Bản án 01/2025/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2024/QĐST-DS ngày 10/7/2024, Tòa án nhân dân thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước (nay là Tòa án nhân dân khu vực 10, tỉnh Đồng Nai) đã công nhận sự thỏa thuận giữa bà Dương Thị H và ông Trần Thái G (bên vay) với bà Phạm Thị Mỹ Q (bên cho vay) về việc bên vay có nghĩa vụ liên đới trả cho bên cho vay số tiền nợ gốc còn lại là 90.000.000 đồng trong thời hạn 02 tháng tính từ ngày 02/7/2024.

Tuy nhiên, tại Bản tự khai của bà Dương Thị H và ông Trân Thái G ngày 02/7/2024 (bút lục 33-34) và Biên bản hỏi cung bị can Phạm Thị Mỹ Q ngày 28/3/2025 tại Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh B (nay là Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ) đều thê hiện: vào ngày 23/02/2023, vọ chồng bà H, ông G có vay của bà Phạm Thị Mỹ Q số tiền 100.000.000 đồng, thời hạn vay 01 tháng, lãi suất thỏa thuận là 5.000đồng/1.000.000đồng/ngày (tương đương 180%/năm). Mặt khác, bà Dương Thị H và ông Trần Thái G cũng xác nhận đã trả cho bà Phạm Thị Mỹ Q được tổng cộng 41.000.000 đồng, trong đó có 22.500.000 đồng là tiền lãi, phần còn lại yêu cầu được trừ vào tiền gốc.

[2] Tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về lãi suất vay do các bên thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có quy định khác. Đối chiếu quy định của pháp luật nêu trên, mức lãi suất mà các bên đã thỏa thuận là 180%/năm (gấp 09 lần mức lãi suất tối đa được công nhận) đã vượt quá lãi suất giới hạn pháp luật quy định.

Do đó, có căn cứ xác định giao dịch dân sự giữa bà Phạm Thị Mỹ Q với bà Dương Thị H, ông Trần Thái G nêu trên có nội dung vi phạm điều cấm của pháp luật.

[3] Tòa án cấp sơ thẩm tuy không công nhận lãi suất thỏa thuận giữa các bên, nhưng lại công nhận số tiền nợ gốc còn lại là 90.000.000 đồng mà bên vay phải tiếp tục thanh toán cho bên cho vay nhưng không xem xét đến số tiền lãi vượt quá quy định là giải quyết không phù hợp với quy định của pháp luật.

[4] Mặt khác, theo Điều 212 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án chỉ được ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự khi thỏa thuận đó là hoàn toàn tự nguyện và không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Trong vụ án này, giao dịch cho vay tiền giữa các bên đã thỏa thuận lãi suất vượt quá quy định của pháp luật, vi phạm điều cấm của pháp luật về lãi suất. Việc Tòa án cấp sơ thẩm công nhận sự thỏa thuận nêu trên của các đương sự là có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.

Do đó, kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai là có căn cứ để chấp nhận. Vì các lẽ trên, 4