Bản án 1008/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: 4 [1.1] Tính hợp lệ của kháng cáo: Đơn kháng cáo của bà Trần Thị Thu S, ông Huỳnh Tấn T thực hiện đúng theo quy định tại các 271, 272, Điều 273 và 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. [1.2] Việc vắng mặt của các đương sự: Tại phiên tòa phúc thẩm, vắng mặt người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Kim T2 nhưng đã được triệu tập hợp lệ. Căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt. [1.3] Phạm vi xét xử phúc thẩm: Căn cứ nội dung đơn kháng cáo của bà Trần Thị Thu S, ông Huỳnh Tấn T cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm của Toà án nhân dân khu vực 12 – Tây Ninh bị kháng cáo, theo quy định tại Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bà Trần Thị Thu S, ông Huỳnh Tấn T thấy rằng: [2.1] Nguyên đơn bà Hồ Thị Cẩm N khởi kiện yêu cầu bà Trần Thị Thu S và ông Huỳnh Tấn T liên đới trả số tiền 400.000.000 đồng, không yêu cầu tính lãi. Nguyên đơn cho rằng do vợ chồng bà S, ông T cần tiền trong tài khoản để chứng minh tài chính làm thủ tục đi hợp tác lao động tại Hàn Quốc nên thông qua bà Nguyễn Thị Kim T2 hỏi vay tiền bà N. Ngày 18/5/2025 bà S trực tiếp liên hệ với bà N bằng điện thoại để vay 400.000.000 đồng, thỏa thuận thời hạn vay 03 ngày, không tính lãi. Do hai bên có quan hệ họ hàng nên không lập hợp đồng bằng văn bản. Ngày 19/5/2025, bà N chuyển 400.000.000 đồng từ tài khoản số 1810678910 vào tài khoản số 101884299923 tại Ngân hàng Thương mại cổ phần C do bà S đứng tên. Sau khi hết thời hạn, bà S và ông T không trả nên bà N khởi kiện. [2.2] Bà S và ông T không thừa nhận vay tiền của bà N, cho rằng việc bà N chuyển tiền vào tài khoản của bà S là theo yêu cầu của bà T2, vợ chồng bà không biết việc chuyển tiền. Sau đó, theo sự hướng dẫn của những người tên T3 và Bùi Đăng H1 qua mạng xã hội, số tiền 400.030.000 đồng trong tài khoản của bà S bị chuyển sang tài khoản của người tên Lam Van V. Bà S và ông T cho rằng mình là người bị lừa đảo nên không có nghĩa vụ trả tiền cho bà N. Theo quy định tại khoản 1 Điều 119 và Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng vay tài sản có thể được xác lập bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể. Trong vụ án này, có căn cứ xác định ngày 19/5/2025, tài khoản số 101884299923 tại Ngân hàng Thương mại cổ phần C do bà Trần Thị Thu S đứng tên đã nhận số tiền 400.000.000 đồng từ tài khoản của bà Hồ Thị Cẩm N. Bà N thừa nhận là chủ tài khoản, số tài khoản nhận tiền, số tiền nhận được và thời điểm tiền được chuyển vào tài khoản. Ngoài chứng từ chuyển khoản, bà N còn cung cấp lịch sử liên lạc thể hiện số điện thoại của bà S liên hệ với bà N trước và sau thời điểm chuyển tiền. Bị đơn cũng thừa nhận trước và trong ngày bà N chuyển tiền, bà S và bà N có liên lạc riêng với nhau qua mạng xã hội. 5 Bà S thừa nhận có gửi thông tin tài khoản Ngân hàng nhưng cho rằng chỉ gửi vào nhóm trò chuyện chung, không gửi riêng cho bà N.

Tuy nhiên, bà S không cung cấp được dữ liệu điện tử, nội dung nhóm trò chuyện hoặc chứng cứ khác chứng minh lời trình bày này. Trong khi đó, tài liệu do nguyên đơn giao nộp thể hiện thông tin tài khoản của bà S được gửi trong quá trình hai bên liên lạc trước khi chuyển tiền. Ông Huỳnh Cao T4 trình bày khoảng 17 giờ ngày 19/5/2025, bà S nhờ ông cài đặt ứng dụng Ngân hàng trực tuyến. Trong quá trình cài đặt, ông và bà S đều biết tài khoản của bà S có số tiền 400.000.000 đồng. Sau khi hoàn thành nhận diện khuôn mặt, sinh trắc học và nhận được thông báo cài đặt thành công, bà S đi về. Bà S cho rằng theo sao kê, đến 17 giờ 54 phút 27 giây ngày 19/5/2025 bà N mới chuyển tiền nên lời khai của ông T4 về việc khoảng 17 giờ đã thấy tiền trong tài khoản là không chính xác. Thấy rằng, việc người làm chứng xác định thời gian “khoảng 17 giờ” là thời gian ước lượng theo trí nhớ, không phải thời điểm được xác định bằng thiết bị đo hoặc tài liệu điện tử. Sai lệch về phút trong lời khai của người làm chứng không đủ căn cứ không chấp nhận nội dung lời khai này. Ngoài ra, chứng cứ còn được chứng minh bằng sao kê ngân hàng TMCP C, ngày 19/5/2025 tài khoản bà S thực tế nhận 400.000.000 đồng. [2.3] Bà S cho rằng hình ảnh do nguyên đơn cung cấp về việc bà gửi số tài khoản không đúng sự thật, thực tế bà chỉ chụp và gửi mảnh giấy có ghi tên tài khoản, số điện thoại, mật khẩu Ngân hàng nhằm làm thủ tục xuất khẩu lao động theo sự hướng dẫn của bà T2, bà N và những người khác.

