Bản án 13/2026/KDTM-STTranh chấp về mua bán hàng hóa

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật: Công ty S và Công ty S1 đều là pháp nhân có đăng ký kinh doanh. Việc ký kết, thực hiện Hợp đồng mua bán hàng hóa số LP/TP 2023 nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh, thương mại và mục đích lợi nhuận của 3 các bên. Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán tiền hàng và tiền lãi chậm thanh toán phát sinh từ hợp đồng mua bán hàng hóa.

Do đó, quan hệ pháp luật trong vụ án được xác định là "Tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa" thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo khoản 1 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [1.2] Về thấm quyền giải quyết: Bị đơn Công ty S1 có địa chỉ trụ sở tại phường H, Thành phố Hồ Chí Minh, thuộc phạm vi thấm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực 18 - Thành phố Hồ Chí Minh.

Do đó, Tòa án nhân dân khu vực 18 - Thành phô Hô Chí Minh thụ lý, giải quyêt vụ án là đúng quy định tại khoản 1 Điêu 30, điêm b khoản 1 Điêu 35 và điêm a khoản 1 Điêu 39 Bộ luật Tô tụng dân sự năm 2015. [1.3] Vê việc đính chính, thay đôi yêu câu khởi kiện: Sau khi khởi kiện nguyên đơn có văn bản ngày 06/4/2026 đính chính số tiên đã thanh toán và số tiên nợ gốc còn lại. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận được văn bản trình bày ý kiên của người đại diện hợp pháp của nguyên đơn, xác định nợ gốc là 607.395.370 đồng, đồng thời thay đối cách tính lãi từ mức 1%/tháng sang 10%/năm và yêu cầu tính lãi từ ngày 01/6/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm 26/5/2026.

Xét thấy, việc đính chính nợ gốc làm rõ số tiền còn lại phải thanh toán và yêu cầu về tiền lãi phát sinh từ nghĩa vụ chậm thanh toán trong hợp đồng mua bán hàng hóa, không làm thay đổi quan hệ pháp luật tranh chấp, không làm phát sinh yêu câu khởi kiện mới và không vượt quá phạm vi tranh châp vê khoản nợ gôc, lãi chậm thanh toán đã khởi kiện. Căn cứ Điều 5 Bộ luật Tô tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử xem xét theo yêu cầu sau cùng của nguyên đơn tại phiên tòa. [1.4] Về việc vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Người đại diện theo uy quyền của nguyên đơn vắng mặt và đã có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt. Đối với bị đơn, Tòa án đã triệu tập hợp lệ bị đơn đến lần thứ hai đế tham gia phiên tòa. Tuy nhiên bị đơn vắng mặt mà không có lý do, không có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Do đó, Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt tất cả những người tham gia tố tụng theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 1, khoản 3 Điều 228; Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét hiệu lực của Hợp đồng mua bán hàng hóa số LP/TP 2023: Hợp đồng được lập bằng văn bản, có chữ ký và con dấu của Công ty S, Công ty S1. Chủ thể ký kết là các doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh, nội dung thỏa thuận về hàng hóa, phương thức giao nhận, thanh toán, trách nhiệm của các bên không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Vì vậy, Hợp đồng mua bán hàng hóa số LP/TP 2023 ngày 02/01/2023 có hiệu lực, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên theo thỏa thuận và theo quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Thương mại. 4 [2.2] Xét quá trình thực hiện hợp đồng: Tài liệu trong hồ sơ thể hiện Công ty S đã giao hàng và xuất hóa đơn giá trị gia tăng cho Công ty S1 với tổng giá trị 801.977.001 đông. Các hóa đơn mà nguyên đơn cung câp gôm các hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuê; cơ quan thuê cung cấp thông tin xác nhận trên trang hóa đơn điện tử của Cục I, các hóa đơn nêu trên là hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo quy định. Việc cơ quan thuế chưa xác định được Công ty S1 có kê khai các hóa đơn này trong hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng hay không không làm mất giá trị chứng minh của hóa đơn, bởi lẽ nghĩa vụ thanh toán tiền hàng trong vụ án còn được chứng minh bằng Hợp đồng mua bán hàng hóa, Bảng đối chiếu công nợ có chữ ký, con dấu của hai bên và các chứng từ thanh toán qua ngân hàng. |2.3] Ngày 19/3/2024, Công ty S và Công ty S1 đã ký, đóng dấu Bảng đối chiếu công nợ/Biểu kế hoạch thanh toán. Nội dung văn bản này xác định tổng số tiên hàng quá hạn của Công ty S1 là 801.977.001 đông và Công ty S1 phải thanh toán theo lộ trình từ tháng 3/2024 đến tháng 10/2024, đồng thời cam kết nếu quá hạn 01 tuần mà kế hoạch trả nợ không thực hiện thì Công ty S có quyền yêu cầu giải quyết thông qua pháp luật. Như vậy, đây là chứng cứ thể hiện Công ty S1 đã biết, xác nhận nghĩa vụ thanh toán công nợ đối với Công ty S. Sau thời điêm đối chiếu công nợ, Công ty S1 chỉ thanh toán 04 khoản theo các giấy báo có của Ngân hàng B với tổng số tiền 194.581.631 đồng, gồm: 50.000.000 đồng ngày 26/4/2024; 50.000.000 đồng ngày 06/5/2024; 50.000.000 đồng ngày 17/7/2024 và 44.581.631 đồng ngày 31/12/2024. Như vậy, số tiền nợ gốc còn lại là 801.977.001 đồng - 194.581.631 đồng = 607.395.370 đồng. [2.4] Theo Hợp đồng mua bán hàng hóa, Công ty S1 phải thanh toán cho Công ty S sau 60 ngày kể từ khi nhận được hóa đơn tài chính hợp lệ; theo Bảng đối chiếu công nợ ngày 19/3/2024, Công ty S1 tiếp tục cam kết thanh toán theo lộ trình đến tháng 10/2024.

