Bản án 369/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Quan hệ tranh chấp giữa các bên đã được Tòa án cấp sơ thẩm xác định theo đúng quy định của pháp luật; đơn kháng cáo của bà Hoàng Thị N, ông Nguyễn Văn Đ; thủ tục kháng cáo được thực hiện đúng theo quy định tại các Điều 271, 272, 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự nên đủ điều kiện để Hội đồng xét xử xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của bà Hoàng Thị N thì thấy rằng: Tại hợp đồng vay tiền không có biện pháp bảo đảm giữa bà Hoàng Thị N và ông Nguyễn Văn Đ được Văn phòng C3 chứng nhận số 001427, quyển số 01/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 19/01/2017, theo đó bà N cho ông Đ vay số tiền 900.000.000đ, thời hạn vay 12 tháng kể từ ngày ký hợp đồng, mục đích vay để kinh doanh, lãi suất 1%/tháng được thanh toán vào ngày 18 dương lịch mỗi tháng. Theo bà N trình bày thì việc bà và ông Đ ký hợp đồng vay tiền nói trên là để đảm bảo khoản vay do hai bên thỏa thuận bà sẽ thanh toán các khoản thuê Luật sư. Mặc dù ông Đ ký hợp đồng vay tiền nhưng bà không giao tiền cho ông Đ mà giữ lại để trả tiền thuê Luật sư thay cho ông Đ khi các Luật sư này tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Đ trong vụ án Dân sự “Đòi tài sản” và bào chữa cho ông Đ trong vụ án Hình sự “Giao cấu trẻ em”. Ông Đ cũng cho rằng không nhận tiền trực tiếp từ bà N theo hợp đồng vay tiền nói trên.

Tuy nhiên, dù bà N có thanh toán tiền cho Luật sư trong vụ án “Kiện đòi tài sản” nhưng do không thắng kiện nên ông không đồng ý trả lại tiền cho bà N. Như vậy, dù giữa bà N và ông Đ ký hợp đồng vay tiền với nội dung ông Đ vay của bà N 900.000.000đ, tuy nhiên bà N và ông Đ đều thừa nhận thực tế hai bên không tiến hành giao nhận tiền theo hợp đồng vay tiền này mà việc hai bên ký hợp đồng vay là để làm cơ sở cho bà N thanh toán tiền thuê Luật sư nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Đ đối với vụ án Dân sự mà ông Đ là nguyên đơn, vấn đề này được các bên đương sự thừa nhận. 7

[3]

