Bản án 488/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

: [3.1] Xét về nguồn gốc phần đất của cha mẹ các đương sự là Cụ Nguyễn Văn T5 chết năm 1990, cụ Trần Thị M1, chết ngày 15/11/2001 thấy rằng, cụ T5, cụ M1 chết không để lại di chúc, cụ TS và cụ MI có phần đất tổng diện tích là 22 công. Nhưng diện tích cụ thể các đương sự không nắm được. Năm 1995 - 1996, cụ M1 có cho đất các con là ông T1 được mẹ cho 05 công đất, bà Đ được cho 03 công. Do ông T1 đi bộ đội nên ông để cho vợ ông là bà Quách Thị L1 đứng tên giây chứng nhận và bà L1 được câp giây chứng nhận quyên sử dụng đất vào ngày 05/04/1998 tại các thửa 45, tờ bản đô sô 8, diện tích 2.822,3m?; thửa 78, tờ bản đô 8, diện tích 2.835,7m?; thửa số 94, tờ bản đồ số 8, diện tích 630m?, tổng diện tích 6.288m'. Bà Nguyên Thị Đ được cho 03 công và được câp giây chứng nhận quyên sử dụng đât ngày 06/3/1996 tại thửa 945, 953, tờ bản đô sô 14, diện tích 7.500m'. [3.2] Phần đất còn lại ngày 06/4/1996, cụ Trần Thị M1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa 947, 950 tờ bản đồ số 14, diện tích 16.660m?. Đo đạc thực tế phần đất có diện tích là 18.166,9m?, tổng diện tích đất trên do ông L ông T và bà N đang quản lý sử dụng. Bà Nguyễn Thị N yêu cầu chia di sản thừa kế toàn bộ phần đất diện tích theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho cụ M1 là 16.660m'. [3.3] Xét yêu cầu chia thừa kế của bà N, Hội đồng xét xử xét thấy: Cụ Nguyễn Văn T5, cụ Trần Thị M1 có tất cả 10 người con gồm: Ông Nguyễn Văn T6 (chết còn nhỏ), bà Nguyễn Thị N1 (chết năm 2014), bà Nguyễn Thị N4 (chết năm 2014), bà Nguyên Thị A, bà Nguyên Thị Đ, bà Nguyên Thị N, ông Nguyên Mùa T1, bà Nguyên Thị T2, ông Nguyên Thanh T, ông Nguyễn Văn L. [3.3] Cụ T5, cụ MI có tạo lập được phần đất 22 công, các đương sự là bà A, 5 bà Đ, bà N, bà T2, ông T1, ông L cùng thừa nhận khi cụ T5 chết, cụ M1 đã chia đất cho các con gồm: cho bà N1 02 công, bà Đ 03 công, ông T1 05 công, ông T 05 công và ông L 05 công tổng cộng là 20 công, còn lại khoảng 02 công bà MI giao cho ông L canh tác cho đến nay. Đây là các tình tiết, sự kiện rõ ràng mà mọi người đều biết và các đương sự đều thừa nhận nên căn cứ điểm a, khoản 1, Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự các đương sự không cần phải chứng minh. [3.4] Do cụ M1 đã tặng cho phần đất cho các con và những người được tặng cho đất đều đã nhận đất, có ranh cụ thể, ông T1, bà Đ đã được cấp quyền sử dụng đất và chuyển nhượng cho người khác. Ông T đã nhận đất quản lý và chuyển nhượng cho ông L 03 công, chuyên nhượng cho bà N 02 công và các bên đã nhận đất quản lý và có ranh cụ thể rõ ràng. bà N1 được tặng cho 02 công và đã chuyển nhượng cho người khác. Do đó phần đất mặc dù còn đứng tên cụ M1 nhưng thực tế đã tặng cho các con, chi còn phân đât khoảng 2 công năm chung với phân đất đã tặng cho ông L là chưa chia. Nên án sơ thẩm chia thừa kế phần đất còn lại chia đều cho các hàng thừa kế là phù hợp. [3.5] Tuy nhiên án sơ thẩm chỉ xác định chia thừa kế 02 công đất là chưa cụ thể mà cần xác định diện tích cụ thể bao nhiêu mét vuông là phù hợp. Xét thấy: ông L đang quản lý 11.502,1m' ', trong đó ông được mẹ tặng cho 5 công, nhạn chuyển nhượng của ông T 3 công. Nếu 01 công (tầm lớn) là 1.296m2 thì 1.296 x 8 = 10.368m2 thực tế quản lý thừa 1.134,1m? nhưng nếu xem 01 công (tầm nhỏ) là 1.000m' thì thừa 3.502,1m?. Do đó xác định trung bình phần thừa chưa chia thừa kế là diện tích đất 02 công là 2.000m2 để chia thừa kế là phù hợp. Phần đất bà N yêu cầu chia thừa kế không được chấp nhận là 14.660m' không phải diện tích chung là 20 công như án sơ thẩm xác định. Bà N kháng cáo yêu cầu chia đều phần đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cụ M1 đứng tên M1 là 16.660m2 là không có căn cứ chấp nhận.

Tuy nhiên, do các đương sự còn tranh chấp về diện tích đất chưa được công nhận nhưng không yêu cầu giải quyết trong vụ án này nên các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau về quyền sử dụng đất hoặc kiện thành vụ kiện khác.

[5] Về cách tính kỷ phần mỗi người được nhận, án sơ thấm tính có sự nhầm lẫn nên cần điều chỉnh lại, cụ thể phần đất chia thừa kế là 2.000m2 theo kết quả định giá là 100.000.000 đồng, sẽ chia đều cho 10 kỷ phần, mỗi kỷ phần là 10.000.000 đồng, ông L được nhận 2 kỷ phần do ông L thờ cúng cha mẹ nên được xem xét nhiều hơn 1 kỷ phần.

[6] Đối với kháng cáo của ông L yêu cầu đối trừ phần chi phí đám tang, mai táng đám giỗ hàng năm. Đối với việc cúng giỗ hàng năm cho cha mẹ đã được xem xét cho ông nhiều hơn là ông được nhận thêm 1 kỷ. Đối với các yêu cầu đám tang và mai táng ông không yêu cầu ở giai đoạn sơ thẩm nên cấp phúc thẩm không có căn cứ xem xét. Đối với việc ông L yêu cầu không chia thừa kế mà để phần đất trên sang bán dùng vào việc xây dựng, tu bố khu mộ cho cha mẹ. Xét các yêu cầu ông L đặc ra vẫn chưa thực hiện và chưa được sự đồng thuận của anh em nên không có căn cứ chấp nhận. 6

[7]

Từ những phân tích nêu trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông L, bà N. Sửa bản bán sơ thẩm, điều chỉnh lại cách tuyên án cho phù hợp với quy định.

[8] Án phí phúc thẩm: do yêu cầu kháng cáo của bà N, ông L không được chấp nhận nên các đương sự phải chịu án phí. Do bà N là người cao tuổi, có điwn xin miễn án phí nên được xem xét miễn ; ông L phải chịu, có nộp tạm ứng đươch chuyên thu.

[9] Đề nghị của đại diện Viện kiếm sát đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bà N, ông L; sửa bản án sơ thấm của Tòa án nhân dân khu vực 8 - Cà Mau về điều chỉnh lại cách tuyên án và tính lại kỷ phần thừa kế, đề nghị của Viện kiểm sát phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

[10] Các quyết định khác của bản án sơ thâm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị nên không đặt ra xem xét.