Tuy nhiên, việc bà S gửi hình ảnh có thông tin về tài khoản cho bà N là tình tiết bà S thừa nhận và sau đó bà N chuyển đúng 400.000.000 đồng vào tài khoản của bà S. Bà S không cung cấp được tài liệu chứng minh bà N có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ xuất khẩu lao động cho bà, hoặc việc bà N chuyển tiền chỉ nhằm thực hiện thao tác kỹ thuật.

Do đó, cấp sơ thẩm đánh giá các dữ liệu liên lạc, thông tin tài khoản và chứng từ chuyển khoản và lời khai của các đương sự để xác định quan hệ vay là có căn cứ. [2.4] Theo trình bày của bị đơn, ngày 20/5/2025, sau khi thực hiện các thao tác theo hướng dẫn qua mạng xã hội của người tên T3 và Bùi Đăng H1, số tiền 400.030.000 đồng trong tài khoản bà S bị chuyển sang tài khoản của người tên Lam Van V. Bà S cho rằng mình không biết và không tự nguyện thực hiện giao dịch này.

Xét thấy, việc số tiền sau khi được chuyển vào tài khoản của bà S có bị người khác chiếm đoạt hay không là việc xảy ra sau khi bà S đã nhận được tiền từ bà N. Đây là quan hệ khác giữa bà S với người thực hiện hành vi chuyển tiền hoặc chiếm đoạt tiền. Bà N không tham gia việc chuyển 400.030.000 đồng từ tài khoản của bà S sang tài khoản của Lam Van V, không có chứng cứ chứng minh bà N cùng các đối tượng khác chiếm đoạt số tiền này. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền xác định có hành vi phạm tội và xác định được người chiếm đoạt, bà S và ông T có quyền yêu cầu người có hành vi vi phạm hoàn trả tài sản hoặc bồi thường thiệt hại trong vụ việc khác theo quy định pháp luật. 6 [2.5] Tại Thông báo số A195/TB-VPCQCSĐT ngày 18/12/2025, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh T xác định nội dung tranh chấp giữa bà S và bà N về 400.000.000 đồng là tranh chấp hợp đồng dân sự, đề nghị tiếp tục giải quyết tại Tòa án. Đối với việc tiền trong tài khoản bà S bị chuyển đi, cơ quan điều tra nhận định có dấu hiệu tội phạm qua không gian mạng và chuyển nội dung đến đơn vị có thẩm quyền tiếp tục giải quyết. Nguyên đơn cho rằng các bên thỏa thuận thời hạn vay là 03 ngày.

Tuy nhiên, ngoài lời trình bày của nguyên đơn, không có tài liệu trực tiếp thể hiện thời hạn vay này.

Do đó, cấp sơ thẩm xác định đây là hợp đồng vay không kỳ hạn là có căn cứ. Từ ngày vay đến nay bà S và ông T chưa trả cho bà N khoản tiền nào trong số 400.000.000 đồng nên yêu cầu khởi kiện của bà N là có căn cứ. [2.6] Về trách nhiệm liên đới của ông Huỳnh Tấn T: Khoản tiền 400.000.000 đồng được vay nhằm phục vụ việc chứng minh tài chính để vợ chồng bà Trần Thị Thu S và ông Huỳnh Tấn T làm thủ tục đi hợp tác lao động ở nước ngoài, là nhu cầu chung của gia đình.

Do đó, đây là nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng theo quy định tại các Điều 27 và 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Cấp sơ thẩm buộc bà S và ông T liên đới thực hiện nghĩa vụ trả nợ là có căn cứ.

[3] Từ các phân tích trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà Trần Thị Thu S, ông Huỳnh Tấn T, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 12 – Tây Ninh. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát Tây Ninh tại phiên tòa để nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm có căn cứ chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của bà S, ông T không được chấp nhận nên bà S, ông T phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/6/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

[5] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.