Bản án 124/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào lời trình bày của các đương sự, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và phát biêu ý kiến của Kiêm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị D khởi kiện yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị Tuyết S trả tiền vay còn thiếu bao gồm tiền gốc và tiên lãi, việc giao dịch tiền giữa các bên xảy ra vào năm 2021, do đó Hội đồng xét xử căn cứ Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015 xác định đây là vụ án "tranh chấp hợp đồng vay tài sản" Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Căn cứ khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp hợp đồng dân sự thuộc thấm quyền giải quyết của Tòa án. Theo công văn số 53/CAP-CSKV ngày 12/02/2026 của Công an phường A cung cấp, bà Nguyễn Thị Tuyết S có đăng ký thường trú tại số F, khu phố A, phường A, tỉnh Vĩnh Long; tuy nhiên, bà S không còn sinh sống tại địa chỉ này mà đã rời khỏi địa phương đến Thành phố Hồ Chí Minh, địa chỉ cụ thể Công an phường không nắm rõ. Mặt khác, theo Biên nhận ngày 28/01/2021 thể hiện bà S có địa chỉ cư trú tại số F, ấp A, xã M, thành phố B, tỉnh Bến Tre (nay là phường A, tỉnh Vĩnh Long).

Xét thấy, nguyên đơn đã cung cấp đúng địa chỉ cư trú cuối cùng của bị đơn mà nguyên đơn biết được tại thời điểm giao kết và thực hiện giao dịch dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn thay đổi nơi cư trú nhưng không thông báo địa chỉ mới cho bên có quyền biết. Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án 3 nhân dân tối cao, có cơ sở xác định bị đơn cố tình giấu địa chỉ. Đối chiếu điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Vĩnh Long có thẩm quyền giải quyết vụ án. Về việc tham gia phiên tòa của đương sự: Tòa án đã tiến hành tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho bà S theo đúng quy định tại các điều 175, 177, 196, 208 và Điều 220 Bộ luật Tố tụng dân sự nhưng bà S vắng mặt. Việc bà S vắng mặt được xem là từ bỏ quyền trình bày, đưa ra chứng cứ chứng minh để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Căn cứ các điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà S. Về thời hiệu khởi kiện: Mặc dù thời điêm phát sinh giao dịch vay tài sản từ năm 2021, tuy nhiên bị đơn không có yêu cầu áp dụng thời hiệu khởi kiện trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, do đó Hội đồng xét xử không xem xét áp dụng thời hiệu theo quy định tại Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về phạm vi xét xử: Theo đơn khởi kiện ban đầu và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn yêu cầu Tòa án tính lãi của tổng số tiền 55.000.000 đồng với mức lãi suất 10%/năm từ ngày 28/01/2021 đến ngày đưa vụ án ra xét xử; kế từ ngày tiếp theo của ngày xét xử, bà S còn phải thanh toán tiền lãi phát sinh. Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn thay đối yêu cầu khởi kiện, chỉ yêu cầu tính lãi với mức lãi suất 10%/năm của số tiền 55.000.000 đồng tính từ ngày 22/02/2021 đến ngày đưa vụ án ra xét xử. Căn cứ khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, xét thấy việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị D về việc yêu câu bà S trả số tiền gốc 55.000.000 đồng: Quá trình giải quyết vụ án, bà D đã giao nộp cho Tòa án bản chính Biên nhận vay tiền; nội dung biên nhận thể hiện đầy đủ số tiền vay, thời hạn vay và có chữ viết, chữ ký của người vay là bà S. Theo Biên nhận vay tiền ngày 28/01/2021 và ngày 22/02/2021 (cùng một giấy biên nhận) đều thể hiện nội dung bà D có cho bà S vay lần lượt với số tiền 35.000.000 đồng và 20.000.000 đồng, tổng số tiền là 55.000.000 đồng. Trong các biên nhận này, tại mục "Người viết biên nhận" đều có chữ viết và chữ ký xác nhận của bên vay là bà S. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không tham gia tố tụng, không có ý kiến phản đối, không cung cấp tài liệu chứng cứ phủ nhận chữ viết, chữ ký trong biên nhận vay tiền; do đó có căn cứ xác định biên nhận vay tiền do nguyên đơn cung cấp có giá trị chứng minh việc bà S có vay của bà D số tiền nêu trên. 4 Khoản 1 Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ: "Bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền. Vi phạm nghĩa vụ là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ"; khoản 1 Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nghĩa vụ trả nợ của bên vay: "Bên vay tài sản là tiên thì phải trả đủ tiền khi đến hạn,...". Theo nội dung biên nhận vay tiền, các bên thỏa thuận thời hạn vay là 03 tháng. Như vậy, tính đến nay đã hết thời hạn vay, tuy nhiên bà S đã không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ cho bà D. Căn cứ các điều 280, 466 Bộ luật Dân sự năm 2015, xét thấy bà D khởi kiện yêu cầu bà S có nghĩa vụ trả cho bà D số tiền gốc 55.000.000 đồng là có căn cứ nên được chấp nhận.

[3] Hội đồng xét xử xét thấy, giao dịch vay tiền do một mình bà Nguyễn Thị Tuyết S trực tiếp xác lập; các biên nhận vay tiền đều thể hiện người vay là bà S, đồng thời toàn bộ nội dung chữ viết và chữ ký trong biên nhận đều do bà S thực hiện. Nguyên đơn không yêu cầu người khác cùng liên đới thực hiện nghĩa vụ trả nợ; mặt khác, hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ thể hiện khoản vay nêu trên nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc phục vụ hoạt động kinh doanh chung của vợ chồng bà S.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định đây là nghĩa vụ riêng của bà S; không có căn cứ xác định đây là nghĩa vụ chung của vợ chồng hoặc xem xét trách nhiệm liên đới của người khác trong vụ án này.

[4] Về tiền lãi: Tại phiên tòa, nguyên đơn chỉ yêu cầu tính lãi đối với số tiền gốc 55.000.000 đồng với mức lãi suất 10%/năm từ ngày 22/02/2021 đến ngày 22/5/2026. Mặc dù việc thỏa thuận lãi suất chỉ được xác lập bằng lời nói, không thể hiện trong giấy vay tiền, tuy nhiên mức lãi suất nguyên đơn yêu cầu là 10%/năm, không vượt quá mức lãi suất giới hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, đồng thời bị đơn không có ý kiến phản đối hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh việc các bên không có thỏa thuận về lãi suất hoặc có thỏa thuận khác.

Do đó, yêu cầu tính lãi của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận. Tiền lãi được xác định là 28.856.000 đồng.

[5] Như vậy, tổng số tiền gốc và lãi bà S có nghĩa vụ trả cho bà D là: 55.000.000 đồng + 28.856.000 đồng = 83.856.000 đồng.

[6] Các đương sự không còn yêu cầu nào khác nên không xem xét.

[7] Về án phí: Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, do yêu cầu khởi kiện của bà D được chấp nhận nên bà S có nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm với số tiền 4.193.000 đồng.

[8] Đề nghị của đại diện Viện kiếm sát phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. 5