Bản án 372/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
[1] Về điều luật áp dụng: Căn cứ vào các Điều 293, khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2025; các Điều 27, Điều 37 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Điều 288, Điều 463, Điều 465, Điều 466, Điều 468 và Điều 357 của Bộ luật dân sự năm 2015; các Điều 26, Điều 27 và Điều 29 của Nghị quyết số 326/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban tH vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Toà án, Tuyên xử…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên toà; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, trên c sở xem xét đầy đủ, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, lời trình bày của các đư ng sự và ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về thủ tục tố tụng: Đ n kháng cáo của bị đ n ông Lê Văn H và bà Lê Thị Thu N nộp trong thời hạn luật định và đã nộp tiền tạm ứng án phí nên được xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Xét kháng cáo của bị đ n ông Lê Văn H và bà Lê Thị Thu N, Hội đồng xét xử thấy: [2.1] Về số tiền vay: Trong quá trình giải quyết vụ án, các bên đư ng sự đều thừa nhận, năm 2022, trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng ông Võ Quốc B, bà Lê Thị Thu N có nhờ vợ chồng ông H, bà T vay Ngân hàng số tiền 1.000.000.000 đồng, các bên có viết giấy nhận nợ (BL 13). Ngày 24/7/2024, vợ chồng ông B, bà N ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 172/2024/QĐST-HNGĐ, ngày 23/7/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên (BL 06) nhưng chưa giải quyết về tài sản chung. Ngày 18/3/2025, ông B trả cho vợ 4 chồng ồng H số tiền 1.000.000.000 đồng nêu trên với mục đích để vợ chồng ông H trả nợ gốc cho Ngân hàng và làm thủ tục đáo hạn vay lại.
Tuy nhiên, sau khi nhận số tiền trên, vợ chồng ông H không đồng ý cho ông B, bà N vay nữa.
Do đó, có căn cứ xác định trong thời kỳ hôn nhân vợ chồng ông B, bà N có vay của ông H, bà T số tiền 1.000.000.000 đồng. Đây là khoản nợ chung trong thời kỳ hôn nhân mà ông B, bà N phải có nghĩa vụ liên đới theo quy định tại Điều 27, Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Điều 288 Bộ luật Dân sự năm 2015. Do đó việc ông B tự nguyện trả cho ông H 1.000.000.000 đồng là thực hiện nghĩa vụ liên đới của vợ chồng ông B. Ông B cho rằng ông chỉ có nghĩa vụ trả ông H 500.000.000 đồng, yêu cầu ông H phải trả lại ông 500.000.000 đồng là không phù hợp với giấy vay tiền (BL 14) và không phù hợp với quy định của pháp luật. Tại thời điểm ông B trả nợ cho vợ chồng ông H thì vợ chồng ông B, bà N ly hôn nhưng chưa giải quyết về tài sản chung nên ông B (hoặc bà N) có quyền khởi kiện bằng một vụ án khác để yêu cầu Toà giải quyết về tài sản chung sau ly hôn. Như vậy, Toà cấp s thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông B, buộc ông H phải trả cho ông B 500.000.000đ và buộc bà N phải trả cho ông H 500.000.000đ là không phù hợp với quy định của pháp luật nên cần sửa lại nội dung này của bản án s thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của N đ n Võ Quốc B. [2.2]. Về yêu cầu chia nợ chung của vợ chồng sau ly hôn: Trong quá trình giải quyết vụ án, ông B và bà N đều thừa nhận khoản nợ 1.000.000.000 đồng là nợ chung của vợ chồng. Bà N cho rằng vợ chồng đã thỏa thuận phân chia nợ chung, theo đó bà N phải trả số nợ là 10.968.000.000 đồng còn ông B phải trả số nợ cho những người trong gia đình, trong đó có trả cho ông H 1.000.000.000 đồng nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ về việc vợ chồng ông B, bà N đã giải quyết tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân. Hội đồng xét xử thấy: Toà cấp s thẩm đã thụ lý vụ án, xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”.
Tuy nhiên, khi ông B có yêu cầu phân chia nghĩa vụ trả nợ cho ông H, cho rằng bà N phải có nghĩa vụ trả cho ông H 500.000.000đ, nên Toà cấp s thẩm đã thụ lý bổ sung yêu cầu giải quyết nợ chung sau ly hôn là giải quyết vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu theo quy định tại Điều 5 của Bộ luật tố tụng dân sự và đồng thời Toà s thẩm giải quyết khoản nợ này là cũng chưa giải quyết triệt để về tài sản chung sau ly hôn của vợ chồng ông B, bà N vì tại phiên toà phúc thẩm bà N cho rằng vợ chồng bà còn có những khoản nợ khác nữa. Do đó cần sửa nội dung này của bản án s thẩm, không chấp nhận yêu cầu 5 khởi kiện chia nợ chung (tài sản chung) của ông B đối với bà N về khoản nợ 1.000.000.000đ của ông Lê Văn H. Ông Võ Quốc B (Hoặc bà N) được quyền khởi kiện yêu cầu giải quyết về tài sản chung sau ly hôn bằng một vụ án khác.