Xét thấy, giữa ông Nguyễn Văn Đ và ông Lê Bá Đ1 có ký hợp đồng dịch vụ, theo đó “ông Đ1 đồng ý tham gia tố tụng tại Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh với tư cách là người đại diện theo ủy quyền trong vụ án “Kiện đòi tài sản”, trên cơ sở Bản án số 03/2015/DS-ST ngày 15/5/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng, thù lao của hợp đồng là 900.000.000đ với điều kiện ông Đ thắng kiện không phải trả lại tiền cho bà Nguyễn Thị T4 và ông Phan Thanh L...”. Tại giấy nộp tiền ngày 21/02/2017 tại Ngân hàng S, Phòng G1 (BL 589) thể hiện “Người nộp tiền Phan Thành P1 chuyển tiền cho ông Lê Bá Đ1 với nội dung: ông Nguyễn Văn Đ chuyển tiền theo hợp đồng dịch vụ đòi lại tài sản trên cơ sở Bản án số 03/2015/DS-ST ngày 15/5/2015, số tiền 650.000.000đ (BL 522)”. Tại giấy biên nhận ngày 24/02/2017 (BL 590) thể hiện “Tôi Lê Bá Đ1 và ông Lê Công H2...chúng tôi có nhận của ông Nguyễn Văn Đ ..Nay tôi nhận số tiền của bác Đ là 650.000.000đ để làm theo hợp đồng dịch vụ ngày 28/12/2016 và hợp đồng ủy quyền ngày 28/12/2016. Nếu không thực hiện được như trong giấy ủy quyền, thời hạn là 60 ngày thì tôi Lê Bá Đ1 và Lê Công H2 hoàn lại số tiền cho bác Đ”. Phiếu thu ngày 23/12/2016 của Công ty Luật trách nhiện hữu hạn Chu Vân R thể hiện (BL 588) “người nộp Phan Thành P1 cho Công ty số tiền 50.000.000đ”. Tại Văn bản xác nhận và đề nghị giải quyết vắng mặt ngày 21/10/2025 (BL 560) ông Phan Thành P1 trình bày: “...Ngày 23/12/2016 bà Hoàng Thị N có giao cho tôi số tiền 50.000.000đ để tôi thanh toán phí dịch vụ cho Công ty L1 (Đoàn Luật sư Thành phố H) theo hợp đồng dịch vụ pháp lý mà luật sư tham gia bảo vệ cho ông Đ đối với Bản án số 03/2015/DS-ST ngày 15/5/2015 (ông Đ kháng cáo). Ngày 21/01/2017 tôi cùng bà N và ông Đ gặp ông Lê Bá Đ1 để trao đổi về vụ án và thanh toán phí dịch vụ tiếp theo cho Công ty L1 trách nhiệm hữu hạn Chu Vân R. Sau khi gặp ông Đ1, bà N có giao cho tôi 650.000.000đ để tôi đến Ngân hàng nộp vào tài khoản của ông Lê Bá Đ1, trong cùng ngày 21/01/2017 tôi nộp số tiền 650.000.000đ vào tài khoản của ông Đ1 theo yêu cầu của bà N, sau khi nộp tiền tôi đã giao các phiếu nộp tiền gốc cho bà N cất giữ. Toàn bộ số tiền 700.000.000đ nêu trên là tiền của bà N cho ông Đ vay tiền để thanh toán phí luật sư cho ông Đ trong vụ án Dân sự nêu trên...”. Đồng thời, tại Thông báo ngày 10/10/2017 (BL 606) thể hiện “Tôi tên là Nguyễn Văn Đ...tôi gửi thông báo này đến Luật sư Chu Thị V – Giám đốc Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn Chu Vân R và ông Lê Bá Đ1 - Đại diện Công ty..Ngày 15/12/2016 tôi có làm đơn yêu cầu luật sư để ông Đ1 và bà V tham gia bảo vệ cho tôi theo Bản án số 03/2015/DS-ST ngày 15/5/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng (chưa có hiệu lực). Ngày 28/12/2016 tôi có ký hợp đồng với ông Lê Bá Đ1 và ủy quyền, thù lao là 900.000.000đ, nếu trong vòng 60 ngày kể từ ngày tôi ủy 8 quyền (tức ngày 28/12/2016 đến ngày 28/02/2017) nếu ông Đ1, bà V không thực hiện như đã thỏa thuận thì phải trả lại số tiền đã nhận cho tôi. Ngày 23/12/2016 các cháu tôi Phan Thành P1, Hoàng Thị N có giao cho ông Lê Công H2 50.000.000đ...Ngày 24/02/2017 tôi có gặp ông Đ1 và ông H2 bàn giao số tiền 650.000.000đ bằng hình thức chuyển khoản qua Ngân hàng cho đại diện Công ty của bà, tiếp đó ông Đ1 đã chuyển khoản cho bà ngày 27/02/2017 và bà đã có phiếu thu cho tôi (có biên lai)...Do đó tôi làm thông báo này gửi đến bà, yêu cầu bà thanh toán cho tôi số tiền 700.000.000đ đã nhận”.

[4] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Đ thừa nhận có ký vào giấy vay tiền nói trên nhưng không được nhận tiền; còn số tiền mà bà N đã thanh toán cho các Luật sư thì ông không biết, không có liên quan, những số tiền này không phải là của ông dùng trả cho các Luật sư này. Tuy nhiên; theo hồ sơ thể hiện thì có việc ông Đ yêu cầu Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn Chu Vân R và ông Lê Bá Đ1 - Đại diện Công ty tham gia bảo vệ cho ông theo Bản án số 03/2015/DS-ST ngày 15/5/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng (chưa có hiệu lực). Ngày 28/12/2016 ông Đ có ký hợp đồng với ông Lê Bá Đ1 và ủy quyền, thù lao là 900.000.000đ, thỏa thuận nếu trong vòng 60 ngày kể từ ngày ủy quyền (tức ngày 28/12/2016 đến ngày 28/02/2017) nếu ông Đ1, bà V không thực hiện như đã thỏa thuận thì phải trả lại số tiền đã nhận cho ông Đ. Trong thực tế bà N đã thanh toán chi phí Luật sư cho ông Đ đối với sự việc nói trên, do vậy việc ông Đ thoái thác trách nhiệm đối với nghĩa vụ thanh toán tiền thù lao cho các Luật sư mà bà N đã yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho ông Đ là không có căn cứ, cũng không phù hợp với thực tế cũng như phạm trù đạo đức và mối quan hệ giữa bà N và ông Đ.

