Bản án 399/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp, thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả tiền vay theo Hợp đồng vay tiền và Biên nhận mượn tiền nên quan hệ pháp luật được xác định là “tranh chấp hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự. Bị đơn cư trú tại phường H, thành phố Cần Thơ nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Cần Thơ theo quy định tại khoản 3 Điều 26, các Điều 35, 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Trường hợp xét xử vắng mặt đương sự tại phiên tòa: Nguyên đơn ông Lê Huỳnh Quốc V và bà Trần Thị Á, bị đơn bà Nguyễn Thị Thu V1 và người đại diện theo ủy quyền của bà V1 là bà Mã Thúy M vắng mặt nhưng có người đại diện tham gia tố tụng là ông Lâm Tấn N (đại diện nguyên đơn) và bà Phạm Thị T (đại diện của bà V1) tham gia tố tụng. Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Trước khi xét yêu cầu đối với tiền vay 2.570.000.000 đồng. Nhất thiết phải xem xét đến lời khai của bà V1 về giao dịch giả tạo, che giấu khoản nợ do chơi số đề, 5 lừa ông H1 để ông đưa tiền trả nợ và tiêu xài. Nội dung này đã được ghi nhận trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã giải thích quyền, nghĩa vụ chứng minh theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự; hướng dẫn bà V1 cung cấp tài liệu, chứng cứ và thực hiện quyền tố giác hành vi vi phạm pháp luật hình sự nếu có căn cứ và cho tiến hành đối chất nhưng sau đó bà vắng mặt không có lý do nên không đối chất làm rõ nội dung này được trong khi phía bà Á không thừa nhận. Tại phiên tòa, người đại diện của bà V1 trả lời thông tin trên cũng chỉ nghe bà V1 nói lại chứ không có tài liệu, chứng cứ nào chứng minh, cung cấp cho Hội đồng xét xử xem xét. Như vậy, có căn cứ khẳng định rằng đây chỉ là lời trình bày một phía của bà V1 và không có thật, không phù hợp với các chứng cứ khác mà nguyên đơn cung cấp, Tòa án thu thập.

[4] Xét yêu cầu đối với tiền vay 2.570.000.000 đồng bà Á cho bà V1 vay: Hợp đồng vay tiền được công chứng tại Văn phòng C, (Số C, quyển số 01/2024 TP/CC- SCC/HĐGD nào ngày 27/12/2024). Nội dung thể hiện bà V1 vay của bà Á số tiền 2.500.000.000 đồng, thời hạn vay 15 ngày kể từ ngày công chứng. Cùng ngày, bà V1 ký Biên nhận về việc giao nhận tiền, xác nhận đã nhận đủ 2.500.000.000 đồng từ bà Á. Ngày 19/02/2025, bà V1 tiếp tục lập Cam kết trả nợ, xác nhận có nhận thêm (vay thêm) 70.000.000 đồng và cam kết thanh toán toàn bộ khoản nợ vào ngày 24/02/2025. Các tài liệu nêu trên thể hiện rõ ý chí vay, nhận tiền và cam kết trả nợ của bà V1 đối với bà Á. Tại phiên tòa, phía bà V1 cũng thống nhất với kết luận giám định và không yêu cầu giám định lại chứng tỏ Kết luận giám định số 1019/KL-KTHS ngày 23/3/2026 của Phòng K Công an Thành phố C kết hợp với các chứng cứ trực tiếp như: Hợp đồng vay tiền, Biên nhận về việc giao nhận tiền, Cam kết trả nợ của bà V1 chứng minh bà V1 vay và nhận tiền của bà Á là thật. Bà V1 vay tiền, nhận tiền 02 lần từ bà Á tổng cộng 2.570.000.000 đồng nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn. [4.1] Căn cứ quy định tại các Điều 463, 466 Bộ luật Dân sự thì bà Nguyễn Thị Thu V1 có nghĩa vụ trả cho bà Trần Thị Á số tiền gốc đã vay 2.570.000.000 đồng. [4.2] Đối với tiền lãi: Bà Á không yêu cầu giải quyết tiền lãi của khoản vay tính đến thời điểm xét xử nên Hội đồng xét xử không xem xét. Đối với khoản lãi do chậm thi hành án sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, đây là nghĩa vụ được pháp luật quy định nên được Hội đồng xét xử ghi nhận trong phần quyết định của bản án theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Thi hành án dân sự.

