Bản án 482/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến đề nghị của Kiểm sát viên; xét kháng cáo của ông Nguyễn Văn H; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: - Nguyên đơn Nguyễn Văn H kháng cáo và thực hiện thủ tục kháng cáo hợp lệ, trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. 11 - Tại phiên tòa phúc thẩm; người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thị S, Nguyễn Thị H1, Nguyễn Minh T, Nguyễn Bích T1, Nguyễn Thị Minh T2, Nguyễn Minh N1 và người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Minh N1 là ông Nguyễn Duy T3, Trần Thị T4, Mạch Văn S1, Nguyễn Thị Thúy L, Hà Quốc V và người đại diện theo uỷ quyền của ông Hà Quốc V là Nguyễn Anh T5, Dương Thị Kim T6, Nguyễn Văn L1, Văn phòng C, Phòng C1 tỉnh Vĩnh Long, Ngân hàng Thương mại cổ phần N4 và người đại diện theo ủy quyền của ông Phan Võ Phước K là Phạm Thị Cẩm T8, đại diện Ủy ban nhân dân xã T - tỉnh Vĩnh Long, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh V, đại diện Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh V đã được triệu hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt. Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt những người này.

[2] Về nội dung: - Nhận thấy cụ ông Nguyễn Văn Đ1 chết ngày 06/8/1994 và cụ bà Nguyễn Thị N2 chết ngày 01/5/1994, các cụ chết không để lại di chúc. Cụ Đ1 và cụ N2 có 02 người con là bà Nguyễn Thị T2 và bà Nguyễn Thị X. Bà X chết năm 1968, chết trước cụ Đ1 và cụ N2; người thừa kế thế vị của bà X gồm: bà Nguyễn Thị S, ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị H1, ông Nguyễn Văn T10 (ông T10 chết năm 2008, người thừa kế theo pháp luật của ông T10 gồm vợ là bà Nguyễn Thị Minh T2, 02 con gồm anh Nguyễn Minh T và chị Nguyễn Bích T1); Các bên đương sự thống nhất di sản của cụ Đ1 và cụ N2 chết để lại là các thửa đất số 603, 605, 678, còn tài sản trên đất không phải là di sản của cụ Đ1 và cụ N2. Riêng thửa đất số 679 bà Nguyễn Thị T2 thừa nhận thửa đất này có nguồn gốc là của cụ Đ1 và cụ N2, do cụ Đ1 cho cha của bà Nguyễn Thị S2 mượn để ở, đến năm 2003 thì bà S2 bán lại cho bà T2.

