Bản án 16/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về xác định quan hệ tranh chấp, thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn Công ty Cổ phần S Có Ngay yêu cầu bị đơn ông Thập Duy K thanh toán số tiền còn nợ, tiền lãi theo hợp đồng cầm cố tài sản; yêu cầu trả lại tài sản đã thuê và thanh toán chi phí thuê tài sản; Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật là "Tranh chấp hợp đồng vay có cầm cố tài sản; hợp đồng thuê tài sản" theo khoản 3 Điều 26 3 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn có địa chỉ tại Thôn P, xã X, tỉnh Khánh Hòa; Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 6 - Khánh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. [1.2] Xử lý về việc vắng mặt của bị đơn: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thực hiện thủ tục tống đạt hợp lệ cho bị đơn ông Thập Duy K. Ông K không tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải cho các đương sự theo quy định của pháp luật nên Tòa án không tiến hành hòa giải được. Tòa án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để giải quyết vụ án. Ông K vắng mặt tại phiên tòa lần thứ nhất không có lý do nên Tòa án hoãn phiên tòa theo quy định của pháp luật. Tại phiên tòa lần thứ hai, mặc dù đã được triệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt không có lý do.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử văng mặt bị đơn. [1.3] Về việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện: Tại phiên hòa giải và tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện hợp pháp của nguyên đơn xin rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với các yêu cầu buộc buộc ông Thập Duy K phải trả lại chiếc xe mô tô biển số 85CA-075.20 nhãn hiệu Honda Sonic màu đen đỏ đã cầm cố; số tiền phí quản lý hồ sơ 0,5%; phí thỏa thuận thuê tài sản.

Xét thấy, việc nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với quy định tại Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự; bị đơn không có yêu cầu phản tố nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như đã nêu trên.

[2] Về nội dung vụ án: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: [2.1] Về hiệu lực của hợp đồng: Ngày 03/4/2025, ông Thập Duy K có ký với Công ty Cổ phần S Có Ngay hợp đồng cầm cố số: NJM250402005NA20X kèm theo phụ lục hợp đồng cầm cố. Thực hiện hợp đồng, Công ty cổ phần S Có Ngay đã giải ngân cho ông K số tiền: 14.202.127 đồng và Công ty nhận bảo đảm khoản tiền vay đã giải ngân thông qua việc cầm cố xe mô tô biển số 85CA-075.20 nhãn hiệu HONDA SONIC 150R màu đen đỏ do ông K đứng tên chủ sở hữu. Đồng thời, ông K có ký thỏa thuận thuê tài sản đối với chiếc xe nêu trên và được phía Công ty chấp nhận.

Xét thấy, Hợp đồng cầm cố và hợp đồng thuê xe được các bên xác lập trên cơ sở tự nguyện, không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, không bị lừa dối hay bị ép buộc nên đây là hợp đồng hợp pháp phù hợp với quy định của pháp luật. [2.2] Về nội dung hợp đồng cầm cố: Công ty Cổ phần S Có Ngay có đăng ký kinh doanh dịch vụ cầm đồ; tại khoản 4 Điều 3 Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định 4 "Kinh doanh dịch vụ câm đô, gôm: Kinh doanh dịch vụ cho vay tiền mà người vay tiên phải có tài sản hợp pháp mang đến cơ sở kinh doanh dịch vụ câm đô đê cầm cổ". Điều 309 của Bộ luật Dân sự quy định "Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây là gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ". Công ty S và ông K giao kết hợp đồng cầm cố tài sản số NJM250402005NA20X, tại Điều 2 của hợp đồng quy định: " ... đồng ý nhận tài sản của khách hàng và cho khách hàng cầm cố số tiền là 14.202.127,66 đồng" Như vậy, có đủ căn cứ để xác định: mặc dù hình thức của hợp đồng số NJM250402005NA20X là hợp đồng cầm cố tài sản nhưng nội dung của hợp đồng là thỏa thuận về việc Công ty S cho ông K vay số tiền 14.202.127,66 đồng và việc ông K cầm cố xe mô tô biển số 85CA-075.20 nhãn hiệu HONDA SONIC 150R màu đen đỏ cho Công ty S thông qua hợp đồng này là phương thức bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả số tiền nợ đã vay; Tại Điều 4 và Điều 5 của hợp đồng có thỏa thuận về mức lãi suất 1,1%/ tháng, lãi suất quá hạn tương ứng 150% lãi suất cầm cố trong hạn, phí quản lý hồ sơ 0,5% và các loại phí khác; các khoản thu này được tính theo mức %/tháng/dư nợ thực tế; cho thấy, công ty S đã dùng nhiều thuật ngữ khác nhau để tính lãi, phí nhằm mục thu lãi từ việc cho vay và việc ông K cầm cố xe để nhận tiền và ký thỏa thuận thuê lại xe để dùng làm phương tiện đi lại thực chất là để che đậy mục đích giao dịch thật sự giữa hai bên là vay tiên có tính lãi.