[5] Xét yêu cầu đối với tiền vay 100.000.000 đồng ông V cho ông H1, bà V1 vay. Chứng cứ ông V cung cấp chứng minh ông cho ông H1 vay 100.000.000 đồng là Biên nhận mượn tiền ngày 23/12/2024. Biên nhận mượn tiền này có chữ ký của ông H1, bà V1 và được ông bà nhừa nhận nên, xét về mặt chứng cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Biên nhận mượn tiền ngày 23/12/2024 chính là chứng cứ thể hiện giữa ông H1, bà V1 với ông V có tham gia thỏa thuận, giao kết hợp đồng vay tiền. Vấn đề còn lại là xác định có hay không việc các bên (bên cho vay và bên vay) thực hiện quyền, nghĩa vụ của hợp đồng vay – nghĩa là xác định, sau khi ký Biên nhận mượn tiền thì ông V đã giao số tiền vay này cho ông H1, bà V1 chưa. [5.1] Nguyên văn nội dung Biên nhận mượn tiền ngày 23/12/2024 được trích dẫn như sau: “Tôi tên: Võ Văn H1 có mượn anh Lê Huỳnh Quốc V số tiền 100.000.000 đồng. Tôi cam kết trong vòng 10 ngày (mười ngày) kể từ ngày tôi nhận tiền, tôi hoàn 6 lại cho anh V (23/12/2024 đến 03/01/2025). Tôi cam kết trả đúng hẹn”. Biên nhận có chữ ký tên, chữ viết tên “Võ Văn H1” và “Nguyễn Thị Thu V1 đồng thời bà V1 xác nhận đã nhận đủ tiền”. Lời khai ông H1 về việc ký tên vay tiền nhưng ông V không giao tiền vay là mâu thuẫn với chính nội dung ông đã ký, bà V1 ký và xác nhận đã nhận đủ tiền trong Biên nhận mượn tiền này. [5.2] Chính tiêu đề của Biên nhận mượn tiền cũng thể hiện việc vay tiền, giao tiền đã hoàn tất thì người vay mới ghi cam kết đã nhận đủ tiền vay, cam kết thời gian trả tiền vay. Đặt trường hợp, với kiến thức, vị trí công việc/việc làm của ông H1 một khi đã ký Biên nhận mượn tiền mà ông V không giao tiền thì ngay sau thời gian ông V cam kết giao tiền vay mà không thực hiện thì đáng lẽ ra ông H1 phải có động thái nhắc nhở hoặc trình báo cơ quan chức năng ghi nhận/can thiệp xử lý nhưng đến thời điểm hiện tại, ngoài lời trình bày, ông bà không cung cấp được bất kỳ chứng tích hay văn bản, tài liệu nào thể hiện mình đã nhắc nhở ông V phải chuyển số tiền cho vay hoặc trình báo cơ quan chức năng ghi nhận/can thiệp xử lý. Lời khai này không đủ cơ sở để phủ nhận giá trị chứng minh của Biên nhận mượn tiền ngày 23/12/2024. [5.3] Trong quá trình tố tụng, ông H1 và bà V1 không yêu cầu giám định chữ ký trong Biên nhận mượn tiền, không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh nội dung xác nhận nhận tiền trong Biên nhận là không đúng sự thật hoặc được lập trong điều kiện bị lừa dối, cưỡng ép, đe dọa hoặc thuộc trường hợp vô hiệu khác theo quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử xét thấy lời khai của ông H1, bà V1 về việc có ký Biên nhận mượn tiền nhưng không nhận được tiền vay cũng chỉ là lời khai từ phía ông bà nên không có căn cứ vững chắc để chấp nhận. [5.4] Tại phiên tòa, ông H1 cung cấp bản phô tô Biên nhận mượn tiền mà theo trình bày ông chụp từ điện thoại tại thời điểm ký giấy vay tiền, khi đó chỉ có chữ ký của ông, không có chữ ký của bà V1. Mặc dù được Hội đồng xét xử phổ biến, giải thích quyền và nghĩa vụ cũng như yêu cầu trưng cầu giám định tài liệu là ảnh chụp Biên nhận mượn tiền trên thì ông H1 đồng ý và có yêu cầu, làm đơn yêu cầu giám định. Sau khi Hội đồng xét xử tạm ngưng phiên tòa thực hiện thủ tục tiếp nhận yêu cầu, ban hành quyết định trưng cầu giám định thì ông H1 lại có văn bản xin rút lại yêu cầu trưng cầu giám định. Việc rút lại yêu cầu trưng cầu giám định này, Hội đồng xét xử xét thấy là tự nguyện, không bị ép buộc nên được chấp nhận theo quy định tại Điều 5, các Điều 70, 72 Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối chiếu với lời giải thích của đại diện ủy quyền ông V thì khẳng định ảnh chụp đó là thật, ông H1 chụp ảnh lại khi ông đã ký tên nhận tiền. Sau khi ông chụp xong thì tới lượt bà V1 ký tên, xác nhận nhận đủ tiền vay là phù hợp với đặc tính của chứng cứ là bản gốc Biên nhận mượn tiền mà phía ông V cung cấp tại phiên tòa. Hơn nữa, lời giải thích của ông N (đại diện của ông V) thể hiện tình trạng của Biên nhận mượn tiền tại một thời điểm nhất định – thời điểm ông H1 ký vào Biên nhận và được ông chụp lại bằng điện thoại trước khi bà V1 ký tên. Tài liệu này không chứng minh được việc ông V không giao tiền vay sau đó. Ông H1 có quyền yêu cầu trưng cầu giám định, thực tế tại phiên tòa ông đã có yêu cầu nhưng sau đó lại rút yêu cầu. Điều này thể hiện: Chứng cứ mà ông V cung cấp là Biên nhận mượn tiền ngày 23/12/2024 kèm theo nội dung trong đó thì ông V đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ chứng 7 minh theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự rằng ông đã giao đủ số tiền vay 100.000.000 đồng cho ông H1, bà V1.

