Bản án 126/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào lời trình bày của các đương sự, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và phát biểu ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị D khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Văn Thành A trả tiền vay còn thiếu bao gồm tiền gốc và tiền lãi, việc giao dịch tiền giữa các bên xảy ra vào năm 2023, do đó Hội đồng xét xử căn cứ Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015 xác định đây là vụ án "tranh chấp hợp đồng vay tài sản". Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Căn cứ khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp hợp đồng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Theo công văn số 97/CAP ngày 19/5/2026 của Công an phường P, tỉnh Vĩnh Long cung cấp, ông Văn Thành A có đăng ký thường trú tại số B khu phố N, phường P, tỉnh Vĩnh Long; tuy nhiên, ông A không còn sinh sống tại địa chỉ này từ năm 2023, địa chỉ cụ thể nơi đến của ông A thì Công an phường không nắm rõ. Mặt khác, theo Biên nhận ngày 28/4/2023 thể hiện ông A có địa chỉ cư trú tại số B ấp D, xã N, thành phố B, tỉnh Bến Tre (nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long).

Xét thấy, nguyên đơn đã cung cấp đúng địa chỉ cư trú cuối cùng của bị đơn mà nguyên đơn biết được tại thời điểm giao kết và thực hiện giao dịch dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn thay đổi nơi cư trú nhưng không thông báo địa chỉ mới cho bên có quyền biết. Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, có cơ sở xác định bị đơn cố tình giấu địa chỉ. Đối chiếu điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Uy ban Thường vụ Quốc hội, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Vĩnh Long có thẩm quyền giải quyết vụ án. Về việc tham gia phiên tòa của đương sự: Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho ông A theo đúng quy định tại các điều 175, 177, 196, 208 và Điều 220 Bộ luật Tố tụng dân sự nhưng ông A vắng mặt. Việc ông A vắng mặt được xem là từ bỏ quyền trình bày, đưa ra chứng cứ chứng minh để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Căn cứ các điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt ông A. Về phạm vi xét xử: Theo đơn khởi kiện ban đầu và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn yêu cầu Tòa án tính lãi của tổng số tiền 50.000.000 đồng với mức lãi suất 10%/năm từ ngày 28/4/2023 đến ngày đưa vụ án ra xét xử; kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử, ông A còn phải thanh toán tiền lãi phát sinh. Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện, chỉ yêu câu tính lãi với mức lãi suất 10%/năm của số tiền 50.000.000 đồng tính từ ngày 28/4/2023 đến ngày đưa vụ án ra xét xử. Căn cứ khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, xét thấy việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị D về việc yêu cầu ông A trả số tiền gốc 50.000.000 đồng: Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn giao nộp bản chính biên nhận vay tiền ngày 28/4/2023, thể hiện đầy đủ số tiền vay, thời hạn vay và có chữ viết, chữ ký của người vay là ông A. Bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không tham gia tố tụng, không có ý kiến phản đối, không cung cấp tài liệu chứng cứ phủ nhận chữ viết, chữ ký trong biên nhận vay tiền.

Do đó, có căn cứ xác định giữa bà D và ông A có xác lập giao dịch vay tài sản với số tiền 50.000.000 đồng. Khoản 1 Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ: "Bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền. Vi phạm nghĩa vụ là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ"; khoản 1 Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nghĩa vụ trả nợ của bên vay: "Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn,...". Theo nội dung biên nhận vay tiền, các bên thỏa thuận thời hạn vay là 01 tháng. Như vậy, tính đến nay đã hết thời hạn vay, tuy nhiên ông A đã không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ cho bà D. Căn cứ các điều 280, 466 Bộ luật Dân sự 2015, xét thấy bà D khởi kiện yêu cầu ông A có nghĩa vụ trả cho bà D số tiền gốc 50.000.000 đồng là có căn cứ nên được chấp nhận.

[3] Hội đồng xét xử xét thấy, giao dịch vay tiền do một mình ông Văn Thành A trực tiếp xác lập; các biên nhận vay tiền đều thể hiện người vay là ông A, đồng thời toàn bộ nội dung chữ viết và chữ ký trong biên nhận đều do ông A thực hiện. Nguyên đơn không yêu cầu người khác cùng liên đới thực hiện nghĩa vụ trả nợ; mặt khác, hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ thể hiện khoản vay nêu trên nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc phục vụ hoạt động kinh doanh chung của vợ chồng ông A.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định đây là nghĩa vụ riêng của ông A; không có căn cứ xác định đây là nghĩa vụ chung của vọ chồng hoặc xem xét trách nhiệm liên đới của người khác trong vụ án này.

[4] Tại phiên tòa, nguyên đơn chỉ yêu cầu tính lãi đối với số tiền gốc 50.000.000 đồng với mức lãi suất 10%/năm từ ngày 28/4/2023 đến ngày 4 22/5/2026. Mặc dù việc thỏa thuận lãi suất chỉ được xác lập bằng lời nói, không thể hiện trong giấy vay tiền, tuy nhiên mức lãi suất nguyên đơn yêu cầu là 10%/năm, không vượt quá mức lãi suất giới hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, đồng thời bị đơn không có ý kiến phản đối hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh việc các bên không có thỏa thuận về lãi suất hoặc có thỏa thuận khác.

Do đó, yêu cầu tính lãi của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận. Tiền lãi được xác định là 15.342.000 đồng.

[5] Như vậy, tổng số tiền gốc và lãi ông A có nghĩa vụ trả cho bà D là: 50.000.000 đồng + 15.342.000 đồng = 65.342.000 đồng.

[6] Các đương sự không còn yêu cầu nào khác nên không xem xét.

[7] Về án phí: Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, do yêu cầu khởi kiện của bà D được chấp nhận nên ông A có nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm với số tiền 3.267.000 đồng.

[8] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.