Vì vậy, có cơ sở xác định mục đích và nội dung hợp đồng được ký kết giữa các bên là: Hợp đồng vay có cầm cố tài sản và hợp đồng thuê tài sản. Công ty S đã giải ngân đủ số tiền cho ông Thập Duy K theo Hợp đồng số NJM250402005NA20X ngày 03/4/2025. Quá trình thực hiện hợp đồng, ông K không thanh toán cho Công ty S bất kỳ khoản tiền nào nên đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền theo quy định tại Điều 280 và Điều 311 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Vì vậy, Công ty S khởi kiện yêu cầu ông Thập Duy K có nghĩa vụ trả số tiền nợ gốc 14.202.127 đồng là phù hợp, nên chấp nhận. Về yêu cầu tính lãi: Theo nội dung của Hợp đồng số NJM250402005NA20X ngày 03/4/2025, các bên thỏa thuận thời hạn là 12 tháng, kế từ ngày 03/4/2025 đến hết ngày 03/4/2026, lãi suất cố định là 1.1%/tháng trên dự nợ thực tế, tính từ ngày ký hợp đồng và nhận tiền; lãi suất quá hạn tương ứng 150% lãi suất trong hạn. Hàng tháng ông K có nghĩa vụ thanh toán số tiền gốc và lãi là 1.310.175,48 đồng, nhưng sau khi ký hợp đồng tới thời điểm xét xử, ông K chưa thanh toán cho Công ty S bất kỳ khoản tiền nào; do vậy, từ ngày 03/5/2025, Công ty đã chuyển sang nợ quá hạn và áp dụng lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn. Số tiền dư nợ gốc và lãi còn lại mà ông K chưa thanh toán cho Công ty S tính đến ngày 30/6/2026 là: 16.137.584 đồng (Mười sáu triệu một trăm ba mươi bảy nghìn năm trăm tám mươi bốn đồng). Trong đó: - Tiền gốc: 14.202.127 đồng. 5 - Tiền lãi trong hạn 1.1%/Tháng: 1.044.984 đồng. - Lãi quá hạn 150%: 890.473 đồng. Căn cứ khoản 6 Điều 29 Nghị định 96/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ và khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm thì yêu cầu tính lãi của Công ty Cổ phần S là phù hợp với khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên chấp nhận. Về xử lý tài sản cầm cố: Tại Điều 5 phụ lục hợp đồng cầm cố kèm theo Hợp đồng cầm cố số NJM250402005NA20X ngày 03/4/2025 có quy định về việc xử lý tài sản câm cố nhưng do nguyên đơn không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét. Từ các phân tích như trên, Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận các yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần S về việc buộc ông Thập Duy K phải trả số tiền còn nợ tạm tính đến ngày 30/6/2026 là 16.137.584 đồng (Mười sáu triệu một trăm ba mươi bảy nghìn năm trăm tám mươi bốn đồng). Trong đó: Tiền gốc: 14.202.127 đồng; tiền lãi trong hạn: 1.044.984 đồng; lãi quá hạn: 890.473 đồng). Kể từ ngày 01/7/2026, ông K còn phải tiếp tục trả số tiền lãi của số tiền nợ gốc chưa thanh toán theo mức lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng cho đến khi trả xong khoản nợ. [2.3] Đối với hợp thuê tài sản: Do nguyên đơn rút lại yêu cầu Tòa án buộc ông K trả lại xe và trả phí thuê xe nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[3] Tòa án đã triệu tập bị đơn ông Thập Duy K tham gia tố tụng hợp lệ nhưng ông K vắng mặt không có lý do.

Do đó, ông K đã tự bỏ quyền được chứng minh của mình, phải chịu hậu quả của việc không chứng minh theo quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thấm. Nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, được hoàn trả số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo quy định của pháp luật.