Bản án 15/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền: Ngày 10/7/2025, bà Cao Thị N khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết buộc bà Phan Thị L, cư trú tại khối T, phường T, tỉnh Nghệ An thanh toán hợp đồng vay tài sản. Căn cứ khoản 3 Điều 26; Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án nhân dân khu vực 8 giải quyết vụ án theo thủ tục chung. [1.2] Về quyền khởi kiện: Tại các giấy vay tiền, các bên không thỏa thuận ngày trả nên ngày 25/6/2025, bà N đã giao thông báo yêu cầu bà L đến hết ngày 30/6/2025 thì bà L phải trả toàn bộ khoản vay trên cho bà N. Tuy nhiên hết thời hạn thông báo, bà L vẫn không trả cho bà N nên bà N khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng vay tài sản là đúng quy định tại khoản 1 Điều 469 - Bộ luật Dân sự năm 2015. [1.3] Về việc vắng mặt của người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Trần Văn H có đơn xin xét xử vắng mặt. Do đó căn cứ khoản 1 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông H.

[2] Về nội dung: [2.1] Về chủ thể: Bà Cao Thị N và bà Phan Thị L là những người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Do đó các bên đều có quyền ký kết và thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc giao dịch mà mình đã ký. [2.2] Về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ gốc: [2.2.1] Về tổng số tiền vay và tổng số tiền đã trả: Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa các bên đều thừa nhận việc bà Phan Thị L có vay của bà Cao Thị N 04 lần tổng số tiền là 1.550.000.000 đồng (một tỷ, năm trăm năm mươi triệu đồng), cụ thể: Ngày 27/3/2024, số tiền 600.000.000 đồng, ngày 09/4/2024 số tiền 200.000.000 đồng, ngày 14/4/2024 số tiền 250.000.000 đồng và ngày 15/4/2024 số tiền 500.000.000 đồng, các lần vay tiền trên đều được viết giấy vay. Mặt khác các bên đều thừa nhận sau khi vay tiền lần đầu tiên vào ngày 27/3/2024 thì cùng ngày 27/3/2024 đến ngày 03/4/2026, bị đơn bà Phan Thị L đã trả cho bà 8 Cao Thị N 71 lần tổng số tiền 766.000.000 đồng (bảy trăm sáu mươi sáu triệu đồng) bằng hình thức chuyển khoản là phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, nên đây được xem là tình tiết sự kiện được các bên thừa nhận nên không phải chứng minh. [2.2.2] Về xác định số tiền đã trả: Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cho rằng trong tổng số tiền 766.000.000 đồng mà bà L đã trả cho bà N bao gồm trả cả tiền gốc và tiền lãi, cụ thể: Bà L đã trả cho bà N tổng số tiền nợ gốc là 440.000.000 đồng của các khoản vay sau: Khoản vay thứ nhất: Ngày 27/3/2024 vay số tiền 600.000.000 đồng. Ngày 08/4/2025 bà Phan Thị L đã trả 100.000.000 đồng tiền gốc; khoản vay thứ tư: Ngày 15/4/2024 vay số tiền 500.000.000 đồng. Ngày 07/6/2024 bà Phan Thị L đã trả 300.000.000 đồng số tiền nợ gốc, ngày 24/6/2025 bà Phan Thị L đã trả 40.000.000 đồng tiền gốc. Còn lại tổng số tiền 326.000.000 đồng là trả tiền lãi theo mức lãi suất 20%/năm (1,66%/tháng) của bốn khoản vay trên vì mặc dù tại các giấy vay tiền hai bên không thoả thuận lãi suất vay nhưng hai bên thoả thuận bằng miệng lãi suất vay là 20%/năm = 1,66%/tháng và việc thỏa thuận đã được thể hiện qua tin nhắn zalo giữa bà L và bà N và đã được lập vi bằng các tin nhắn zalo. Tuy nhiên người đại diện theo ủy quyền của bị đơn cho rằng nội dung các tin nhắn thể hiện trong vi bằng, không có bất kỳ đoạn trao đổi nào thể hiện việc các bên đã bàn bạc, thống nhất hoặc xác lập thỏa thuận về lãi suất vay.

