Bản án 655/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh tụng công khai và ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Mai Thị T1, ông Lê Thái V và ông Lê Duy K được thực hiện trong thời hạn luật định và đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo quy định nên đủ điều kiện xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là "Tranh chấp hợp đồng vay tài sản", thụ lý và giải quyết vụ án theo thẩm quyền quy định tại các Điều 26, 35 và 39 Bộ luật Tố tụng dân sự là đúng quy định pháp luật.

[2] Xét nội dung kháng cáo của bà Mai Thị T1, ông Lê Thái V và ông Lê Duy K: Những người kháng cáo cho rằng mặc dù có ký tên trong Hợp đồng vay tiền ngày 11/7/2025 nhưng thực tế ông Bùi Văn T không giao số tiền 750.000.000 đồng nên không phát sinh nghĩa vụ trả nợ. Hội đồng xét xử thấy rằng: Hợp đồng vay tiền lập ngày 11/7/2025 có chữ ký của ông Lê Duy K, bà Mai Thị T1 và ông Lê Thái V. Các bị đơn đều thừa nhận chữ ký trong hợp đồng là của mình, không cho rằng chữ ký bị giả mạo hoặc bị ép buộc. Theo Điều 4 của hợp đồng, các bên xác nhận số tiền vay ghi trong hợp đồng là có thật tại thời điểm ký kết. Đây là chứng cứ trực tiếp thể hiện ý chí thống nhất của các bên về việc xác lập giao dịch vay tài sản. Trong suốt thời gian từ khi ký hợp đồng đến khi nguyên đơn khởi kiện, các bị đơn không có tài liệu nào thể hiện đã yêu cầu hủy bỏ hợp đồng, yêu cầu trả lại hợp đồng hoặc khiếu nại việc nguyên đơn không giao tiền như trình bày tại phiên tòa. Việc chỉ đến khi vụ án được khởi kiện mới cho rằng chưa nhận tiền là lời trình bày không phù hợp với diễn biến thông thường của giao dịch dân sự và không được chứng minh bằng tài liệu, chứng cứ khách quan. Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự phản đối yêu cầu của bên kia phải có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ chứng minh.

Tuy nhiên, ngoài lời khai, các bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh việc hợp đồng chỉ được ký trước để "bảo lãnh" hoặc việc nguyên đơn không giao tiền vay.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận ý kiến này.

[3] Đối với chứng cứ là các tin nhắn Zalo do phía bị đơn cung cấp: 4 Theo nội dung các tin nhắn được lập vi bằng, nguyên đơn nhiều lần yêu cầu ông K thanh toán khoản tiền còn thiếu và có đề cập đến số tiền còn lại là 168.750.000 đồng, sau khi trừ các khoản đã thanh toán hoặc hỗ trợ. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông K thay đổi lời trình bày so với quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm. Nếu như ở cấp sơ thẩm ông K khẳng định hoàn toàn không nhận khoản vay 750.000.000 đồng thì tại phiên tòa phúc thẩm lại thừa nhận có nhận của ông T số tiền 180.000.000 đồng và đã thanh toán được 11.250.000 đồng. Như vậy, lời khai của bị đơn có sự thay đổi về nội dung cơ bản, thiếu thống nhất và mâu thuẫn với chính lời khai trước đó. Việc thay đổi lời khai nhưng không xuất trình được chứng cứ khách quan chứng minh cho nội dung mới trình bày làm cho lời khai này không có giá trị chứng minh. Mặt khác, căn cứ thời điểm phát sinh các tin nhắn là sau khi khoản vay theo hợp đồng đã đến hạn thanh toán nên các tin nhắn này không đủ cơ sở để xác định rằng các bên đã thay đổi nội dung hợp đồng hoặc chỉ phát sinh khoản vay 180.000.000 đồng như bị đơn trình bày.

Do đó, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận lập luận của các bị đơn cho rằng nghĩa vụ trả nợ chỉ còn 155.750.000 đồng.

[4]

Từ những phân tích nêu trên, có đủ căn cứ xác định giữa ông Bùi Văn T với ông Lê Duy K, bà Mai Thị T1 và ông Lê Thái V đã xác lập hợp đồng vay tài sản ngày 11/7/2025; hợp đồng được các bên tự nguyện ký kết, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và có hiệu lực pháp luật. Các bị đơn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn nên đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ quy định tại Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm buộc các bị đơn liên đới thanh toán cho nguyên đơn số tiền gốc 750.000.000 đồng là có căn cứ và đúng pháp luật.

[5] Đối với yêu cầu tính lãi: Theo hợp đồng vay tiền ngày 11/7/2025, các bên chỉ thỏa thuận "lãi suất do các bên tự thỏa thuận" nhưng không xác định cụ thể mức lãi suất. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu tính lãi của nguyên đơn là chưa phù hợp với hướng dẫn tại Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Bùi Văn T tự nguyện rút toàn bộ yêu cầu về tiền lãi và chỉ yêu cầu các bị đơn thanh toán số tiền gốc 750.000.000 đồng. Việc rút một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện, không trái pháp luật, không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác nên được Hội đồng xét xử chấp nhận theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì vậy, cần sửa bản án sơ thẩm theo hướng chỉ buộc các bị đơn thanh toán số tiền gốc 750.000.000 đồng.

[6] Xét ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bị đơn không có căn cứ để chấp nhận.

[7] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo của các bị đơn được chấp nhận một phần theo hướng sửa bản án sơ thẩm về phần tiền lãi nên các đương sự kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14. 5