Bản án 195/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đặng Thị L về việc: 1.1. Tuyên bố Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế của bà Đặng Thị L (Hồ Thị L3) số công chứng 0513, quyển số 01/2023/TP/CC-SCC/HĐGD tại Văn phòng C1 lập ngày 25/4/2023 là vô hiệu do bị lừa dối. 1.2. Tuyên hủy chỉnh lý biến động xác nhận ngày 18/5/2023 để thừa kế cho bà Hồ Thị Kim L1 đối với ngôi nhà diện tích xây dựng 42,40m2, diện tích sử dụng…
Nhận định của Tòa án
: Đối với văn bản từ chối nhận di sản thừa kế của bà Đặng Thị L thì thấy về hình thức và trình tự, thủ tục xác lập văn bản, hồ sơ công chứng thể hiện Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế do bà Đặng Thị L lập ngày 25/4/2023 đã được công chứng viên của Văn phòng C1 chứng nhận theo đúng trình tự, thủ tục quy định. Bà L được yêu cầu lấy chữ ký tại nhà được thể hiện trong phiếu yêu cầu công chứng, có nội dung thể hiệnvì đau yêu cầu lấy chữ ký tại phòng C001, khu chung cư H, phường H do bà Đặng Thị L tự viết nên có việc công chứng viên đến công chứng tại nhà. Về nội dung văn bản bà L là người trực tiếp yêu cầu công chứng, tự ghi nội dung yêu cầu công chứng “Tôi đồng ý từ chối nhận ngôi nhà tại K (5/3 cũ) Lý Tự T2 của ông Hồ H3 và bà Thái Thị H4 để lại”, bà L thừa nhận chữ ký và chữ viết là do chính bà L viết và ký. Tại thời điểm công chứng văn bản từ chối nhận di sản, bà L cho rằng bà bị đau đầu nhưng không có một cơ quan chuyên môn nào kết luận xác định bà mất khả năng nhận thức hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự. Đồng thời, các tài liệu khám chữa bệnh bà L cung cấp sau thời điểm xác lập Văn bản. Ngoài ra, tại đơn trình bày của bà L về giải trình xuất xứ, nội dung đoạn ghi âm hội thoại giữa bà và bà L1, ông X (chồng bà L1) do bà L1 trình bày ngày 18/10/2024 và căn cứ tại 7 phiên tòa phúc thẩm đã mở đoạn ghi âm cho các bên đối chất, làm rõ thì thấy có nội dung bà L1 cho rằng bên công chứng làm, bà không biết và không có nội dung nào bà L1 thừa nhận việc từ chối nhận di sản của bà Đặng Thị L là bị ép buộc, không tự nguyện. Trong đoạn ghi âm còn có ông X chồng bà L1 có hội thoại với bà L nhưng nội dung không rõ ràng.
Do đó, việc bà L cho rằng mình chỉ có ý định ký văn bản ủy quyền để bà Hồ Thị Kim L1 làm thủ tục xây dựng nhà thờ tự là lời khai mang tính chủ quan, không phù hợp thực tế nên việc cấp sơ thẩm xác định không đủ căn cứ để phủ nhận giá trị pháp lý của văn bản công chứng đã được xác lập hợp pháp để bà L yêu cầu tuyên bố Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế lập ngày 25/4/2023 do Văn phòng C1 chứng thực là vô hiệu theo Điều 117, 118, 119, 127, 620 Bộ luật dân sự là không có căn cứ. Do yêu cầu tuyên bố văn bản từ chối nhận di sản thừa kế vô hiệu không được chấp nhận nên việc đặt ra các yêu cầu khác về việc giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu là tuyên hủy chỉnh lý biến động sang tên bà Hồ Thị Kim L1 đối với ngôi nhà diện tích xây dựng 42,40m2, diện tích sử dụng 89,35m2 tọa lạc tại thửa đất số 2, tờ bản đồ số 16, có diện tích 125,10m², địa chỉ tại K đường L, quận H, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất số 3401030504 do UBND quận H, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 17/01/2000 (Hồ sơ gốc số 5833) và yêu cầu chia theo pháp luật bà L được hưởng một kỷ phần bằng tiền là 948.285.714 đồng là không có căn cứ chấp nhận.
