Bản án 108/2025/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về tố tụng: sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 13/5/2025 ông Đoàn Trọng T làm đơn kháng cáo. Nội dung, hình thức và thời hạn nộp đơn kháng cáo đúng quy định của pháp luật nên kháng cáo của ông Đoàn Trọng T là hợp lệ. Tại phiên tòa đại diện nguyên đơn có mặt, bị đơn vắng mặt, đây là phiên tòa lần thứ hai và tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng theo quy định của pháp luật cho bị đơn. Theo quy định tại Điều 296 BLTTDS năm 2015, Tòa án tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án theo quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung vụ án: Xét kháng cáo của ông Đoàn Trọng T về việc Tòa án áp dụng thời hiệu không chấp nhận yêu cầu trả lãi suất thấy rằng: Theo quy định tại khoản 2 Điều 184 BLTTDS năm 2015 quy định: 3 "2. Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu áp dụng thời hiệu của một bên hoặc các bên với điều kiện yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc. Người được hưởng lợi từ việc áp dụng thời hiệu có quyền từ chối áp dụng thời hiệu, trừ trường hợp việc từ chối đó nhằm mục đích trốn tránh thực hiện nghĩa vụ". Như vậy, theo quy định trên thì Tòa án chỉ áp dụng thời hiệu khi có yêu cầu của đương sự và yêu cầu này phải đưa ra trước khi Tòa án ra bản án. Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông T không có yêu cầu áp dụng thời hiệu, bị đơn ông H không hợp tác nên Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập được lời khai.

Tuy nhiên, bản án sơ thẩm nhận định đối với yêu cầu khởi kiện của ông T về buộc ông H phải chịu tiền lãi đã hết thời hiệu khởi kiện nên không xem xét số tiền lãi mà nguyên đơn yêu cầu là không đúng quy định đã viện dẫn ở trên. Mặt khác, tại phần quyết định của bản án không quyết định đối với yêu cầu tiền lãi của nguyên đơn là bản án sơ thẩm bỏ sót yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn. Đối với yêu cầu của nguyên đơn ông T về buộc bị đơn ông H phải trả tiền lãi suất tính từ ngày 10/02/1995 đến ngày 28/4/2025 là 211.424.000 đồng, trong đó tiền lãi trong hạn là 1.175.000 đồng, tiền lãi quá hạn 210.249.000 đồng:

Xét thấy, giấy vay tiền do ông T giao nộp, có chữ ký của ông H thể hiện ông T cho ông H vay số tiền 52.000.000đ với thời hạn 3 tháng, tính từ ngày 10/02/1995, lãi suất 5%/tháng. Như vậy, đây là hợp đồng vay có thời hạn và có lãi. Theo quy định tại khoản 5 Điều 474 Bộ luật Tố tụng Dân sự thì " Trong trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi nợ quá hạn theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng N công bố tương ứng với thời hạn vay tại thời điểm trả nợ". Theo quyết định số 2868/QĐ-NHNN ngày 29/11/2010 quy định mức lãi suất cơ bản là 9%/năm.

Tuy nhiên, ông T cho ông H vay lãi suất 5%/tháng tương đương 60%/năm là vượt quá lãi suất theo quy định pháp luật nên không được chấp nhận,

Do đó, chỉ có căn cứ chấp nhận lãi suất cơ bản do pháp luật quy định như sau: Số tiền vay gốc là 52.000.000đồng, thời gian vay trong hạn từ ngày 10/02/1995 đến ngày 10/05/1995, thời gian vay quá hạn từ ngày 10/05/1995 đến ngày 28/04/2025 x với lãi suất 9%/1 năm x 150%. Như vậy số tiền lãi vay trong hạn là 52.000.000đ x 0,75%/1 tháng x 3 tháng = 1.170.000đ Số tiền lãi vay quá hạn là 52.000.000đ x 9%/1 năm x 150% x 29 năm 11 tháng 18 ngày = 210.249.000đ. Tổng cộng số tiền ông H phải trả nợ là: 52.000.000đ tiền gốc + 1.170.000đ lãi trong hạn + 210.249.000đ lãi quá hạn = 263.419.000đ. 4

[3] Về án phí: Bị đơn ông Nguyễn Đức H phải chịu án phí dân sự sơ thấm theo quy định của pháp luật. Do kháng cáo của ông T được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.