Bản án 194/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

- Về tố tụng:

[1] Đây là vụ án tranh chấp hợp đồng vay tài sản (vàng), thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án theo quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Xét vụ án có bị đơn cư trú tại phường H, thành phố Hải Phòng nên TAND khu vực 8 - Hải Phòng thụ lý, giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thấm là đúng thâm quyền quy định tại khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, không có đương sự nào yêu cầu áp dụng thời hiệu; căn cứ khoản 2 Điều 184 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử không đặt ra vấn đề xem xét về thời hiệu khởi kiện.

[2] Ngày 31/03/2026, TAND khu vực 8 xét xử sơ thẩm vụ án, đến ngày 10/4/2026 bị đơn nộp đơn kháng cáo là trong thời hạn quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; nội dung và hình thức đơn kháng cáo phù hợp với quy định của pháp luật, được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận xem xét. 4

[3] Đối với việc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Đỗ Thị H2 vắng mặt; các đương sự đều không cung cấp được địa chỉ của bà H2 tại Đài Loan; gia đình bà H2 cung cấp thông tin là bà H2 vẫn liên lạc về nhà qua mạng xã hội, nhưng từ chối cung cấp địa chỉ. Xét đây là phiên tòa được mở lại lần thứ 2 và việc vắng mặt của bà H2 không ảnh hưởng đến việc xét xử phúc thẩm; căn cứ Điều 228, Điều 229 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án theo thủ tục chung. - Vê nội dung:

[4] Xét kháng cáo của ông Nguyễn Mạnh H và bà Nguyễn Thu H1, Hội đồng xét xử thấy: Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thấm, ông H và bà HI xác nhận chữ ký trong giấy vay ngày 06/02/2018; bà H1 xác nhận đã đọc nội dung giấy vay trước khi ký. Mặc dù bị đơn cho rằng việc ký giấy vay là bị ép buộc do nguyên đơn giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn C1, nhưng ngoài lời trình bày, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh có việc bị đe dọa, cưỡng ép hoặc lừa dối khi xác lập giao dịch; sau khi ký giấy vay cũng không khiếu nại hoặc yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu.

Do đó, không có căn cứ xác định giấy vay ngày 06/02/2018 vô hiệu hoặc được xác lập không trên cơ sở tự nguyện. Đồng thời, bị đơn không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh đã thanh toán một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ đối với khoản nợ 32 chỉ vàng; không cung cấp được tài liệu chứng minh nội dung cho rằng ông C, bà N đã khai tại cơ quan Công an về việc đã nhận tiền để thanh toán khoản nợ 32 chỉ vàng như nội dung kháng cáo.

Vì vậy, không có căn cứ xác định nghĩa vụ trả 32 chỉ vàng đã được thực hiện hoặc đã được thanh toán một phần như bị đơn trình bày.

[5] Đối với quan điểm của người bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của bị đơn cho rằng giấy vay nợ 32 chỉ vàng ngày 06/02/2018 vô hiệu. Xét Bộ luật Dân sự không cấm cá nhân giao kết hợp đồng vay tài sản là vàng; theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015 thì vàng là tài sản; theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; tài sản vay không chỉ giới hạn là tiền mà có thể là vàng hoặc tài sản khác. Pháp luật chỉ quản lý hoạt động kinh doanh vàng của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật về quản lý hoạt động kinh doanh vàng; không có quy định nào cấm cá nhân vay, cho vay vàng trong quan hệ dân sự.

Do đó, việc nguyên đơn và bị đơn xác lập nghĩa vụ đối với 32 chỉ vàng 9999 không làm cho giao dịch vô hiệu vì vi phạm điều cấm của luật theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015.

[6] Hội đồng xét xử phúc thẩm xác định giấy vay nợ 32 chỉ vàng ngày 06/02/2018 là chứng cứ hợp pháp làm phát sinh nghĩa vụ trả nợ của ông H.

Tuy nhiên, đây là khoản nợ phát sinh từ thời kỳ hôn nhân giữa ông H và bà Đỗ Thị H2, trước khi bà H1 kết hôn với ông H. Hồ sơ vụ án không thể hiện bà H1 là 5 người trực tiếp vay, nhận tài sản, sử dụng khoản vay. Tại phiên tòa phúc thâm, ông H cũng xác nhận bà H1 không liên quan đến khoản nợ, đồng thời nguyên đơn cũng đồng ý với việc chỉ buộc ông H thực hiện nghĩa vụ trả nợ, không yêu cầu buộc bà H1 phải liên đới. Sự thống nhất này phù hợp với các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

[7] Đối với yêu cầu trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Nguyễn Mạnh H, Tòa án cấp sơ thẩm xác định đây là giấy tờ xác nhận quyền tài sản mà bị đơn đã tự nguyện giao cho nguyên đơn; việc buộc ông C và bà N phải trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi ông H thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ là phù hợp với thỏa thuận của các bên và quy định của pháp luật về biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự.

[8]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy có căn cứ chấp nhận một phần kháng cáo của bà Nguyễn Thu H1 và ông Nguyễn Mạnh H; sửa bản án sơ thâm theo hướng chỉ buộc ông H có nghĩa vụ thanh toán cho ông C và bà N 32 chỉ vàng 9999; bà H1 không có trách nhiệm liên đới thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với khoản vay 32 chỉ vàng.

[9] Về án phí: Bị đơn là ông Nguyễn Mạnh H phải chịu án phí dân sự sơ thấm có giá ngạch đối với giá trị tài sản phải trả cho nguyên đơn, bà Nguyễn Thu H1 không phải chịu án phí dân sự sơ thâm. Kháng cáo của ông H bà H1 được chấp nhận một phần nên họ không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

[10] Các quyết định khác của bản án sơ thấm không có kháng cáo, không bị kháng nghị nên Hội đồng xét xử không xét.