[5] Tại hợp đồng dịch vụ pháp lý số 31/HDDVPL ngày 31/10/2017 thể hiện giữa bà N và Công ty trách nhiệm hữu hạn L1 ký hợp đồng dịch vụ pháp lý (BL 593) thể hiện nội dung “Xuất phát từ việc ông Nguyễn Văn Đ là bố nuôi của khách hàng có nhu cầu nhờ hãng luật Hưng Yên cử luật sư Nguyễn Văn Q bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Đ trong vụ kiện Dân sự phúc thẩm tại Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Đ là nguyên đơn trong vụ án Dân sự sơ thẩm “Đòi tài sản” trong suốt quá trình xét xử...Thù lao luật sư và thanh toán: Không phụ thuộc vào kết quả giải quyết vụ án, các bên thỏa thuận thù lao Luật sư trọn gói cho toàn bộ các công việc được quy định tại Điều 1 của Hợp đồng này là 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng), chưa bao gồm 10% thuế GTGT. Khoản thù lao cho Luật sư nói trên được khách hàng thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua Ngân hàng, chủ tài khoản: Hãng luật Hưng Yên, số tài khoản 0531002478647, Ngân hàng N3 (V1)...”. Tại phiếu thu ngày 31/10/2017 (BL 587) thể hiện “Người nộp tiền bà Hoàng Thị N tạm ứng cho Công ty trách nhiệm hữu hạn L1 theo hợp đồng pháp lý số 31/HDDVPT số tiền 10.000.000đ”. 9 Tại Văn bản trình bày của ông Nguyễn Văn Q (BL 498) thể hiện nội dung “Ngày 31/10/2017 Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hãng luật L1 do tôi (Nguyễn Văn Q) là người đại diện có ký hợp đồng dịch vụ số 31/HDDVPT với bà Hoàng Thị N, theo thỏa thuận của hợp đồng thì bà N yêu cầu thuê Công ty Luật trách nhiệm hữu hạn hãng luật Hưng Yên tham gia tố tụng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Nguyễn Văn Đ (bố nuôi của bà N) ở cấp phúc thẩm với tư cách là nguyên đơn trong vụ “Đòi tài sản”. Theo thỏa thuận thì thù lao luật sư là 60.000.000đ, bà N đã thanh toán toàn bộ số tiền 60.000.000đ cho Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hãng luật L1, Công ty đã cử Luật sư tham gia tố tụng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Đ trong vụ án nói trên theo thỏa thuận tại hợp đồng dịch vụ pháp lý mà hai bên đã ký kết, hai bên đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo hợp đồng nên hợp đồng đã chấm dứt hiệu lực...”. Quá trình giải quyết vụ án ông Đ cho rằng ông không nhờ bà N thuê luật sư nên không đồng ý với số tiền 60.000.000đ thuê luật sư nói trên. Mặc dù ông Q thừa nhận đã nhận số tiền này của bà N, tuy nhiên không có hợp đồng dịch vụ pháp lý, hơn nữa ông Đ không thừa nhận nhờ bà N thuê luật sư Q nên cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N đối với số tiền này là phù hợp.

[6] Đối với số tiền 100.000.000đ bà N trình bày thanh toán cho Luật sư Nguyễn Đình T3 (Văn phòng L2, thuộc đoàn Luật sư Thành phố H), ông T3 có xác nhận đã nhận số tiền 100.000.000đ (BL 515). Tại giấy xác nhận (BL 515) thể hiện “Tôi tên Nguyễn Đình T3...Vào năm 2017 tôi có nhận của chị Hoàng Thị N số tiền 100.000.000đ để thanh toán các khoản thuê Luật sư tham gia bảo vệ cho ông Nguyễn Văn Đ bị truy tố về tội “Giao cấu với trẻ em” và vụ án đã được Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng giải quyết tại Bản án số 15/2018/HS-ST ngày 12/5/2018”. Quá trình giải quyết vụ án ông Đ cho rằng ông Đ không nhờ bà N thuê Luật sư nên ông không đồng ý với số tiền 100.000.000đ thuê Luật sư nói trên.

Xét thấy, đối với số tiền này mặc dù ông T3 thừa nhận đã nhận số tiền này của bà N, tuy nhiên không có hợp đồng dịch vụ pháp lý, hơn nữa ông Đ không thừa nhận nhờ bà N thuê Luật sư đối với số tiền này nên không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khỏi kiện của bà N, buộc ông Đ phải có trách nhiệm trả cho bà N số tiền 700.000.000đ là có căn cứ chấp nhận.

[7] Đối với kháng cáo của ông Nguyễn Văn Đ thì thấy rằng: trên thực tế giữa bà N và ông Đ ký hợp đồng vay tiền không có biện pháp bảo đảm với số tiền vay là 900.000.000đ, tuy nhiên bà N và ông Đ thừa nhận thực tế hai bên không tiến hành giao nhận tiền theo hợp đồng vay tiền này mà thực tế ông Đ vay tiền của bà N và để bà N thanh toán tiền thuê Luật sư nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp 10 cho ông Đ trong vụ án Dân sự tại Tòa án là có xảy ra trong thực tế. Như trên đã phân tích, do chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà N, buộc ông Đ có trách nhiệm trả cho bà N số tiền 700.000.000đ nên việc ông Đ kháng cáo là không có căn cứ chấp nhận.

[8]

Từ những phân tích trên, nguyên đơn và bị đơn có đơn kháng cáo nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào mới so với các tài liệu, chứng cứ đã được cấp sơ thẩm thu thập để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bà N và ông Đ; cần giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

[9] Các phần khác của Bản án không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định.

[10] Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Hoàng Thị N phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm. Bà N phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận. Do ông Đ là người cao tuổi theo Luật Người cao tuổi và có đơn miễn nộp tạm ứng án phí theo quy định nên căn cứ điểm đ khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; để miễn toàn bộ án phí Dân sự sơ thẩm và phúc thẩm ông Đ.