[2] Mặt khác, đối với di chúc lập ngày 22/11/2002, có xác nhận của UBND phường T, quận H, thành phố Đà Nẵng, theo bà L di chúc này không được ký giáp lai từng trang, không đúng chữ ký của cha mẹ nuôi của bà L viết.
Tuy nhiên, tại đơn đề nghị ngày 18/7/2025, bà Đặng Thị L có đơn yêu cầu không thực hiện giám định chữ viết, chữ ký của ông Hồ H3 và bà Thái Thị H4 và bà L cũng không có yêu cầu tuyên bố di chúc lập ngày 22/11/2002 của ông H6, bà H4 là không hợp pháp.
[3]
Từ những phân tích trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà Đặng Thị L đối với bà Hồ Thị Kim L1.
[4] Về án phí DSST: Do không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên bà L phải chịu án phí nhưng do bà L thuộc trường hợp người cao tuổi, có đơn nên xét miễn toàn bộ tiền án phí.
[5] Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ 2.000.000 đồng và chi phí định giá tài sản 15.000.000 đồng; Tổng cộng 17.000.000 đồng. Do yêu cầu của bà L không được chấp nhận nên bà Đặng Thị L phải chịu. (Đã nộp và chi xong).
[6] Do không chấp nhận kháng cáo nên bà Đặng Thị L phải chịu án phí dân sự phúc thẩm nhưng được xét miễn toàn bộ án phí.
[7] Tại phiên tòa, Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm và đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số: 166/2026/DSST ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 1, thành phố Đà Nẵng theo hướng không chấp nhận kháng cáo của bà Đặng Thị L. Xét đề 8 nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp với nhận định của HĐXX nên chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 117, 118, 119, 127, 620 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 40, 41 Luật Công chứng 2014; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: I. Không chấp nhận kháng cáo của bà Đặng Thị L đối với bà Hồ Thị Kim L1. II. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số: 166/2026/DSST ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 1, thành phố Đà Nẵng.
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đặng Thị L về việc: 1.1. Tuyên bố Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế của bà Đặng Thị L (Hồ Thị L3) số công chứng 0513, quyển số 01/2023/TP/CC-SCC/HĐGD tại Văn phòng C1 lập ngày 25/4/2023 là vô hiệu do bị lừa dối. 1.2. Tuyên hủy chỉnh lý biến động xác nhận ngày 18/5/2023 để thừa kế cho bà Hồ Thị Kim L1 đối với ngôi nhà diện tích xây dựng 42,40m2, diện tích sử dụng 89,35m2 tọa lạc tại thửa đất số 2, tờ bản đồ số 16, có diện tích 125,10m², địa chỉ tại K đường L, quận H, thành phố Đà Nẵng theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất số 3401030504 do UBND quận H, thành phố Đà Nẵng cấp ngày 17/01/2000 (Hồ sơ gốc số 5833). 1.3. Chia di sản thừa kế theo pháp luật bằng tiền có giá trị là 948.285.714 đồng/suất mà ông Hồ H3 và bà Thái Thị H4 để lại là nhà và đất tại thửa đất số 2, tờ bản đồ số 16, có diện tích 125,10m², địa chỉ tại K đường L, quận H theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất số 3401030504 do UBND quận H, thành phố Đà Nẵng cấp vào ngày 17/01/2000. 1.4. Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ 2.000.000 đồng và chi phí định giá tài sản 15.000.000 đồng; Tổng cộng 17.000.000 đồng. Do yêu cầu của bà Đặng Thị L không được chấp nhận nên bà L phải chịu. (Đã nộp và chi xong). 1.5. Về án phí DSST: Bà Đặng Thị L được xét miễn toàn bộ tiền án phí. Hoàn trả lại cho bà Đặng Thị L số tiền tạm ứng án phí đã nộp 12.000.000 đồng (mười hai triệu đồng) theo biên lai thu số 0004987 ngày 17/12/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận Hải Châu nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1- Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng. III. Án phí DSPT: Bà Đặng Thị L được xét miễn toàn bộ án phí. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị 9 cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự. IV. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.