Bản án 1255/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 2 Điều 308, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; - Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án. Tuyên xử:
Nội dung
[1] Nguyên đơn bà Nguyễn Thị B kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu tính lãi 822.000.000 đồng cho nguyên đơn vì theo Giấy mượn tiền ngày 24/11/2024 nguyên đơn và bị đơn đã thống nhất và chốt lại số tiền lãi bị đơn phải trả tính từ ngày 20/12/2023 đến ngày 24/11/2024 là 822.000.000 đồng. Các bị đơn cùng trình bày nguồn gốc số nợ vay 2.000.000.000 đồng là vay từ ngày 06/12/2018 đến ngày 10/01/2020, trong đó: Bà Võ Thị Hoài P vay số tiền 200.000.000 đồng, ông Võ Văn D vay số tiền 500.000.000 đồng, ông Võ Chí L1 vay số tiền 100.000.000 đồng, vợ chồng ông Võ Minh C và Nguyễn Thị Kim L vay số tiền 1.200.000.000 đồng và đến ngày 20/12/2023 các bên mới ký Giấy mượn tiền; sau đó ký thêm Giấy mượn tiền ngày 24/11/2024. 7 Quá trình tố tụng, các bị đơn không trình bày và cung cấp chứng cứ về số tiền lãi đã trả trước khi ký Giấy mượn tiền ngày 20/12/2023, không yêu cầu tính lại tiền lãi trước đây. Tại giấy mượn tiền ngày 24/11/2024 ông C có ký tên xác nhận “tiền lãi đến nay trước sau là 822.000.000 đồng” nên bà B khởi kiện yêu cầu các bị đơn phải trả lãi theo đúng theo cam kết là 822.000.000 đồng. Tại Tòa các bị đơn xác nhận là chưa trả lãi và đồng ý trả lãi từ ngày 20/12/2023 nhưng yêu cầu tính lãi theo quy định pháp luật, không đồng ý trả lãi với số tiền 822.000.000 đồng. Về mức lãi suất các đương sự đã thống nhất hai bên có thỏa thuận miệng với nhau lãi suất là 2%/tháng. Xét thoả thuận của các bên về lãi suất 2%/tháng là cao hơn so với quy định pháp luật nên Tòa cấp sơ thẩm điều chỉnh lại mức lãi suất là 20%/năm là phù hợp khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
[2] Theo khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn hợp đồng vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì lãi, lãi suất được xác định như sau: “a) Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả theo lãi suất thỏa thuận nhưng không vượt quá mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với thời hạn vay chưa trả lãi trên nợ gốc tại thời điểm xác lập hợp đồng. c) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% mức lãi suất vay do các bên thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Mức lãi suất trên nợ gốc quá hạn do các bên thỏa thuận không được vượt quá 150% mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015”. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ tính lãi trong hạn mà không tính lãi quá hạn là chưa phù hợp với quy định trên. Đồng thời, nguyên đơn yêu cầu trả lãi từ ngày 20/12/2023 đến ngày 24/11/2024 nhưng yêu cầu số tiền lãi bị đơn phải trả là 822.000.000 đồng nên cần tính theo quy định pháp luật số tiền lãi bị đơn phải trả là bao nhiêu để xem xét yêu cầu của nguyên đơn 822.000.000 đồng có phù hợp hay không. Theo quy định pháp luật tiền lãi trong hạn của số nợ vay 2.000.000.000 đồng từ ngày 20/12/2023 đến ngày 20/12/2024 sẽ là: 2.000.000.000 đồng x 20%/năm x 01 năm = 400.000.000 đồng. Tiền lãi quá hạn tính theo quy định nêu trên của số nợ vay 2.000.000.000 đồng từ ngày 21/12/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm 19/3/2026 là: 2.000.000.000 đồng x 30%/năm x 1 năm 2 tháng 26 ngày = 743.333.333 đồng. Như vậy, tổng cộng tiền lãi các bị đơn phải trả theo quy định pháp luật là: 400.000.000 đồng + 743.333.333 đồng = 1.143.333.333 đồng.