Tuy nhiên, theo đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất do bà Nguyễn Thị Tuyết L3 đề ngày 09/9/2004 (bút lục số 383) bà T2 khai nguồn gốc đất do bà Nguyễn Thị S2 trả lại; tại biên bản xác minh ngày 06/10/2023 (bút lục số 260-260) bà Nguyễn Thị S2 cho biết: Sau khi giải phóng năm 1975, gia đình bà S2 chuyển từ thị xã V về huyện T ở, do không có đất nên cha bà S2 là ông Nguyễn Văn B có mượn ông Nguyễn Văn Đ1 phần đất để ở nhờ, đến năm 2003 cha bà chết, đến năm 2004 bà S2 làm thủ tục trả lại đất cho ông Đ1, do ông Đ1 đã chết nên bà S2 trả lại đất cho con ông Đ1 là bà Nguyễn Thị T2, bà S2 xác định giữa bà S2 và bà T2 không có mua bán đất, chỉ có ở nhờ nên trả lại đất cho bà T2. Do vậy, thửa đất số 679 cũng được xác định là di sản do cụ Đ1 và cụ N2 để lại; Theo tư liệu bản đồ địa chính chính quy (Dự án Vlap) ghi nhận là: thửa đất số 52 (thửa đất số 678, 679 cũ), tờ bản đồ số 20, diện tích 1.672,6m2, loại đất ở và đất trồng cây lâu năm; thửa đất số 65 (thửa đất số 603, sau đó là thửa đất số 1035 và 1036), tờ bản đồ số 13, diện tích 7.138,6m2, loại đất trồng cây lâu năm; thửa đất số 105 (gồm 1.200m2 của thửa đất số 605; 550m2 của thửa đất số 604; 2.240m2 của thửa đất số 606), tờ bản đồ số 14, diện tích 3.974m2, loại đất chuyên trồng lúa nước; cùng toạ lạc tại xã T, huyện T, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã T, tỉnh Vĩnh 12 Long); Sau khi cụ Đ1 và cụ N2 chết năm 1994, đến năm 2004 bà Nguyễn Thị Tuyết L2 thủ tục nhận thừa kế các thửa đất số 603, 605, 678 và làm thủ tục kê khai đăng ký thửa đất số 679 do bà Nguyễn Thị S2 trả lại cho cụ Đ1. Bà Nguyễn Thị T2 được Ủy ban nhân dân huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng ngày 12/11/2004 (bút lục số 379; 312-131); Ngày 14/9/2007, bà Nguyễn Thị T2 làm đơn xin tách thửa đất số 603 thành 02 thửa đất (bút lục số 628), tại biên bản mô tả ranh giới thửa đất đề ngày 03/10/2007 có ông Nguyễn Văn T10 là con của bà Nguyễn Thị X ký xác nhận ranh đất (bút lục số 626). Đến ngày 01/11/2007, hộ bà Nguyễn Thị T2 được cấp 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 1035, diện tích 33,2m2 và thửa đất số 1036, diện tích 7.024,2m2 (bút lục số 622, 621); Ngày 26/01/2018 bà Nguyễn Thị T2 được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh V ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 105, tờ bản đồ số 14, diện tích 3.974,0m2, loại đất chuyên trồng lúa nước. Thửa đất số 105 có nguồn gốc từ thửa đất số 605, diện tích 1.200m2 và phần đất do bà Nguyễn Thị Tuyết N3 chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn T10 550m2, thuộc một phần thửa đất số 604 - diện tích 2.410m2 và nhận chuyển nhượng của ông Sử Hồng T11 thửa đất số 606 - diện tích 2.240m2 (bút lục số 428-429); Ngày 03/5/2012, bà Nguyễn Thị T2 và bà Trần Thị T4 lập hợp đồng tặng cho ông Nguyễn Minh N1 thửa đất số 1035 và 1036 (Vlap là thửa đất số 65), tổng diện tích là 7.138,6m2 (bút lục số 328-329). Ông Nguyễn Minh N1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 65 ngày 10/5/2018 (bút lục số 322); Ngày 04/8/2020, bà Nguyễn Thị Tuyết L3 hợp đồng tặng cho ông Nguyễn Minh N1 thửa đất số 105, diện tích là 3.974m2 (bút lục số 419-420). Ông Nguyễn Minh N1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 105 vào ngày 07/10/2020 (bút lục số 412); Ngày 31/12/2021, bà Nguyễn Thị Tuyết L3 hợp đồng tặng cho ông Nguyễn Minh N1 thửa đất số 52 (GCN 678 và 679), diện tích là 1.672,4m2 (bút lục số 352- 353). Ông Nguyễn Minh N1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 11/02/2022; Đến ngày 04/5/2023, ông Nguyễn Minh N1 và bà Trần Thị T4 chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Thúy L thửa đất số 52, diện tích 1.672,6m2 (bút lục số 342-343). Bà Nguyễn Thị Thúy L được cấp quyền sử dụng đất ngày 25/5/2023; Đến ngày 06/9/2023, ông Nguyễn Minh N1 chuyển nhượng cho ông Hà Quốc V thửa đất số 105, diện tích 3.974m2 và thửa đất số 65, diện tích 7.138,6m2 (bút lục số 409-410). Ông Hà Quốc V được cấp quyền sử dụng đất ngày 20/9/2023; Xét thấy: các thửa đất số 603, 605, 678, 679 đều được xác định là di sản của cụ Đ1 và cụ N2 để lại. Việc bà Nguyễn Thị Tuyết L2 thủ tục nhận thừa kế toàn bộ các thửa đất số 603, 605, 678 và đăng ký kê khai thửa đất số 679 là không phù hợp vì làm ảnh hưởng đến quyền hưởng thừa kế thế vị của các con của bà Nguyễn T 13 X, nên nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập yêu cầu chia thừa kế là có căn cứ chấp nhận. Cụ Đ1 và cụ N2 có 02 người con là bà X và bà T2; tuy nhiên bà Nguyễn Thị T2 là người trực tiếp chăm sóc cụ Đ1 và cụ N2 khi còn sống đến khi chết, bà T2 cũng là người quản lý, giữ gìn di sản sau khi cụ Đ1 và cụ N2 chết nên cấp sơ thẩm xem xét chia di sản thành 03 phần, những người thừa kế thế vị của bà X hưởng 01 phần, bà T2 hưởng 02 phần là hợp tình hợp lý; Tòa án cấp sơ thẩm đã căn cứ vào sự thống nhất thỏa thuận giữa ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị H1, đại diện người thừa kế của ông Nguyễn Văn T10, người đại diện của bà Nguyễn Thị T2 là các thửa đất do cụ Đ1 và cụ N2 đứng tên và diện tích theo các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay có tăng hoặc giảm diện tích thì phần diện tích tăng hoặc giảm không yêu cầu giải quyết; đồng ý lấy diện tích thửa đất số 52 (thửa 678 và 679 cũ) theo kết quả đo đạc ngày 16/01/2024 là 1.667,4m2 và giá đất là 598.000 đồng/m2 không phân biệt loại đất; lấy diện tích thửa đất số 65 (thửa 603 cũ) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 7.138,6m2, lấy diện tích thửa đất số 605 theo diện tích giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho cụ Đ1 là 1.200m2 và lấy giá đất là 90.000 đồng/m2 không phân biệt loại đất để làm cơ sở giải quyết vụ án; Như vậy, di sản của cụ Đ1 và cụ N2 chết để lại có giá trị như sau: Thửa đất số 52, diện tích 1.667,4m2 x 598.000 đồng/m2 = 997.105.200 đồng; Thửa đất số 65, diện tích 7.138,6m2 x 90.000 đồng/m2 = 642.474.000 đồng; Thửa đất số 605, diện tích 1.200m2 x 90.000 đồng/m2 = 108.000.000 đồng; Tổng giá trị di sản thừa kế cụ Nguyễn Văn Đ1 và cụ Nguyễn Thị N2 chết để lại là 1.747.579.200 đồng; Di sản thừa kế của cụ Đ1 và cụ N2 được chia làm 03 kỷ phần; trong đó bà Nguyễn Thị T2 được hưởng 02 kỷ phần, bà Nguyễn Thị X được hưởng 01 kỷ phần. Mỗi kỷ phần có giá trị là 582.526.400 đồng (1.747.579.200 đồng: 03 kỷ phần); Bà Nguyễn Thị X có 04 người thừa kế thế vị gồm bà Nguyễn Thị S, ông Nguyễn Văn T10, ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị H1. Do bà Nguyễn Thị S từ chối nhận nên kỷ phần thừa kế của bà Nguyễn Thị X được chia làm 03 phần cho ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị H1, ông Nguyễn Văn T10 (do người thừa kế của ông T10 là bà Nguyễn Thị Minh T2, anh Nguyễn Minh T và chị Nguyễn Bích T1 nhận), mỗi kỷ phần là (582.526.400 đồng: 03 kỷ phần) = 194.175.500 đồng; Bản án sơ thẩm tuyên buộc bà T2 phải chia thừa kế bằng giá trị tương ứng với kỷ phần thừa kế mà ông H, bà H1 và những người thừa kế của ông T10 được hưởng. Việc chia kỷ phần thừa kế của cấp sơ thẩm căn cứ vào diện tích và giá trị quyền sử dụng đất mà các đương sự đã thống nhất thỏa thuận được, đồng thời có xem xét chia thêm cho người có công sức trong việc quản lý, giữ gìn di sản là phù 14 hợp. - Xét kháng cáo của ông Nguyễn Văn H, nhận thấy: Ông H kháng cáo yêu cầu cho ông nhận hiện vật là 90m2 đất, thuộc một phần thửa đất số 678, tờ bản đồ số 07 (nay là một phần thửa đất số 52).

