Bản án 15/2026/KDTM-PTTranh chấp về mua bán hàng hóa

[1]. Về thủ tục tố tụng: [1.1]. Đơn kháng cáo của nguyên đơn nộp trong thời hạn kháng cáo và đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. [1.2]. Tại phiên tòa phúc thẩm người kháng cáo thay đổi yêu cầu kháng cáo, chỉ yêu cầu bị đơn trả lãi chậm trả đối với số tiền 400.500.000 đồng tương ứng với thời gian chậm trả kể từ ngày 31/12/2021 đến ngày xét xử sơ thẩm theo quy định tại Điều 357 Bộ luật Dân sự.

Xét thấy, việc thay đổi nội dung kháng cáo của người kháng cáo tại phiên tòa phúc thẩm không vượt quá phạm vi kháng cáo ban đầu là phù hợp theo quy định tại khoản 2 Điều 284 Bộ luật tụng dân sự nên được chấp nhận. Do vậy, trong phạm vi xét xử phúc thẩm HĐXX chỉ xem xét lại bản án sơ thẩm theo nội dung kháng cáo đã thay đổi nêu trên quy định tại Điều 293 Bộ luật tụng dân sự.

[2]. Về nội dung giải quyết vụ án và yêu cầu kháng cáo: [2.1]. Nguyên đơn căn cứ “hợp đồng gửi kho” ngày 16-3-2021 khởi kiện yêu cầu bị đơn phải có nghĩa vụ trả lại cho nguyên đơn 5.000 kg tiêu khô đã gửi. Mặc dù về mặt hình thức đề “hợp đồng gửi kho”. Tuy nhiên về nội dung của hợp đồng thể hiện rõ số lượng, chất lượng hàng hóa, chủ sở hữu tài sản đã giao tài sản, thực tế bên nhận tài sản đã định đoạt số tài sản đã nhận và theo thỏa thuận bên nhận hàng sẽ thanh toán tiền cho bên giao hàng ngay sau khi bên giao hàng chốt giá bán. Như vậy, căn cứ vào chủ thể tham gia giao kết hợp đồng thì việc thỏa thuận giữa các bên đã thỏa mãn các nội dung và đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hóa theo quy định tại Điều 25 Luật Thương mại năm 2005. Do vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp “Hợp đồng mua bán tiêu (hàng hóa” là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. [2.2]. Xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn thì thấy: Nguyên đơn cho rằng hợp đồng gửi kho ngày 16-3-2021 là hợp đồng gửi giữ tài sản nên khởi kiện yêu cầu bị đơn trả lại 5.000 kg tiêu khô.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ theo quy định pháp luật và tập quán vùng đã xác định hợp đồng đề ngày 16-3-2021 là hợp đồng mua bán hàng hóa nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phải trả lại 5.000 kg như nhận định và quyết định của bản án sơ thẩm là đúng. Trong vụ án này, nếu không có chứng cứ chứng minh nguyên đơn đã chốt bán thì theo quy định của pháp luật thì Tòa án sẽ quyết định buộc bị đơn phải có nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn theo giá tiêu trên thị trường tại thời điểm phát sinh tranh chấp. Do cấp sơ thẩm căn cứ các tài liệu chứng cứ thu thập có trong hồ sơ vụ án xác định nguyên đơn đã chốt bán toàn bộ 5.000 kg tiêu vào ngày 31/12/2021 nên đã buộc bị đơn phải có nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn 400.500.000 đồng tương ứng với số lượng 5.000 kg tiêu khô là có căn cứ. Tuy nhiên cấp sơ thẩm không áp dụng Điều 357 Bộ luật sự để buộc bị đơn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả là thiếu sót, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của nguyên đơn. Bởi, như nhận định tại mục [2.2], nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả 5.000 kg tiêu khô, không khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền theo giá chốt bán ngày 31/12/2021. Do vậy, khi cấp sơ thẩm có căn cứ xác định quan hệ pháp luật tranh chấp “hợp đồng mua bán tiêu” và xác định thời điểm đã chốt bán mà đến nay bên có nghĩa vụ chưa thanh toán thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả theo quy định tại Điều 357 Bộ luật sự mới đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, đồng thời giải quyết toàn diện vụ án. Tòa án chỉ giải quyết vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn khi nguyên đơn chỉ khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền cụ thể mà các bên đã thống nhất chốt giá bán. [2.3]. Từ những nhận định, phân tích nêu trên, có căn cứ chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, Sửa một phần Bản án Kinh doanh thương mại sơ thẩm số 01/2026/KDTM-ST ngày 21-01-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Lâm Đồng theo hướng buộc bị đơn phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật sự, cụ thể: 400.500.000 đồng x 0,83%/tháng x 48 tháng 20 ngày (từ ngày 01-01-2022 đến ngày xét xử sơ thẩm – ngày 21-01-2026) = 161.886.105 đồng.

[3]. Xét quan điểm của vị đại diện Viện kiểm sát đề nghị giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm là chưa phù hợp, nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

[4]. Về án phí. [4.1]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Do kháng cáo của nguyên đơn về yêu cầu bị đơn trả lãi chậm trả được chấp nhận nên số tiền án phí được xác định lại trên tổng số tiền bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn theo quy định của pháp luật. [4.2]. Về án phí dân sự phúc thẩm:Do yêu cầu kháng cáo được chấp nhận và sửa một phần bản án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.