Bản án 209Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn bà K vắng mặt tại phiên tòa. Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông T có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Đối với bị đơn ông H, trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng theo quy định của pháp luật. Ông H đã tham gia làm việc và trình bày ý kiến ban đầu tại Tòa án, thể hiện việc ông H đã biết rõ về nội dung tranh chấp cũng như việc Tòa án đang giải quyết vụ án.

Tuy nhiên, sau đó ông H không tiếp tục tham gia các buổi làm việc, phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Đồng thời vắng mặt tại phiên tòa mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng không có lý do chính đáng, không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Hội đồng xét xử xét thấy, Tòa án đã thực hiện đầy đủ việc tống đạt, triệu tập và bảo đảm quyền, nghĩa vụ tố tụng của các đương sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc ông H không tiếp tục tham gia tố tụng là sự từ bỏ quyền tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, do đó ông H phải tự chịu hậu quả pháp lý của việc không cung cấp chứng cứ, không trình bày ý kiến và vắng mặt tại phiên tòa.

Vì vậy, căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung vụ án: [2.1] Xét về nghĩa vụ trả nợ của bên vay, Hội đồng xét xử xét rằng: Trong quá trình giải quyết vụ án, bà K trình bày ông H đã nhiều lần vay tiền của bà K, gồm các khoản: Ngày 22/6/2021 vay 25.000.000 đồng, ngày 27/6/2021 vay 10.000.000 đồng, ngày 03/7/2021 vay 20.000.000 đồng và ngày 04/7/2021 vay 30.000.000 đồng, tổng cộng 85.000.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, bà K đã cung cấp cho Tòa án bản chính Giấy mượn tiền (bút lục 118) thể hiện nội dung các khoản vay nêu trên và có chữ ký, họ tên của ông H tại mục người mượn. Về phía ông H, tại Biên bản lấy lời khai ngày 07/01/2026, ông H thừa nhận toàn bộ nội dung bà K trình bày. Ông H xác nhận đã vay của bà K tổng số tiền 85.000.000 đồng qua nhiều lần vay từ ngày 22/6/2021 đến ngày 04/7/2021. Xác 4 nhận chữ ký và chữ viết ghi họ tên dưới giấy mượn tiền là của ông H. Đồng thời, thừa nhận hiện nay vẫn còn nợ bà K số tiền gốc 85.000.000 đồng. Như vậy, có đủ cơ sở xác định giữa bà K và ông H đã xác lập hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 463 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và ông H hiện còn nghĩa vụ thanh toán cho bà K số tiền vay gốc là 85.000.000 đồng. Hội đồng xét xử thấy rằng, ông H đã nhận tiền vay nhưng đến nay chưa thanh toán bất kỳ khoản tiền gốc nào cho bà K. Trong quá trình giải quyết vụ án, ông H không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ trả nợ. Mặt khác, ông H thừa nhận vẫn còn nợ bà K số tiền 85.000.000 đồng (bút lục 21).

Do đó, yêu cầu của bà K buộc ông H thanh toán số tiền nợ gốc 85.000.000 đồng là có căn cứ, phù hợp với quy định tại các Điều 463 và 466 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được chấp nhận. [2.3] Đối với yêu cầu tính tiền lãi, Hội đồng xét xử xét thấy: Bà K trình bày khi vay tiền các bên có thỏa thuận miệng về việc ông H sẽ trả lãi, tuy nhiên không xác định cụ thể mức lãi suất. Quá trình giải quyết vụ án, ông H thống nhất với lời trình bày của bà K và đồng ý thanh toán tiền lãi theo mức lãi suất 10%/năm kể từ ngày 04/7/2021 cho đến khi Tòa án giải quyết xong vụ án.

Xét thấy, các bên có thỏa thuận về việc trả lãi nhưng không xác định rõ mức lãi suất.

Do đó, theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, tương đương 10%/năm.

Vì vậy, yêu cầu của bà K về việc áp dụng mức lãi suất 10%/năm để tính tiền lãi đối với khoản vay là có căn cứ chấp nhận. Đối với thời gian tính lãi, bà K yêu cầu tính lãi trên số tiền nợ gốc 85.000.000 đồng kể từ ngày 04/7/2021 đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 01/6/2026).

Xét thấy, mặc dù các bên không thỏa thuận cụ thể về thời hạn trả nợ, nhưng theo lời trình bày của các bên, ông H chỉ vay tiền trong thời gian ngắn và cam kết sẽ hoàn trả sau vài tháng. Từ cuối năm 2021, bà K đã nhiều lần, liên tục yêu cầu ông H thanh toán khoản nợ nhưng đến nay ông H vẫn không thực hiện.

Do đó, ông H phải chịu lãi đối với khoản tiền chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo quy định tại Điều 357, khoản 4 Điều 466 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Tính từ ngày 04/7/2021 đến ngày xét xử sơ thẩm 01/6/2026 là 04 năm 10 tháng 28 ngày. Tiền lãi được xác định như sau: 85.000.000 đồng × 10%/năm × 04 năm = 34.000.000 đồng; 85.000.000 đồng × 10%/năm × 10/12 tháng = 7.083.333 5 đồng; 85.000.000 đồng × 10%/năm × 28/365 ngày = 652.055 đồng. Tổng số tiền lãi là 41.735.388 đồng.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà K đối với ông H. Buộc ông H có nghĩa vụ trả cho bà K số tiền nợ gốc 85.000.000 đồng + tiền lãi 41.735.388 đồng = 126.735.388 đồng (làm tròn số 126.735.000 đồng).

[3] Xét đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 12 – Tây Ninh là phù hợp với các tình tiết, chứng cứ và nội dung của vụ án nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của bà K được chấp nhận nên ông H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.