Do đó, toàn bộ tổng số tiền bà L đã trả cho bà Nghĩa L1 trả tiền nợ gốc. Xét quá trình bà L chuyển khoản trả cho bà N nhiều lần nhưng các lần trả đều không nêu rõ số tiền đã trả là trả cho khoản vay nào, trả nợ gốc hay nợ lãi. Mặt khác người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không thừa nhận số tiền đã trả là trả của hai khoản vay trên mà là trả chung cho tổng số tiền vay. Nguyên đơn cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh giữa nguyên đơn và bị đơn có thỏa thuận tổng số tiền gốc đã trả là của hai khoản vay trên. Do đó có đủ căn cứ xác định tổng số tiền nợ gốc bà L đã trả cho bà Nghĩa L1 440.000.000 đồng là trả cho tất cả 04 lần vay. Mặt khác tại các giấy vay tiền hai bên không thỏa thuận lãi suất vay nhưng người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cho rằng hai bên thoả thuận bằng miệng lãi suất vay là 20%/năm = 1,66%/tháng được thể hiện qua tin nhắn zalo giữa bà L và bà N và đã được lập vi bằng. Tuy nhiên qua xem xét các tin nhắn giữa bà N và bà L không có từ ngữ nào xác định hai bên có sự thỏa thuận về trả lãi và mức lãi suất vay và nguyên đơn cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh nào khác thể hiện có thỏa thuận trả tiền lãi, mức lãi suất vay và tổng số tiền 326.000.000 đồng bà L đã trả cho bà Nghĩa L1 trả tiền lãi của khoản vay nào. Mặt khác người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không thừa nhận việc hai bên có thỏa thuận trả lãi. Do đó có đủ căn cứ khẳng định bà Phan Thị L đã trả cho bà Cao Thị N tổng số tiền 766.000.000 đồng (bảy trăm sáu mươi sáu triệu đồng) là tiền nợ gốc như người đại diện theo ủy quyền của bị đơn đã trình bày là có căn cứ. Từ phân tích trên có đủ căn cứ để chấp nhận chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, xác định tổng số tiền 766.000.000 đồng (bảy trăm sáu mươi sáu triệu đồng) mà bà L đã trả cho bà Nghĩa L1 trả tiền nợ gốc. Còn lại tổng số tiền 784.000.000 đồng (bảy trăm tám mươi bốn triệu đồng) buộc bị đơn bà P 9 Thị L có nghĩa vụ thanh toán cho bà Cao Thị N theo quy định tại các Điều 463; 466; 469 - Bộ luật Dân sự năm 2015 như lời đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 là có căn cứ, đúng pháp luật. [2.3] Về yêu cầu lãi suất của nguyên đơn: Như đã phân tích tại mục [2.2.2], không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phải trả lãi suất vay theo mức lãi suất 20%/năm (1,66%/tháng) của bốn khoản vay trên tính đến ngày 10/5/2026 tổng số tiền là 502.482.000 đồng, đã trả 326.000.000 đồng, còn lại 176.482.000 đồng (một trăm bảy mươi sáu triệu, bốn trăm tám mươi hai nghìn đồng) yêu cầu bà L phải trả cho bà N. Tuy nhiên xét các hợp đồng vay tài sản trên là hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi. Do đó bà N đã thông báo yêu cầu bà L chậm nhất là ngày 30/6/2025 phải thanh toán toàn bộ khoản vay trên nhưng hết thời hạn trên bà L không trả cho bà N. Do đó có đủ căn cứ xác định bà L vi phạm nghĩa vụ thanh toán từ ngày 01/7/2025 nên cần buộc bà Phan Thị L có nghĩa vụ trả lãi theo mức lãi suất là 10%/năm (0,83%/tháng) tính từ ngày 01/7/2025 đến ngày 10/5/2026 là đúng quy định tại khoản 4 Điều 466, Điều 357, khoản 2 Điều 468 - Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, cụ thể: Tính đến ngày 30/6/2025, bà L đã trả cho bà N tổng số tiền nợ gốc là 716.000.000 đồng (bảy trăm mười sáu triệu đồng), còn lại số tiền nợ gốc là 834.000.000 đồng. Như vậy tiền lãi tính trên số nợ gốc chưa thanh toán từ ngày 01/7/2025 như sau: Số tiền 834.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 08 ngày (từ ngày 01/7/2025 đến ngày 08/7/2025) = 1.845.920 đồng; Ngày 08/7/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 829.000.000 đồng, tiền lãi là 829.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 19 ngày (từ ngày 09/7/2025 đến ngày 27/7/2025) = 4.357.776 đồng; Ngày 27/7/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 824.000.000 đồng, tiền lãi là 824.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 14 ngày (từ ngày 28/7/2025 đến ngày 10/8/2025) = 3.191627 đồng; Ngày 10/8/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 819.000.000 đồng, tiền lãi là 819.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 23 ngày (từ ngày 11/8/2025 đến ngày 02/9/2025) = 5.211.570 đồng; Ngày 02/9/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 814.000.000 đồng, tiền lãi là 814.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 17 ngày (từ ngày 03/9/2025 đến ngày 19/9/2025) = 3.828.513 đồng; Ngày 19/9/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 809.000.000 đồng, tiền lãi là 809.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 15 ngày (từ ngày 20/9/2025 đến ngày 04/10/2025) = 3.357.350 đồng; Ngày 04/10/2025, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 804.000.000 đồng, tiền lãi là 804.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 03 tháng 11 ngày (từ ngày 05/10/2025 đến ngày 15/01/2026) = 22.466.440 đồng; 10 Ngày 15/01/2026, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 799.000.000 đồng, tiền lãi là 799.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 21 ngày (từ ngày 16/01/2026 đến ngày 05/02/2026) = 4.642.190 đồng; Ngày 05/02/2026, bà L trả cho bà N 10.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 789.000.000 đồng, tiền lãi là 789.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 01 tháng 27 ngày (từ ngày 06/02/2026 đến ngày 03/4/2026) = 12.442.530 đồng; Ngày 03/4/2026, bà L trả cho bà N 5.000.000 đồng tiền nợ gốc, còn lại 784.000.000 đồng, tiền lãi là 784.000.000 đồng x 10%/năm (0,83%/tháng) x 01 tháng 07 ngày (từ ngày 04/4/2026 đến ngày 10/5/2026) = 8.025.546 đồng. Tổng tiền lãi là 69.369.463 đồng (sáu mươi chín triệu, ba trăm sáu mươi chín nghìn, bốn trăm sáu mươi ba đồng). Từ ngày 11/5/2026 đến ngày Tòa án mở phiên tòa xét xử sơ thẩm thì bà Cao Thị N không yêu cầu bà Phan Thị L phải thanh toán tiền lãi đối với tất cả các khoản vay trên nên Hội đồng xét xử không xem xét. Như vậy buộc bị đơn bà Phan Thị L phải có nghĩa vụ trả cả gốc và lãi cho nguyên đơn bà Cao Thị Nghĩa L1 tổng số tiền cả gốc và lãi là 853.369.463 đồng (tám trăm năm mươi ba triệu, ba trăm sáu mươi chín nghìn, bốn trăm sáu mươi ba đồng).