[6] Do ông H1, bà V1 đã nhận tiền vay 100.000.000 đồng từ ông V nhưng vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên ông bà phải có nghĩa vụ liên đới thanh toán cho ông V số tiền trên theo quy định tại các Điều 288, 463, 466 Bộ luật Dân sự. Đối với tiền lãi: Ông V không yêu cầu giải quyết tiền lãi của khoản vay này tính đến thời điểm xét xử nên Hội đồng xét xử không xem xét. Đối với khoản lãi do chậm thi hành án sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, đây là nghĩa vụ được pháp luật quy định nên được Hội đồng xét xử ghi nhận trong phần quyết định của bản án theo quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Thi hành án dân sự.

[7] Về chi phí giám định, án phí theo quy định tại các Điều 147, 161 Bộ luật Tố tụng dân sự: [7.1] Chi phí giám định chữ ký, chữ viết 9.054.000 đồng phát sinh từ yêu cầu giám định của bà V1. Kết quả giám định xác định chữ ký, chữ viết trên tài liệu là của chính bà V1, làm căn cứ bác bỏ ý kiến phản đối của bà.

Vì vậy, bà Nguyễn Thị Thu V1 phải chịu toàn bộ chi phí giám định này, bà đã tạm ứng và đã thực hiện xong. Toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông V, bà Á có căn cứ chấp nhận nên bà V1 phải chịu chi phí trưng cầu giám định 9.054.000 đồng, bà V1 đã tạm ứng và đã thực hiện xong. [7.2] Yêu cầu của bà Trần Thị Á được chấp nhận nên bà V1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền 2.570.000.000 đồng là 83.400.000 đồng. Yêu cầu của ông Lê Huỳnh Quốc V về khoản tiền vay 100.000.000 đồng có căn cứ chấp nhận nên ông ông H1, bà V1 phải liên đới chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền này là 5.000.000 đồng. H2 lại toàn bộ tiền tạm ứng án phí mà ông V, bà Á đã nộp theo Biên lai số 0004192 ngày 24/3/2015 và Biên lai số 0004193 ngày 24/3/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Cái Răng (Nay là: Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 3-Cần Thơ).