Tuy nhiên, thấy rằng sau khi cụ Đ1 và cụ N2 chết vào năm 1994 đến khi bà Nguyễn Thị Tuyết L2 thủ tục đứng tên quyền sử dụng các thửa đất thì các con của bà Nguyễn Thị X không có ai tranh chấp hay khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế. Sau khi được đứng tên quyền sử dụng đất, bà Nguyễn Thị T2 quản lý sử dụng đất liên tục ổn định một thời gian dài rồi mới tặng cho con là ông Nguyễn Minh N1, sau đó ông N1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến ngày 04/5/2023, ông N1 chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà L thửa đất số

52. Ngày 06/9/2023, ông N1 chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông V thửa đất số 65 và 105. Xem xét hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Minh N1 với bà Nguyễn Thị Thúy L ngày 04/5/2023 đối với thửa đất số 52, thì thấy tại thời điểm chuyển nhượng quyền sử dụng đất ông N1 là người đứng tên quyền sử dụng thửa đất số 52, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được lập thành văn bản và được công chứng chứng thực theo quy định, nội dung hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, đất không có tranh chấp, ông H cũng không có tài liệu, chứng cứ gì để chứng minh việc ông có tranh chấp với ông N1 khi ông N1 chuyển nhượng quyền sử dụng đất này cho bà L; ngoài ra, trước khi bà L nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì trên thửa đất này có 03 ngôi mộ của cụ Đ1, cụ N2 và ông T10, sau khi 03 ngôi mộ được di dời thì bà L mới đồng ý mua đất, khi di dời mộ thì ông H, bà H1, bà S đều biết nhưng không ai có ý kiến hay ngăn cản.

Vì vậy, bà Nguyễn Thị Thúy L được xác định là người thứ ba ngay tình khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa đất số 52 theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Do đó, ông H kháng cáo yêu cầu cho ông nhận hiện vật là 90m2 đất, thuộc một phần thửa đất số 678, tờ bản đồ số 07 (nay là một phần thửa đất số 52) là không có căn cứ nên không được chấp nhận. Các nội dung còn lại của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không có kháng nghị nên không xem xét.

[3] Đề nghị của Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Về án phí phúc thẩm: Do ông Nguyễn Văn H là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.