Bản án 41/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nội dung các bên tranh chấp xuất phát từ việc bà Võ Thị Hiền D cầm cố xe máy cho Công ty S để nhận tiền và lập giấy mượn xe đã cầm cố để dùng làm phương tiện đi lại. Như vậy, bản chất giao dịch dân sự các bên thỏa thuận tại “Hợp đồng cầm cố” và “Giấy mượn xe” giữa bà Võ Thị Hiền D và Công ty S là để che đậy mục đích thật sự là “vay tiền”. Hội đồng xét xử có căn cứ xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp hợp đồng vay có cầm cố tài sản và tranh chấp hợp đồng mượn tài sản” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn bà Võ Thị Hiền D có nơi cư trú tại Tổ dân phố D, phường B, tỉnh Khánh Hòa; nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Khánh Hòa theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc Hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án. [1.2] Xử lý về việc vắng mặt của bị đơn: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thông báo, tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho bà D biết để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, nhưng bà D không đến tham gia tố tụng, không có ý kiến phản hồi gì đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn cũng như các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp. Tại phiên tòa hôm nay, mặc dù đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng bà D vẫn vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt bị đơn theo quy định pháp luật. [1.3] Về thay đổi yêu cầu khởi kiện: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa nguyên đơn Công ty S thay đổi yêu cầu khởi kiện, không yêu cầu bà Võ Thị Hiền D phải trả lại xe đã cầm cố; nhưng phải trả số tiền gốc, tiền lãi quá hạn, và bà D phải còn phải tiếp tục chịu lãi suất phát sinh theo hợp đồng cầm cố đã ký kể từ ngày 01/07/2026 cho đến khi thanh toán xong nợ.

Xét thấy, việc thay đổi yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn là không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 71 và khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Về nội dung tranh chấp: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử nhận định như sau: 4 [2.1] Đối với yêu cầu bị đơn trả số tiền gốc 7.947.720 đồng: Tại Hợp đồng cầm cố số P2M200901007NA19X ngày 05/9/2020 giữa Công ty TNHH S1 (Nay là Công ty Cổ phần S ) – Chi nhánh P và bà Võ Thị Hiền D thể hiện, bà D đã cầm cố cho Công ty S tài sản là xe máy, xe máy, nhãn hiệu HONDA, loại xe AIR BLADE, số khung: RLHKC3702MY115049, số máy: JF63E2439887, Biển số: 85B1-693.38, Màu sơn: Đỏ trắng đen, thuộc quyền sở hữu của bà D theo giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô số (85) 050047 do Công an tỉnh N (cũ) cấp ngày 05/4/2019 với số tiền là: 19.800.000 đồng; Thời hạn cầm cố là 12 tháng (từ ngày 05/9/2020 đến ngày 05/9/2021), với mức lãi suất cầm cố là 1,1%/tháng; gốc, lãi và các loại phí phát sinh theo thỏa thuận các bên tại hợp đồng cầm cố được thanh toán theo kỳ hàng tháng là 2.246.559,99 đồng, thanh toán định kỳ vào ngày 05 hàng tháng. Ngoài ra, khi thanh toán quá hạn bà D còn phải chịu phí phạt bằng 150% lãi trong hạn, phạt vi phạm chuyển nợ quá hạn. Theo hợp đồng cầm cố đã ký, Công ty S đã giải ngân đầy đủ số tiền nêu trên cho bà D.

