Bản án 472/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

:

[1] Cụ Huỳnh Ngọc V1 (chết năm 2001) có 10 người con gồm: Bà Huỳnh Thị Đ, ông Huỳnh Văn H, ông Huỳnh Hữu P, bà Huỳnh Tuyết V, ông Huỳnh Văn L (chết năm 2000, có con là anh Huỳnh Bảo L1, anh Huỳnh Bảo D), ông Huỳnh Ngọc T3 (Liệt sĩ, không vợ, con), ông Huỳnh Ngọc V3 (liệt sĩ, không vợ, con), ông Huỳnh Văn H1 (sinh năm 1948, mất năm 1985), ông Huỳnh Văn T4 (sinh năm 1959, mất 1977) và bà Huỳnh Kim A (đã chết có con là Đặng Văn B, Đặng Văn T, Đặng Ngọc Á). Ông T3, ông V3, ông T4 đã chết không vợ con. Ông Đặng Văn B, ông Đặng Văn T, bà Đặng Ngọc Á là con của bà Huỳnh Kim A không nhận thừa kế.

Do đó, những người nhận thừa kế của cụ V1 có 6 người là bà Đ, ông H, ông P, 6 bà V, ông L (chết năm 2000, thừa kế thế vị là ông Bảo L1, Bảo D), ông Huỳnh Văn H1 (đã chết năm 1985, thừa kế thế vị là các con Huỳnh Thanh M, Huỳnh Thanh X, Huỳnh Thị L3, Huỳnh Thị X1, Huỳnh Thị N1, Huỳnh Thị Ú). Tại Điều 652 Bộ luật dân sự quy định: “Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống…”. Như vậy, cấp sơ thẩm không đưa những người con của ông Huỳnh Văn H1 vào tham gia tố tụng để xác định có yêu cầu chia thừa kế mà đã chia toàn bộ di sản thừa kế của cụ V1 là ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trên. Hơn nữa, tại Biên bản xác minh ngày 22 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau, bà Huỳnh Thị X1 là con của ông Huỳnh Văn H1 có yêu cầu được chia kỹ phần thừa kế mà ông H1 được hưởng. Ngoài ra, ông Huỳnh Bảo L1, ông Huỳnh Bảo D không có yêu cầu chia thừa kế mà Tòa án cấp sơ thẩm lại chia thừa kế cho ông L1, ông D. Các sai sót trên làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự mà Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được. Ngoài ra, ông P không còn sinh sống tại ấp C, xã C, tỉnh Cà Mau nên cần lưu ý khi tống đạt các các văn bản tố tụng, bản án cho đương sự.

[2] Tại Bản án dân sự số 190/DSPT ngày 18 tháng 11 năm 1998 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau đã tuyên xử: Buộc ông Huỳnh Ngọc V1 phải trả cho bà Huỳnh Kim A phần đất diện tích: 8.250 m2 thuộc thửa 74, 75 tờ bản đồ số 6, tọa lạc tại ấp N, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp C, xã C, tỉnh Cà Mau). Bản án trên có hiệu lực thi hành. Đội Thi hành án huyện C đã bàn giao phần diện tích đất trên cho bà Huỳnh Kim A tại Biên bản cưỡng chế thi hành án về việc cưỡng chế bàn giao đất để thi hành án vào ngày 28 tháng 11 năm 2000. Bà Huỳnh Kim A đã nhận bàn giao đất từ Đội Thi hành án huyện C từ việc thi hành bản án trên (BL 166-168). Án sơ thẩm chưa làm rõ đất đã được Đội Thi hành án bàn giao cho bà Huỳnh Kim A từ năm 2000 nhưng vì sao ông P sử dụng phần đất này và chuyển nhượng cho ông Trần Chí L2, bà Phạm Thị P1 được các anh em như ông bà Đ, ông H, bà Nguyễn Thị T6 (vợ ông L) đồng ý ký tên cho chuyển nhượng. Cần làm rõ xem có việc tặng cho, chuyển nhượng hay cầm cố đất giữa bà Huỳnh Kim A với ông P hay không. Có việc tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông P và bà Huỳnh Kim A không.

[3] Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và giao nhận tiền cọc giữa ông Huỳnh Hữu P với ông Trần Chí L2 ngày 27 tháng 02 năm 2019 (al) được lập thành văn bản. Sau khi, thực hiện giao dịch thì ông L2 đã nhận đất canh tác, đã thanh toán 138 chỉ vàng/150 chỉ vàng. Sau khi chuyển nhượng đất cho ông L2, bà P1 thì ông P đã không còn sinh sống tại địa phương nên việc buộc ông P thanh toán vàng cho ông L2, bà P1 là khó thi hành án. Tại hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng trên không có ông Huỳnh Hữu P ký tên nhưng bà Nguyễn Chí T7 (vợ của ông L) lại ký nhận 10 chỉ vàng 24k và anh em của ông P là ông Huỳnh Văn H, bà Huỳnh Thị Đ ký tên làm chứng. Ngoài ra, tại các biên nhận ngày 16 tháng 8, ngày 24 tháng 8 và ngày 02 tháng 9 cùng năm 2018, ông P đã có các biên nhận nhận vàng chuyển nhượng đất. Cấp sơ thẩm chưa làm rõ vì sao ông P không có ký tên vào hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Vì sao ông P ký biên 7 nhận nhận vàng chuyển nhượng đất mà không thực hiện chuyển tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông L2, bà P1 để làm rõ hiệu lực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, di sản thừa kế và giao di sản thừa kế là quyền sử dụng đất cho ai sử dụng là phù hợp.

[4] Án sơ thẩm xác định chia thừa kế phần đất diện tích 8.871,3 m2 nhưng trên Bản vẽ Trích đo hiện trạng ngày 10 tháng 9 năm 2024 của Chi nhánh Công ty TNHH T8 bản đồ Tấn C dùng làm căn cứ phân chia di sản thừa kế không thể hiện rõ kích thước, diện tích phần đất chia thừa kế là không thi hành án được.

Do đó, kháng nghị của Viện kiểm sát khu vực 4 – Cà Mau đề nghị huỷ án sơ thẩm là có căn cứ. Do huỷ án sơ thẩm nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét yêu cầu kháng cáo của bà P, ông L2, bà P1 và yêu cầu rút đơn kháng cáo của ông L2, bà P1.

[5] Từ phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Cà Mau. Không xem xét kháng cáo của bà Huỳnh Tuyết V, bà Phạm Thị P1, ông Trần Chí L2. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 290/2025/DS-ST ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 4 - Cà Mau. Giao hồ sơ vụ án về Tòa án nhân dân khu vực 4 - Cà Mau giải quyết lại sơ thẩm vụ án.

[6] Tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xử lý khi giải quyết lại vụ án.

[7] Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Huỳnh Tuyết V, bà Phạm Thị P1, ông Trần Chí L2 được hoàn lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm.