Bản án 09/2025/DSSTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà. Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị D khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn bà Nguyễn Thị N có địa chỉ cư trú tại khối xx, phường Quỳnh Xuân, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An trả số tiền vay nợ. Đây là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Hoàng Mai theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2]. Về sự vắng mặt của các đương sự: Bị đơn bà Nguyễn Thị N đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt, người làm chứng vắng mặt. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227, Điều 229 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, việc bị đơn vắng mặt lần thứ hai tại phiên tòa dân sự sơ thẩm không có lý do chính đáng, không 3 vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; người làm chứng đã có lời khai tại Toà nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt là đúng quy định của pháp luật.

[3] Về pháp luật áp dụng: Hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn và bị đơn được xác lập vào ngày 10/01/2014 thời điểm có hiệu lực của Bộ luật dân sự năm 2005, hai bên chưa thực hiện xong quyền và nghĩa vụ theo thỏa thuận mà có nội dung và hình thức giao dịch không phù hợp với quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn áp dụng Bộ luật dân sự năm 2005; điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị Quyết 01/2019 ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm để giải quyết.

[4] Về số tiền vay nợ: Bị đơn không thừa nhận chữ viết “Nguyễn Thị N khối 10”, “Chị Nguyễn Thị D con Nguyễn Thị H”, “130.000.000”, “một trăm ba mươi triệu” và chữ ký “Nguyễn Thị N” trong giấy vay tiền đề ngày 10/01/2024 là của bị đơn nhưng không cung cấp được tài liệu chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ; quá trình giải quyết vụ án bị đơn không yêu cầu làm thủ tục giám định chữ viết. Mặt khác, người làm chứng chị Lê Thị G trình bày những chữ viết nói trên là của bị đơn trực tiếp viết và ký.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ vào giấy vay tiền (bản gốc) do nguyên đơn cung cấp, các chữ ký của bị đơn tại các biên bản làm việc, lời khai của người làm chứng xác định bị đơn là người viết và ký vào giấy vay tiền đề ngày 10/01/2014. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn khai số tiền 130.000.000 đồng bao gồm 40.000.000 đồng tiền mặt, tiền phường còn nợ lại 65.000.000 đồng, cộng với tiền lãi của hai khoản này cộng lại nhưng bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho lời trình bày của mình là có căn cứ. Mặt khác, bị đơn trình bày hai bên thỏa thuận xin dừng lại ở số tiền 130.000.000 đồng và xin trả dần hằng năm, bị đơn cho rằng số tiền 130.000.000 đồng đã trả được 42.000.000 đồng, còn lại 88.000.000 đồng tiền gốc.

Do đó, đủ cơ sở xác định số tiền 130.000.000 đồng là số tiền mà nguyên đơn đã cho bị đơn vay. Hội đồng xét xử xét thấy khi thực hiện giao dịch các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, hoàn toàn tự nguyện, mục đích và nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn và bị đơn là hợp pháp, đảm bảo đúng quy định của pháp luật.

Do đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả nợ là có căn cứ và hợp pháp nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5]. Xét yêu cầu tính tiền lãi của nguyên đơn: Trong giấy vay tiền đề ngày 10/01/2014 không có thời hạn trả nợ, không có thỏa thuận về lãi suất, tuy nhiên nguyên đơn cho rằng lãi suất hai bên thỏa thuận là 1%/tháng, bị đơn cho rằng lãi suất hai bên thỏa thuận là 2.000 đồng/1.000.000 đồng/ngày nên xác định đây là 4 hợp đồng vay tài sản không có kỳ hạn, có lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 477 Bộ luật dân sự 2005. Khoản 2 Điều 477 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định: “Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý và được trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quyền trả lại tài sản bất cứ lúc nào và chỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý”. Ngày 06/3/2023 bà D đã lập vi bằng giao thông báo trả nợ nên căn cứ vào khoản 5 Điều 474 Bộ luật dân sự 2005 nên khoản nợ được chuyển quá hạn từ ngày bà N nhận được thông báo trả nợ của bà D. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn trình bày đã trả cho nguyên đơn 76.000.000 đồng nhưng nguyên đơn chỉ thừa nhận đã trả 42.000.000 đồng. Bị đơn cũng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho lời trình bày của mình là có căn cứ. Tại biên bản hoà giải ngày 07/5/2025 thì bị đơn thừa nhận đã trả cho nguyên đơn số tiền 42.000.000 đồng chứ không phải 76.000.000 đồng nên xác định số tiền bị đơn đã trả cho nguyên đơn là 42.000.000 đồng. Bị đơn cho rằng số tiền 42.000.000 đồng trả vào tiền gốc, nguyên đơn cho rằng trả vào tiền lãi suất. Xét đây là hợp đồng vay tiền không kỳ hạn có lãi suất, các khoản đã trả bị đơn không có tài liệu chứng minh đã trả vào tiền gốc nên được xác định đó là trả lãi, tại thời điểm cụ thể thì số tiền trả lãi không vượt quá số tiền lãi phải trả theo quy định hướng dẫn trên, nên số tiền lãi 42.000.000 đồng đã trả được trừ vào số tiền lãi buộc phải trả tại thời điểm xét xử là có căn cứ.

Căn cứ vào điểm c, mục 1 Điều 2 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đối với hợp đồng đang thực hiện thì thời gian tính lãi suất trước ngày 01/01/2017 thì sẽ áp dụng khoản 2 Điều 476 Bộ luật Dân sự năm 2005 để tính lãi suất theo đó lãi suất sẽ được theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố, theo Quyết định 2868/QĐ- NHNN ngày 29/11/2010 (AL) của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về mức lãi suất cơ bản là 9%/năm tương đương 0,75%/tháng. Thời gian tính lãi suất từ ngày 01/01/2017 đến nay thì sẽ áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 để tính lãi suất theo đó lãi suất được chấp nhận là 10%/năm tương đương 0,83%/tháng. Về mức lãi suất hàng tháng: Tại đơn khởi kiện và quá trình tố tụng tại Toà án, bà Nguyễn Thị D yêu cầu mức lãi suất 1%/tháng, tuy nhiên ngày 27/5/2025 bà D có đơn xin rút 1 phần yêu cầu khởi kiện về lãi, yêu cầu mức lãi suất 9%/năm tương đương 0,75%/tháng; tại phiên toà, bà D yêu cầu tính lãi đến ngày 10/6/2025, tròn 137 tháng. Xét yêu cầu này của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với các quy định của pháp luật để tính mức lãi suất nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. 5

[6].

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử nhận thấy cần chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Buộc bà Nguyễn Thị N phải trả cho bà Nguyễn Thị D số tiền gốc còn lại là 130.000.000 đồng và tiền lãi suất tính từ ngày 10/01/2014 đến ngày xét xử sơ thẩm 11/6/2025 là 130.000.000 đồng x 137 tháng x 0,75%/1 tháng = 133.575.000 đồng, bà Nguyễn Thị N đã trả được 42.000.000 đồng, số tiền lãi còn phải trả là 91.575.000 đồng. Tổng cộng tiền gốc và lãi suất là 221.575.000 đồng (Hai trăm hai mươi mốt triệu, năm trăm bảy mươi lăm ngàn đồng).

[7]. Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[8]. Các đề nghị của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa về việc giải quyết toàn bộ vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên cần chấp nhận.