[3] Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn yêu cầu Tòa án bổ sung người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là ông Phan Phúc D (chồng bà L) vào tham gia tố tụng vì khoản vay của bà L phát sinh trong thời kỳ hôn nhân nên liên quan đến quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của ông D. Tuy nhiên người đại diện theo ủy quyền của bà L trình bày khoản vay trên là một mình bà L vay sử dụng riêng, ông D không biết và không liên quan gì đến ông D. Tại biên bản lấy lời khai ngày ngày 01 tháng 6 năm 2026, ông D trình bày bà L vay của bà Cao Thị N bao nhiêu tiền, vay thời gian nào và mục đích bà L vay tiền của bà N để làm gì ông không được biết và ông cũng không ký tên vào bất cứ giấy vay tiền nào. Ông cũng chưa bao giờ nghe bà L nói có vay tiền của bà N. Việc bà L vay tiền của bà N không liên quan gì đến ông. Số tiền bà L vay của bà N thì bà L sử dụng vào mục đích gì ông không biết. Bà L cũng không sử dụng khoản tiền vay đó vào mục đích chi tiêu sinh hoạt trong gia đình. Do đó khoản vay trên là khoản vay riêng của bà L, không liên quan gì đến ông D. Mặt khác nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh khoản vay trên là vay chung của vợ chồng bà L, ông D và cũng không chứng minh được số tiền bà L vay nhằm sử dụng vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Do đó không chấp nhận yêu cầu của người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn về việc đưa ông Phan Phúc D (chồng bà L) vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án.

[4] Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn yêu cầu Tòa án giải quyết buộc nguyên đơn trả lại hai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị đơn hiện đang do nguyên đơn giữ. Tuy nhiên tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không yêu cầu Tòa án giải quyết buộc nguyên đơn phải trả lại hai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên Hội đồng xét xử không xem xét. 11

[5] Án phí: Buộc bà Cao Thị N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với số tiền 433.112.537 đồng (bốn trăm ba mươi ba triệu, một trăm mười hai nghìn, năm trăm ba mươi bảy đồng) không được chấp nhận. Buộc bà Phan Thị L phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu của bà Cao Thị N được chấp nhận.