[3] Về yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị M: Trong quá trình giải quyết vụ án, ông B thừa nhận có vay riêng của bà M số tiền 1.000.000.000 đồng, số tiền vay này là vay sau thời điểm ông B, bà N đã ly hôn, nên đây là khoản nợ riêng của ông B.
Do đó, cần chấp nhận yêu cầu độc lập của bà M về việc buộc ông Võ Quốc B phải trả cho bà Lê Thị M số tiền 1.000.000.000 đồng. Về lãi suất: Quá trình tố tụng tại cấp s thẩm, bà Lê Thị M yêu cầu ông Võ Quốc B tính lãi phát sinh từ ngày vay đến ngày xét xử s thẩm.
Tuy nhiên, Toà cấp s thẩm chỉ giải quyết buộc ông B trả cho bà M tiền gốc, không giải quyết về khoản tiền lãi phát sinh. Sau khi xét xử s thẩm bà M không kháng cáo nội dung này và tại Toà phúc thẩm bà M cũng không ý kiến về việc yêu cầu tính lãi phát sinh.
Do đó, Hội đồng xét xử áp dụng Điều 293 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, giữ N nội dung yêu cầu của bà M, buộc ông Võ Quốc B phải trả cho bà M 1.000.000.000 đồng.
[4] Về án phí: -Đối với án phí dân sự s thẩm: Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của N đ n, nên án phí dân sự s thẩm được xác định lại tư ng ứng với nghĩa vụ dân sự của các đư ng sự. -Về án phí dân sự phúc thẩm: Bị đ n ông Lê Văn H và bị đ n bà Lê Thị Thu N kháng cáo được chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
Quyết định
[1] Về điều luật áp dụng:
Căn cứ vào các Điều 293, khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2025; các Điều 27, Điều 37 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Điều 288, Điều 463, Điều 465, Điều 466, Điều 468 và Điều 357 của Bộ luật dân sự năm 2015; các Điều 26, Điều 27 và Điều 29 của Nghị quyết số 326/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban tH vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Toà án, Tuyên xử: Chấp nhận kháng cáo của bị đ n ông Lê Văn H và bà Lê Thị Thu N; Sửa bán án dân sự s thẩm số: 21/2026/DS-ST, ngày 01/4/2026 của Toà án nhân dân khu vực 13 – Đắk Lắk.
[2] Về nội dung giải quyết: 6 -Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của N đ n ông Võ Quốc B đối với bị đ n ông Lê Văn H về việc yêu cầu ông H phải trả cho ông B số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng); -Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của N đ n ông Võ Quốc B đối với bị đ n bà Lê Thị Thu N về việc yêu cầu bà N phải trả cho ông Lê Văn H số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng); Ông Võ Quốc B (Hoặc bà Lê Thị Thu N) có quyền khởi kiện tranh chấp tài sản chung sau ly hôn bằng một vụ án khác. -Chấp nhận yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị M đối với ông Võ Quốc B, buộc ông Võ Quốc B phải trả cho bà Lê Thị M về khoản tiền vay gốc 1.000.000.000 đồng (Một tỷ đồng). Kể từ ngày có đ n yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 và khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự.
[3] Về án phí: -Đối với án phí dân s sơ thẩm: Buộc ông Võ Quốc B phải chịu án phí dân sự số tiền 24.000.000 đồng (Hai mư i bốn triệu đồng) đối với yêu cầu tranh chấp số tiền 500.000.000 đồng không được chấp nhận; phải chịu án phí dân sự số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) đối với yêu cầu chia nợ chung không được chấp nhận và phải chịu 42.000.000 đồng (Bốn mư i hai triệu đồng) đối với yêu cầu độc lập của bà M được chấp nhận.
Do đó, tổng số tiền án phí dân sự s thẩm ông Võ Quốc B phải chịu là: 66.300.000 đồng (Sáu mư i sáu triệu, ba trăm nghìn đồng). Khấu trừ số tiền ông Võ Quốc B đã nộp tạm ứng án phí 14.000.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0005276 ngày 25/4/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Phú Hòa (Nay là Phòng THADS khu vực 13 - Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk) và 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0001610 ngày 06/02/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk nên ông B còn phải chịu số tiền 52.000.000 đồng (Năm mư i hai triệu đồng). Hoàn trả cho bà Lê Thị M số tiền 21.000.000 đồng vì đã nộp tạm ứng án phí dân sự theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0001641 ngày 07/10/2025 tại Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk. -Đối với án phí dân s phúc thẩm: Bị đ n ông Lê Văn H và bà Lê Thị Thu N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, ông H và bà N mỗi người được nhận lại số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) đã nộp tạm ứng án phí theo Biên lai thu số: 0004396 ngày 21/4/2026 và Biên lai thu số: 0004452 n