Bản án 571/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của các nguyên đơn làm trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nguồn gốc đất và quá trình quản lý, sử dụng đất: Thửa đất số 747, tờ bản đồ số 8, diện tích 1.979m2, đất trồng cây lâu năm, tọa lạc tại xã B, huyện B, tỉnh Bến Tre (nay là xã B, tỉnh Vĩnh Long) có nguồn gốc là của cụ Dương Văn P1 ( cụ P1 là cha ruột của các nguyên đơn và bị đơn), năm 1992 cụ P1 có cho ông Dương Văn Đ1 diện tích 1000m2, phần còn lại khoảng 931.9m2 cụ P1 sử dụng. Đến năm 1995, khi ông Đ1 làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông Đ1 kê khai luôn phần đất cụ P1 đang quản 5 lý, sử dụng và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 27/02/1996. Năm 2001, cụ P1 làm đơn khiếu nại yêu cầu điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại Quyết định số 1839/QĐ-UBND ngày 12/9/2011 UBND huyện B thu hồi và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Đ1 đối với thửa 747, tờ bản đồ số 8, với lý do thu hồi do đã cấp nhập phần diện tích đất của cụ P1 cho ông Đ1. Cụ P1 vẫn quản lý, sử dụng phần đất tranh chấp đến năm 2016 cụ P1 chết thì ông Đ1 quản lý, sử dụng đến nay. Như vậy có căn cứ xác định phần đất tranh chấp diện tích đo đạc thực tế 931.9m2 thuộc một phần thửa đất 747, tờ bản đồ số 8 (theo hồ sơ địa chính năm 2014 là thửa 278, tờ bản đồ số 18), tọa lạc tại xã B, huyện B là di sản của cụ Dương Văn P1 và cụ Hồ Thị H2, hai cụ chết không để lại di chúc, do đó di sản sẽ được chia thừa kế theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế của hai cụ theo quy định tại Điều 650, 651 của Bộ luật dân sự 2015. Cụ P1 và cụ H2 có 06 người con chung gồm: Dương Thị H, Dương Văn Đ, Dương Thị N, Dương Văn H1, Dương Thị C, Dương Văn Đ1, mỗi người được chia một kỷ phần bằng nhau, cụ thể: 931.9m2 : 6 = 155,3m2/ kỷ phần.

[3]

Xét thấy, phần đất tranh chấp sau khi cụ Dương Văn P1 chết thì ông Dương Văn Đ1 là người quản lý, sử dụng đất cho đến nay, quá trình ông Đ1 sử dụng đất, xây dựng các tài sản trên đất như nhà ở, chuồng bò, hàng rào kiên cố bao quanh thửa đất, các nguyên đơn ở gần đó đều không ngăn cản tranh chấp. Các nguyên đơn cho rằng ông Đ1 xây dựng tài sản trên phần đất tranh chấp sau khi Tòa án tổ chức đo đạc lần đầu vào năm 2023, nhưng các nguyên đơn không cung cấp được chứng cứ chứng minh, hồ sơ vụ án cũng không thể hiện việc này, bị đơn có nhu cầu sử dụng đất nên đã tạo ra các tài sản trên đất như bản án sơ thẩm đã nêu, các nguyên đơn cũng thừa nhận toàn bộ tài sản trên phần đất tranh chấp là của bị đơn ông Đ1. Hiện nay các nguyên đơn đã có chỗ ở ổn định, không có nhu cầu sử dụng đất. Ngoài ra phía bị đơn cung cấp cho Tòa án tài liệu chứng cứ thể hiện khi cụ Dương Văn P1 còn sống có cho ông Dương Văn H1 diện tích đất 5613m2 (gồm đất ONT + HNK + LNK + muối, theo hợp đồng tặng cho ngày 28/7/2009), cho ông Dương Văn Đ diện tích 658m2 (gồm đất ONT + HNK theo hợp đồng tặng cho ngày 04/5/2009). Như vậy khi cụ P1 còn sống đã cho ông Đ và ông H1 các phần đất để sử dụng.

[4] Đối với phần đất các nguyên đơn yêu cầu được nhận mỗi người một kỷ phần thừa kế bằng hiện vật là 155,3m2, loại đất trồng cây lâu năm, thuộc thửa 747, diện tích này không đủ điều kiện để tách thửa theo quy định tại Điều 220 của Luật đất đai năm 2024 và quyết định số 45/2024/QĐ-UBND ngày 24/10/2024 của UBND tỉnh B cũ ( nay là Ủy ban nhân dân tỉnh V) nên không thể chia hiện vật cho các nguyên đơn được. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm đã chia bằng giá trị quyền sử dụng đất cho các nguyên đơn là phù hợp quy định của pháp luật. Tuy nhiên giá trị đất được định giá từ năm 2024, không còn phù hợp nên các nguyên đơn yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm tiến hành định giá lại phần đất tranh chấp. Theo biên bản định giá tài sản ngày 08/6/2026 thì phần đất tranh chấp 931.9m2 thuộc thửa 747 có giá trị 430.000đ/m2 (931.9m2 x 430.000đ/m2 = 400.717.000đ : 6 kỷ phần = 66.786.000đ), như vậy mỗi kỷ phần được nhận có giá trị là = 66.786.000đ. 6

[5] Vì vậy giao phần đất tranh chấp theo đo đạc thực tế gồm các thửa (2) (3) (4) (5) (6) (7), có tổng diện tích là 931,9m2 cho ông Dương Văn Đ1 được quyền quản lý, sử dụng và buộc ông Dương Văn Đ1 phải hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất cho các nguyên đơn, mỗi người số tiền 66.786.000đ, tương đương 155,3m2, loại đất trồng cây lâu năm. Xét quan điểm của Luật sư bảo vệ quyền lợi cho các nguyên đơn không có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận. Do đó không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các nguyên đơn Dương Thị H, Dương Văn Đ, Dương Thị N, Dương Văn H1 và Dương Thị C. Sửa một phần bản án sơ thẩm về giá trị đất như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[6] Chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm: chi phí định giá lại tài sản, các nguyên đơn phải chịu 5.050.000đ và các nguyên đơn đã nộp xong.

[7] Về án phí: căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 7 Điều 27, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phía và lệ phí Tòa án. -Án phí dân sự sơ thẩm: do sửa án nên sửa lại án phí sơ thẩm như sau; Bà Dương Thị H và ông Dương Văn Đ là người cao tuổi nên được miễn án phí sơ thẩm. Bà Dương Thị N, ông Dương Văn H1 và bà Dương Thị C mỗi người phải chịu án phí đối với phần tài sản được nhận 66.786.000đ x 5% = 3.339.300đ ( làm tròn 3.339.000đ). -Án phí dân sự phúc thẩm: do sửa án nên các nguyên đơn không phải chịu án phí phúc thẩm, số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm các đương sự đã nộp sẽ được hoàn trả lại.

[8] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.