Tuy nhiên, nguyên đơn chỉ yêu cầu các bị đơn phải trả theo thoả thuận 822.000.000 đồng là thấp hơn so với quy định pháp luật nên kháng cáo của nguyên đơn được chấp nhận.
Vì vậy, số tiền lãi của mỗi bị đơn tương ứng sẽ là: Ông Võ Minh C, bà Nguyễn Thị Kim L nợ gốc 1.200.000.000 đồng sẽ có số tiền lãi tương ứng là 493.200.000 đồng. Ông Võ Chí L1 nợ gốc 100.000.000 8 đồng, tiền lãi tương ứng là 41.100.000 đồng. Ông Võ Văn D nợ gốc 500.000.000 đồng, tiền lãi tương ứng là 205.500.000 đồng. Bà Võ Thị Hoài P nợ gốc 200.000.000 đồng, tiền lãi tương ứng là 82.200.000 đồng.
[3] Nguyên đơn thừa nhận các khoản nợ là giao dịch của riêng các bị đơn và nội dung Giấy mượn tiền ngày 24/11/2024 các bên cũng xác nhận lại số tiền vay của bà P là 200.000.000 đồng, ông D là 500.000.000 đồng, ông L1 là 100.000.000 đồng, vợ chồng ông C và bà L là 1.200.000.000 đồng.
Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc tất cả các bị đơn phải liên đới thanh toán nợ chung là phù hợp.
[4] Từ những cơ sở nhận định nêu trên, xét kháng cáo của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát chưa phù hợp với nhận định của Hội đồng.
[5] Về án phí: Ông C, bà L là người cao tuổi nên được miễn án phí sơ thẩm. Bà B không phải chịu án phí phúc thẩm do sửa án sơ thẩm.
Quyết định
- Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 2 Điều 308, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; - Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B.
2. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 120/2026/DS-ST ngày 19/3/2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh như sau: 2.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B đối với bị đơn ông Võ Minh C, bà Nguyễn Thị Kim L, ông Võ Chí L1, ông Võ Văn D, bà Võ Thị Hoài P về việc “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. - Buộc ông Võ Minh C, bà Nguyễn Thị Kim L có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Nguyễn Thị B số tiền nợ gốc 1.200.000.000 đồng và số tiền lãi 493.200.000 đồng, tổng cộng: 1.693.200.000 đồng (một tỷ sáu trăm chín mươi ba triệu hai trăm nghìn đồng). - Buộc ông Võ Chí L1 có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị B số tiền nợ gốc 100.000.000 đồng và số tiền lãi 41.100.000 đồng, tổng cộng: 141.100.000 đồng (một trăm bốn mươi mốt triệu một trăm nghìn đồng). - Buộc ông Võ Văn D có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị B số tiền nợ gốc 500.000.000 đồng và số tiền lãi 205.500.000 đồng, tổng cộng: 705.500.000 đồng (bảy trăm lẻ năm triệu năm trăm nghìn đồng). 9 - Buộc bà Võ Thị Hoài P có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị B số tiền nợ gốc 200.000.000 đồng và số tiền lãi 82.200.000 đồng, tổng cộng: 282.200.000 đồng (hai trăm tám mươi hai triệu hai trăm nghìn đồng). Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
3. Về án phí: - Ông Võ Minh C, bà Nguyễn Thị Kim L là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm. - Ông Võ Chí L1 phải chịu số tiền 7.055.000 đồng (bảy triệu không trăm năm mươi lăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. - Ông Võ Văn D phải chịu số tiền 32.220.000 đồng (ba mươi hai triệu hai trăm hai mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. - Bà Võ Thị Hoài P phải chịu số tiền 14.110.000 đồng (mười bốn triệu một trăm mười nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. - Bà Nguyễn Thị B không phải chịu, hoàn trả cho bà B số tiền tạm ứng án phí đã nộp 44.220.000 đồng (bốn mươi bốn triệu hai trăm hai mươi nghìn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 0001840 ngày 04 tháng 7 năm 2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị B không phải chịu, hoàn trả bà B tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0020781 ngày 03/4/2026 của Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 16 - Thành phố Hồ Chí Minh. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân s