Bản án 845/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; ý kiến Tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Thành Đ và bà Phạm Thị Kim A nộp trong thời hạn luật định, về hình thức và nội dung kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Tại phiên toà, người đại diện theo uỷ quyền của ông Nguyễn Thành Đ, bà Đặng Thị K có mặt. Người đại diện theo uỷ quyền của ông Đ và bà Kim A, ông Phan Anh T1 vắng mặt. Do ông T1 vắng mặt nên yêu cầu kháng cáo của bà Kim A không được xem xét. Đình chỉ giải quyết phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bà Phạm Thị Kim A theo Điều 312 Bộ luật Tố tụng dân sự. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị đình chỉ giải quyết phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bà Phạm Thị Kim A là có căn cứ chấp nhận.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo ông Nguyễn Thành Đ H đồng xét xử xét thấy: 7 [2.1] Đối với số tiền nợ gốc ông Đ, bà Kim A vay của ông T: Ông T khởi kiện yêu cầu ông Đ bà Kim A trả số tiền gốc 14.500.000.000 đồng và tiền lãi theo quy định của pháp luật. Biên nhận tiền vay liên quan đến yêu cầu trả nợ trên, cụ thể: Biên nhận ngày 10-3-2025 số tiền 4.000.000.000 đồng. Biên nhận ngày 14/3/2025 số tiền 7.500.000.000 đồng. Biên nhận ngày 24/6/2025 số tiền 10 tỷ đồng. Tổng các khoản là 21.500.000.000 đồng. Trong quá trình vay mượn, các bên thừa nhận, ông Đ, bà Kim A đã chuyển trả cho ông T hai lần tổng cộng 7.000.000.000 đồng tiền gốc. Nguyên đơn, ông T xác định, bị đơn còn nợ số tiền gốc là 14.500.000.000 đồng. Ông Đ và bà Kim A không thừa nhận có nhận số tiền 4.000.000.000 đồng. Ông Đ và bà Kim A thừa nhận có viết biên nhận nhận 4 tỷ đồng gửi qua zalo cho ông T nhưng sau khi gửi Biên nhận số tiền 4 tỷ cho ông T thì ông T không giao tiền cho ông Đ và bà Kim A. Các bên thống nhất đối với khoản vay 7.500.000.000 đồng và 10.000.000.000 đồng. Khoản vay 4.000.000.000 đồng không thống nhất. Do khoản vay 4.000.000.000 đồng các bên không thống nhất nên Hội đồng xét xử tiến hành đánh giá chứng cứ: Chứng cứ đối với khoản vay này được thể hiện bằng Giấy mượn tiền ngày 10-3-2025 do ông T cung cấp bằng ảnh chụp tin nhắn Zalo, đoạn ghi âm cuộc nói chuyện giữa ông T và ông Đ, trong đó có đoạn ông Đ thừa nhận còn nợ ông T 14,5 tỷ đồng; bảng exel do bà S, kế toán của ông Đồng L và gửi cho ông T thể hiện dòng tiền vay, trả giữa ông T và ông Đ. Các chứng cứ được lập thành vi bằng. Tại phiên toà phúc thẩm, người đại diện của ông Đ và bà Kim A là bà K không thừa nhận vi bằng nhưng thừa nhận ông Đ, bà Kim A có viết giấy nợ 4.000.000.000 đồng và chụp hình gửi qua tin nhắn zalo cho ông T. Bà K cung cấp đoạn tin nhắn có nội dung “Chiều nay anh gặp em ở đâu giao tiền” nhắn lúc 7h19 ngày 10/3/2025. Bà K cho rằng, ông T nhắn nội dung trên cho ông Đ nhưng thực tế ông T không đến giao tiền.

Nhận thấy, đoạn tin nhắn bà K cung cấp, do ông T không có mặt tại phiên toà nên không có sự xác nhận của ông T. Đoạn tin nhắn được cho là gửi vào ngày 10/3/2025 nhưng đến 11/3/2025 ông Đ mới gửi tin nhắn chụp Biên nhận số tiền 4.000.000.000 đồng cho ông T. Mặt khác, tin nhắn cũng không thể hiện rõ nội dung hẹn giao tiền gì. Như vậy, việc ông Đ viết biên nhận vay tiền trong khi chưa nhận tiền là không có căn cứ. Bà K cho rằng ông T không giao tiền 4.000.000.000 đồng là không có cơ sở chấp nhận. Đoạn tin nhắn vào ngày 22/10/2025 ông T nhắn cho ông Đ, được bà K cung cấp tại phiên toà phúc thẩm có nội dung: “ Cuối cùng em có chốt được công nợ mà S kế toán đã thống kê mấy hôm nay không hay là vẫn giữ nguyên công nợ cũ gồm 2 món 7 ty5 và 10ty, tổng cộng 17ty5 theo giấy.” Bà K cho rằng đoạn tin nhắn này thể hiện ông T xác nhận với ông Đ chỉ có 2 món nợ 7 tỷ 5 và 10 tỷ là không đúng với nội dung tin nhắn. Đoạn tin nhắn này thể hiện việc ông T hỏi ông Đ có chốt công 8 nợ theo thống kê của bà S kế toán hay không, không phải ông T thống nhất 17,5 tỷ như bà K trình bày. Ngoài ra, bà K còn căn cứ vào lời khai của người làm chứng Đồng Thị Hồng S để xác định việc bà S lập bảng công nợ giữa ông T và ông Đ, sau đó gửi cho ông T là ý kiến của một bên ông T. Ông Đ, bà Kim A không biết việc này. Nhận thấy bà S là kế toán của ông Đ, không phải kế toán của ông T nên việc bà S lập bảng công nợ theo ý kiến riêng của ông T là không có cơ sở. Ông T, ông Đ và bà S không có mặt tại phiên toà để làm rõ lời khai của bà S. Mặt khác, bảng tính công nợ do bà S lập chỉ là chứng cứ bổ sung cho giấy biên nhận nợ ngày 11/3/2025 ông Đ gửi cho ông T, không phải chứng cứ duy nhất chứng minh việc ông T có cho ông Đ vay 4.000.000.000 đồng. Mặc dù, bà K không thừa nhận bảng công nợ bà S gửi cho ông T nhưng bảng tính công nợ này phù hợp với biên nhận nợ 4 tỷ đồng do ông Đ viết, phù hợp với nội dung ghi âm cuộc nói chuyện giữa ông T và ông Đ. Bị đơn cung cấp các chứng cứ để chứng minh cho việc không vay số tiền 4.000.000.000 đồng là không có căn cứ nên không được chấp nhận. [2.2] Đối với số tiền gốc đã trả Các bên thống nhất, ngày 13-6-2025, ông Đ và bà Mai A1 chuyển khoản 6.500.000.000 đồng vào số tài khoản 44303157, ngân hàng Á (A2) của bà T2. Ngày 25-9-2025, ông Đ bà Kim A trả tiếp 500.000.000 đồng tiền gốc. Nguyên đơn, bị đơn không thống nhất được số tiền 7 tỷ trả nợ gốc nói trên là trả cho khoản vay nào.

Xét thấy, do bị đơn không thừa nhận giấy vay 4.000.000.000 đồng nên không thừa nhận việc trả nợ gốc cho khoản vay 4.000.000.000 đồng như nguyên đơn trình bày.

Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, có căn cứ chứng minh ông Đ vay của ông T khoản 4.000.000.000 đồng ngày 10/3/2025 nên lời trình bày của ông T cho rằng khoản 6.500.000.000 đồng trả tất toán cho khoản 4.000.000.000 đồng và trả thêm 2.500.000.000 đồng cho khoản vay 7.500.000.000 là có cơ sở chấp nhận. Ngày 25-9-2025, ông Đ bà Kim A trả 500.000.000 đồng tiền gốc. Số tiền này được tính vào khoản nợ 10.000.000.000 đồng. [2.3] Như vậy, tính đến khi khởi kiện, khoản vay 4.000.000.000 đồng đã trả xong; khoản vay 7.500.000.000 đồng còn nợ lại 5.000.000.000 đồng. Khoản vay 10.000.000.000 đồng còn nợ lại 9.500.000.000 đồng. Tổng cộng là 14.500.000.000 đồng. Ông T khởi kiện yêu cầu ông Đ, bà Kim A trả 14.500.000.000 đồng tiền nợ gốc là phù hợp với các chứng cứ ông T cung cấp.

[3] Về số tiền lãi và lãi suất Nguyên đơn, bị đơn thống nhất lãi suất thoả thuận của tất cả các khoản vay đều là 3,5%/tháng. Khoản vay ngày 14-3-2025 số tiền gốc là 7.500.000.000 đồng. Ông Đ đã trả tiền lãi 03 tháng là 787.500.000 đồng. Tính theo quy định pháp luật với mức 20%/năm, số tiền lãi ông Đ phải trả là 375.000.000 đồng. Ông Đ bà Kim A đã trả vượt 412.500.000 đồng. 9 Khoản vay ngày 10-3-2025 số tiền gốc 4.000.000.000 đồng. Ông Đ đã trả tiền lãi 03 tháng là 420.000.000 đồng. Tính theo quy định pháp luật với mức 20%/năm, số tiền lãi ông Đ phải trả là 200.000.000 đồng. Như vậy ông Đ bà Kim A đã trả vượt 220.000.000 đồng. Ngày 14-6-2025, sau khi trả số tiền 2.500.000.000 đồng cho khoản vay 7.500.000.000 đồng, số nợ của khoản này còn 5.000.000.000 đồng. Ông Đ trả tiếp 03 tháng tiền lãi là 525.000.000 đồng. Tính theo quy định pháp luật với mức 20%/năm, số tiền lãi ông Đ phải trả là 218.375.000 đồng, vượt 306.625.000 đồng. Đối với khoản nợ 10.000.000.000 đồng: Ông Đ đã trả 03 tháng tiền lãi là 1.050.000.000 đồng. Tính theo quy định pháp luật với mức 20%/năm, số tiền lãi ông Đ phải trả là 500.000.000 đồng. Ông Đ, bà Kim A đã trả vượt 550.000.000 đồng. Như vậy, tổng số tiền lãi mà ông Đ, bà Kim A trả cho ông T cao hơn quy định của pháp luật là: 412.500.000 + 220.000.000 + 306.625.000 + 550.000.000 = 1.489.125.000 đồng. Khấu trừ số tiền này vào tiền nợ gốc. Ông Đ, bà Kim A còn phải trả cho ông T 14.500.000.000 -1.489.125.000 = 13.010.875.000 đồng.

Xét thấy, các bên thống nhất lãi suất 3,5%/tháng. Như vậy, không có tranh chấp về lãi suất. Lãi suất do các bên thoả thuận cao hơn quy định của pháp luật nên cấp sơ thẩm tính lại theo quy định tại Khoản 1, Điều 468 Bộ luật Dân sự là đúng quy định của pháp luật. Bị đơn kháng cáo, yêu cầu áp dụng mức lãi suất 10% đối với các khoản vay là không phù hợp nên không được chấp nhận.

[4] Về lãi quá hạn: Đối với lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả, xác định thời điểm tính lãi quá hạn kể từ khi kết thúc thời hạn hợp đồng vay và lãi suất là 150% mức lãi suất các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng (lấy phần có giá trị theo quy định của pháp luật là 20%/năm do các bên không có tranh chấp về lãi suất) tức 30%/năm theo điểm c khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, cụ thể: Đối với nợ gốc 4.060.875.000 đồng, thời gian từ ngày 14-9-2025 đến 04-3- 2026 là 05 tháng 19 ngày, số tiền lãi quá hạn là: 4.060.875.000 đồng x 30%/năm x 05 tháng 19 ngày = 571.025.779 đồng Đối với nợ gốc 8.950.000.000 đồng, thời gian từ 24-9-2025 đến 04-3-2026 là 05 tháng 09 ngày, số tiền lãi quá hạn là: 8.950.000.000 đồng x 30%/năm x 05 tháng 09 ngày = 1.184.955.479 đồng. Tổng cộng tiền lãi quá hạn tính đến ngày xét xử sơ thẩm là 1.755.981.258 đồng Như vậy, tính đến ngày xét xử sơ thẩm 04-3-2026, ông Đ bà Kim A còn phải trả cho ông T số tiền gốc là 13.010.875.000 đồng và tiền lãi quá hạn là 1.755.981.258 đồng, tổng cộng là 14.766.856.258 đồng. Mặc dù các bên không thoả thuận về lãi quá hạn nhưng thực tế ông Đ, bà Kim A không trả nợ đúng hạn nên cấp sơ thẩm đã áp dụng điểm c khoản 2 Điều 5 Nghị 10 quyết 01/2019/NQ-HĐTP để tính lãi quá hạn như trên là phù hợp quy định của pháp luật. Bị đơn kháng cáo nội dung về lãi quá hạn không được chấp nhận.

[5] Từ các phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy: Bản án sơ thẩm đã đánh giá đúng bản chất vụ án, áp dụng đúng pháp luật. Ông Nguyễn Thành Đ kháng cáo nhưng không chứng minh được yêu cầu kháng cáo là có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

[6] Tại phiên tòa ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát về việc đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm là có cơ sở chấp nhận.

[7] Về án phí phúc thẩm dân sự: Do kháng cáo của ông Nguyễn Thành Đ không được chấp nhận; Đình chỉ giải quyết phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bà Phạm Thị Kim A nên ông Nguyễn Thành Đ và bà Phạm Thị Kim A phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Do cấp sơ thẩm chỉ buộc ông Đ và bà Kim A nộp tạm ứng 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm (trong một biên lai thu tiền) nên ông Đ, bà Kim A còn phải nộp thêm 300.000 đồng tiền án phí phúc thẩm dân sự.

[8] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.