Bản án 286/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tô tụng: Ông Lâm Văn L, bà Lâm Thị T, bà Lâm Thị N, ông Lâm Minh N1, ông Lâm Tèo N2 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai đê tham gia phiên tòa sơ thâm nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Căn cứ khoản 3 4 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.

[2] Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn yêu cầu vô hiệu hợp đồng cô đất, yêu cầu những người con của cá nhân xác lập hợp đồng cố đất có nghĩa vụ trả vàng do người cố đất đã chết nên tranh chấp giữa các đương sự được xác định là "tranh chấp cố quyền sử dụng đất và thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại" thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa an nhân dân khu vực 4 - Cà Mau theo quy định tại khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 30, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Xét nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thấy rằng: [3.1] Ngày 22/3/1999 âm lịch, ông Lâm Văn H, bà Nguyên Thị K cô cho ông Võ Tần B phần đất diện tích khoảng 05 công tầm lớn (6.480m'), tọa lạc ấp B, xã T, huyện Đ, tỉnh Cà Mau với giá 10 chỉ vàng 24K, thời hạn cố là 03 năm, được lập thành văn bản "Bàn giao cố đất ruộng". Ông B không nhận đất để sử dụng mà cho ông H, bà K thuê lại để sử dụng với giá 50 giạ lúa/năm. Theo thỏa thuận đến năm 2001 ông H, bà K sẽ chuộc lại đất, nhưng đến hạn thì ông H, bà K xin gia hạn thêm thời gian được ông B đồng ý. Sau khi ông H chết thì ngày 04/8/2018 bà K có trả cho ông được 01 chỉ vàng 24K, ngày 10/10/2019 bà K tiếp tục trả được 01 chỉ vàng 24K. Hiện nay ông H, bà K đều đã chết nên ông B yêu cầu vô hiệu hợp đồng cố đất, buộc những người thuộc hàng thừa kế của ông H, bà K trả lại cho ông 0 chỉ vàng 24K. [3.2] Về hình thức giao dịch cố quyền sử dụng đất của các đương sự được thực hiện bằng văn bản và trên tinh thần tự nguyện nhưng nội dung đã vi phạm điều cấm quy định tại Điều 73 của Luật Đất đai 1993 do người sử dụng đất không có quyền cầm cố nên giao dịch giữa các đương sự vô hiệu tại thời điểm lập hợp đồng theo quy định tại các điều 122, 123 Bộ luật Dân sự. [3.3] Do giao dịch cầm cố đất giữa các bên là vô hiệu nên căn cứ Điều 131 Bộ luật Dân sự, hậu quả pháp lý là các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Quá trình giải quyết vụ án có cơ sở xác định ông H, bà K đã nhận của ông B 10 chỉ vàng 24K, đã trả được 02 chỉ vàng 24K. Do ông H, bà K đã chết nên nghĩa vụ trả nợ của ông H, bà K do những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông H, bà K gôm ông Lâm Văn L, ông Lâm Tèo L1, bà Lâm Thị T, bà Lâm Thị N, ông Lâm Minh N1, ông Lâm Tèo N2 thực hiện trong phạm vi di sản mà ông H, bà K đê lại theo quy định tại Điều 615 Bộ luật Dân sự. [3.4] Do ông B không nhận đất canh tác nên không đặt ra xem xét về phần đất đã cố

[4] Quá trình thụ lý giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành triệu tập hợp lệ nhưng bị đơn ông Lâm Văn L, bà Lâm Thị T, bà Lâm Thị N, ông Lâm Minh N1, ông Lâm Tèo N2 vẫn vắng mặt và không có văn bản thể hiện ý kiến nên xem như từ bỏ quyền của mình và cố tình trốn tránh nghĩa vụ thanh toán nợ.

Vì vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu vô hiệu 5 hợp đồng cố đất, buộc những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông H, bà K là ông Lâm Văn L, ông Lâm Tèo L1, bà Lâm Thị T, bà Lâm Thị N, ông Lâm Minh N1, ông Lâm Tèo N2 liên đới trả cho nguyên đơn 08 chỉ vàng 24K được thực hiện trong phạm vi di sản mà ông H, bà K để lại.

[5] Về án phí dân sự sơ thâm: - Ông Võ Tấn B được miễn án phí dân sự sơ thấm do là người cao tuổi. - Ông Lâm Văn L, ông Lâm Tèo L1, bà Lâm Thị T, bà Lâm Thị N, ông Lâm Minh N1, ông Lâm Tèo N2 phải chịu án phí dân sự 300.000 đồng đối với nội dung hợp đồng vô hiệu và 5.332.000 đồng đối với nghĩa vụ trả nợ, tổng cộng là 5.632.000 đồng. Nghĩa vụ chịu án phí của các đương sự trên thực hiện trong phạm vi di sản mà ông H, bà K đê lại. (Giá vàng tại thời điêm xét xử là 13.330.000 đồng/chỉ).

[6] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn tại phiên tòa là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.