Xét thấy, Hợp đồng cầm cố tài sản được các bên xác lập trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận, không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, khi giao kết các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, không bị lừa dối hay bị ép buộc, phù hợp với quy định với Điều 309 và Điều 463 của Bộ luật dân sự năm 2015; nên đây là hợp đồng hợp pháp và là cơ sở để giải quyết quyền và nghĩa vụ giữa các bên. Quá trình thực hiện hợp đồng, từ ngày 05/10/2020 đến ngày 05/05/2021 bà D đã thanh toán cho Công ty S tổng số tiền 18.439.000 đồng (trong đó gốc 11.852.279 đồng, lãi suất + phí 6.120.200 đồng, phí phạt 466.521 đồng). Đến kỳ thanh toán ngày 05/06/2021 bà D không thanh toán đúng hạn cho Công ty S bất kỳ khoản tiền gốc và lãi theo thỏa thuận, nên đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền vay theo quy định tại Điều 280 và Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015. Công ty S khởi kiện yêu cầu bà D có nghĩa vụ trả số tiền nợ gốc 7.947.720 đồng [19.800.000 đồng – 11.852.279 đồng] là phù hợp, nên chấp nhận. [2.2] Về yêu cầu tính lãi: Công ty S có đăng ký kinh doanh dịch vụ cầm đồ, nên yêu cầu tính lãi quá hạn theo quy định của pháp luật đối với số tiền 7.947.720 đồng, thấy rằng: Theo nội dung của hợp đồng cầm cố số P2M200901007NA19X ngày 05/9/2020, thời hạn vay là 12 tháng, kể từ ngày 05/10/2020 đến ngày 05/9/2021, lãi suất trong hạn đã tính cố định là 1.1%/tháng trên dự nợ thực tế (Lãi giảm dần theo dư nợ gốc), tính từ ngày ký hợp đồng và nhận tiền, lãi quá hạn bằng 150% lãi trong hạn (tức 1,65%/tháng). Kỳ hàng tháng bà D có nghĩa vụ thanh toán số tiền gốc, tiền lãi và các loại phí cho mỗi kỳ là 2.246.559,99 đồng. Như vậy, lãi suất các bên thỏa thuận là phù hợp với khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 5 2015. Do bà D không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo như thỏa thuận trong hợp đồng; nên từ ngày 05/6/2021 Công ty S đã chuyển sang nợ quá hạn và áp dụng lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn. Từ khi bà D vi phạm nghĩa vụ trả nợ ngày 05/6/2021 đến ngày 30/6/2026 là 05 năm 25 ngày (tương ứng 1.850 ngày). Công ty S tính lãi quá hạn trên dư nợ gốc bà D còn nợ 7.947.720 đồng, tương ứng số tiền 8.086.805 đồng [Cách tính: (7.947.720 đồng x 1.1% x 150% : 30 ngày) x 1.850 ngày] là phù hợp, nên chấp nhận. [2.3] Đối với yêu cầu: Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm, bà Võ Thị Hiền D còn phải tiếp tục chịu lãi phát sinh trên số tiền nợ gốc chưa thanh toán theo hợp đồng cầm cố đã ký cho đến khi thanh toán xong nợ.

Xét thấy, yêu cầu này phù hợp với các nội dung mà các bên đã thỏa thuận tại Hợp đồng cầm cố nên chấp nhận. [2.4] Chiếc xe máy, hiệu nhãn hiệu HONDA, loại xe AIR BLADE, số khung: RLHKC3702MY115049, số máy: JF63E2439887, Biển số: 85B1-693.38, Màu sơn: Đỏ trắng đen mà Công ty S đã giao cho bà D quản lý, sử dụng theo thỏa thuận tại “Giấy mượn xe”. Quá trình giải quyết Công ty S không yêu cầu bà D trả lại, nên không xem xét, giải quyết. Đối với Giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số (85) 050047 do Công an tỉnh N (cũ) cấp ngày 05/4/2019 mang tên bà Võ Thị Hiền D, hiện tại Công ty S đang giữ, khi nào bà D thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ Công ty S có nghĩa vụ giao trả cho bà D. Từ các phân tích như trên, Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần S Có Ngay.

[3] Tòa án đã triệu tập bị đơn bà Võ Thị Hiền D tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, phiên tòa sơ thẩm nhưng bà D vắng mặt.

Do đó, bà D đã tự bỏ quyền được chứng minh của mình và phải chịu hậu quả của việc không chứng minh theo quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát là phù hợp với những nhận định nêu trên nên chấp nhận.

[5] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, được hoàn trả số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo quy định của pháp luật.