Bản án 417/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến tranh luận của đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Xét đơn kháng cáo của bị đơn ông Thạch Q, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thạch Thị O hợp lệ. Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau thụ lý và giải quyết vụ án theo trình tự phúc thẩm, quy định tại Điều 272, Điều 273, Điều 276, Điều 278, Điều 280 và Điều 285 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [1.2] Người kháng cáo bà Thạch Thị O được Toà án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vắng mặt không có lý do thì bị coi như từ bỏ việc kháng cáo, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bà O, theo quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn yêu cầu phân chia thừa kế đối với phần đất 36.614,9m2 theo pháp 6 luật, cụ thể: Yêu cầu phân chia cho bà V phần đất diện tích 164m2 có vị trí ngôi nhà bà đang sinh sống, cùng với thửa đất cây lâu năm và thửa đất ruộng trên bản vẽ hiện trạng ngày 22/9/2025 của Công ty TNHH MTV T4. Đối với yêu cầu phân chia di sản của bà Thạch Thị R và bà Đào Thị S (vợ ông Thạch P1 chết), yêu cầu được nhận kỷ phần của hai người này và bà trả lại giá trị quyền sử dụng đất theo định giá cho bà R và bà S.

[3] Xét kháng cáo của bị đơn ông Thạch Q: [3.1] Về nguồn gốc đất tranh chấp: Các đương sự thống nhất nguồn gốc đất tranh chấp là của cụ Thạch C2 và cụ Kim Thị N3 (cha, mẹ của các đương sự) và cụ Thạch C2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thuộc tình tiết, sự kiện không phải chứng minh, theo quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [3.2] Về quá trình thay đổi số thửa đất qua các thời kỳ: Tại Bản vẽ hiện trạng (bổ sung lần 1) của Công ty TNHH MTV T4 thể hiện: Diện tích đất tranh chấp thuộc thửa 48 và 76 tờ bản đồ 14 (bản đồ chỉnh lý năm 2022). Tại Công Văn số 211/2026/CV-CTDP ngày 15/6/2026 của Công ty TNHH MTV T4 cung cấp: Thửa 48 và 76 tờ bản đồ 14 (bản đồ chỉnh lý năm 2022) thuộc thửa 103, thửa 14 và một phần thửa 13, một phần thửa 17 tờ bản đồ số 6 (bản đồ 299). Căn cứ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A742231 do Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Cà Mau (cũ) cấp ngày 25/3/1996, thửa 13, 14, 17, 103 tờ bản đồ số 6 do ông Thạch C2 đứng tên quyền sử dụng đất (bút lục 653). [3.3] Xét hàng thừa kế của cụ C2 và cụ N3: Nguyên đơn, bị đơn đều thừa nhận, cụ C2 và cụ N3 có 08 người con chung như các đương sự trình bày. Khi cụ C2 và cụ N3 chết không để lại di chúc đối với di sản là quyền sử dụng đất đang tranh chấp. [3.4] Tại phiên toà sơ thẩm, bị đơn ông Thạch Q cho rằng cha mẹ cho ông diện tích đất trồng lúa; phần diện tích đất thổ cư và lập vườn là chưa chia cho ai và đồng thời ông yêu cầu chia thừa kế đối với đất thổ cư và lập vườn. Tại phiên toà phúc thẩm hôm nay, ông Q cho rằng cha, mẹ cho ông toàn bộ 02 diện tích đất này và không đồng ý chia thừa kế theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tuy nhiên, những người cùng hàng thừa kế với ông Q không thừa nhận, ông Thạch Q không có chứng cứ chứng minh được cha, mẹ cho đất và cũng không có chứng cứ chứng minh ông quản lý, sử dụng đất từ năm 1990 đến nay như ông trình bày. Cho nên, cấp sơ thẩm chia thừa kế di sản của cụ C2 và cụ N3 theo pháp luật là có căn cứ. [3.5] Từ sự phân tích trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Thạch Q, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm, theo quy định tại khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[4] Diện tích đất 248,3m2 (vị trí thứ 3 trên bản vẽ), trên diện tích đất này có căn nhà của ông Q và bà O, do các đương sự không đồng ý cho xem xét thẩm định đối với phần đất ông Q và bà O đang thực tế sử dụng, nên cấp sơ thẩm giao chung cho ông Q2 và bà O cùng sử dụng. Các đương sự được quyền khởi kiện một vụ án dân sự khác khi có yêu cầu sử dụng riêng, theo quy định tại khoản 1 Điều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. 7

[5] Các phần khác của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

[6] Án phí dân sự phúc thẩm: - Bị đơn không được chấp nhận kháng cáo, nên phải chịu án phí phúc thẩm.

Tuy nhiên, ông Q là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí (bút lục 695), nên được miễn toàn bộ, theo quy định tại khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thạch Thị O từ bỏ kháng cáo, nên phải chịu 300.000 đồng, theo quy định tại khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[7] Các quan điểm đề xuất của Kiểm sát viên tại phiên tòa có căn cứ, nên được chấp nhận.