngày 19/8/2023 mới có phiếu kiểm định) nhưng cùng ngày 31/7/2023, Công ty T lại tiếp tục yêu cầu Công ty T1 đủ số tiền 70% của 1.000 tấn gạo đã giao, nếu không sẽ ngừng giao hàng là trái với quy định về phương thức thanh toán thỏa thuận trong Hợp đồng số

39. Đến ngày 03/8/2023, Công ty T ngừng giao hàng với lý do Công ty S chưa thanh toán đủ số tiền 70% của 1.000 tấn gạo đã giao. Trường hợp này, Công ty S không vi phạm nghĩa vụ thanh toán vì chưa có Phiếu chứng nhận giám sát của cơ quan giám định. Công ty T ngừng giao hàng, đơn phương chấm dứt hợp đồng là vi phạm.

[5]

Từ những phân tích, nhận định trên cho thấy, Công ty Đ Nghĩa là bên vi phạm Hợp đồng trước và tự ý đơn phương chấm dứt Hợp đồng. Nhưng cấp sơ thẩm xác định lỗi dẫn đến phát sinh tranh chấp là do Công ty S vi phạm nghĩa vụ thanh toán, từ đó không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về khoản tiền phạt vi phạm Hợp đồng là không đúng.

[6] Tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn rút 01 phần yêu cầu khởi kiện đối với khoản tiền phạt vi phạm Hợp đồng số 39, mức phạt 20%, chỉ yêu cầu khoản tiền phạt mức 08%, tương đương số tiền 873.449.600 đồng (998 tấn gạo x 10.940.000 đồng/tấn x 8%) là đúng pháp luật theo quy định Điều 301 Luật Thương mại năm 2005. Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của Công ty S như ý kiến đề xuất của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang tại phiên tòa.

[7] Các phần Quyết định còn lại của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã phát sinh hiệu lực.

[8] Về án phí sơ thẩm: Công ty S không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm. Hoàn trả cho Công ty Cổ phần S số tiền tạm ứng án phí đã nộp. Công ty T phải chịu 38.203.488 đồng án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.

[9] Về án phí phúc thẩm: Công ty Cổ phần S kháng cáo được chấp nhận nên không phải chịu án phí phúc thẩm, hoàn trả tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp. Vì các lẽ trên, 7