Tuy nhiên, hết thời hạn thanh toán theo thỏa thuận, Công ty S1 vẫn không thanh toán đầy đủ số nợ còn lại. Việc Công ty S1 không thanh toán tiền hàng đúng hạn là vi phạm nghĩa vụ thanh toán của bên mua hàng theo hợp đông và theo quy định tại Điều 50 Luật Thương mại năm 2005, Điều 440 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Do đó, yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn thanh toán nợ gốc 607.395.370 đồng là có căn cứ để chấp nhận. [2.5] Về tiền lãi chậm thanh toán: Hợp đồng giữa các bên không thể hiện rõ thỏa thuận riêng về mức lãi chậm thanh toán. Theo Điều 306 Luật Thương mại năm 2005 quy định: trường hợp bên mua chậm thanh toán tiên hàng thì bên bán có quyền yêu cầu trả lãi trên số tiên chậm trả theo lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Tại phiên tòa, nguyên đơn thay đổi yêu cầu, chỉ yêu cầu tính lãi theo mức 10%/năm thay vì mức 1%/tháng như yêu cầu trước đây. Mức 10%/năm thấp hơn mức 12%/năm nguyên đơn đã yêu cầu trước đó và không vượt quá mức lãi suất nợ quá hạn trung bình 5 tham khảo từ các ngân hàng thương mại mà Tòa án đã thu thập.

Do đó, có căn cứ chấp nhận mức lãi 10%/năm theo yêu cầu của nguyên đơn. [2.6] Về thời gian tính lãi: Nguyên đơn yêu cầu tính lãi từ ngày 01/6/2024 đến ngày xét xử sơ thấm 26/5/2026.

Xét thấy, sau khi hai bên ký Bảng đối chiếu công nợ/Biêu kê hoạch thanh toán ngày 19/3/2024, Công ty S1 không thanh toán theo đúng lộ trình cam kết; việc nguyên đơn yêu cầu tính lãi từ ngày 01/6/2024 là sau thời điểm phát sinh nghĩa vụ thanh toán quá hạn, có lợi cho bị đơn nên được chấp nhận. Thời gian tính lãi từ ngày 01/6/2024 đến ngày 26/5/2026 là 23 tháng 25 ngày. Tiền lãi chậm thanh toán được xác định: 607.395.370 đồng x 10%/năm x [(23 tháng + 25 ngày/30 ngày)/12 tháng] = 120.635.469 đồng. [2.7]

Từ những phân tích trên, có đủ căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty S, buộc Công ty S1 thanh toán cho Công ty S số tiền nợ gốc 607.395.370 đồng và tiền lãi chậm thanh toán tính đến ngày xét xử sơ thẩm là 120.635.469 đồng, tổng cộng 728.030.839 đồng.

[3] Xét ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 18 - Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa là phù hợp nên chấp nhận.

[4] Về án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Do yêu câu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm có giá ngạch theo quy định tại Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14. Án phí bị đơn phải chịu là: 20.000.000 đồng + 4% x (728.030.839 đồng - 400.000.000 đồng) = 33.121.234 đồng.