Bản án 313/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn T.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Bị đơn ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E, ông Nguyễn Huy B và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Kim T6 kháng cáo trong hạn luật định; ông Xuân H1, bà Thu E và ông Huy B có nộp tạm ứng án phí đầy đủ, riêng bà T6 có đơn xin miễn nộp tạm ứng án phí nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. [1.2] Về sự có m t của đương sự: Tòa án đã tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng theo đúng quy định của pháp luật. Tại phiên tòa, một số người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn T và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng m t. Căn cứ Điều 228, Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng m t các đương sự. [1.3] Quá trình giải quyết vụ án tại sơ thẩm, những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn T rút yêu cầu khởi kiện; nguyên đơn ông Nguyễn Văn N rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH03074 ngày 16/01/2015 cấp cho bà Nguyễn Kim T6 và hủy Giấy chứng nhận số CS00265 ngày 14/10/2022 cấp cho ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E; bị đơn ông Nguyễn Huy B4 rút yêu cầu phản tố về việc buộc ông Nguyễn Văn N bồi thường số tiền 2.000.000 đồng.
Do đó, cấp sơ thẩm chấp nhận và đình chỉ đối với các yêu cầu khởi kiện này là phù hợp; các đương sự không có kháng cáo đối với các đình chỉ này nên đã có hiệu lực pháp luật.
[2] Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E, ông Nguyễn Huy B và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Kim T6, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Cấp sơ thẩm tuyên xử buộc ông H1 và bà Thu E tháo dỡ, di dời 02 (hai) hàng rào khung sắt và 01 (một) phần bó nền xây gạch để mở lối đi cho ông N có diện tích đất 13,3m2; đồng thời buộc ông B (B4) và bà T6 tháo dỡ, di dời 01 (một) vách tường xây gạch để mở lối đi cho ông Nguyễn Văn N có diện tích 14,3m2.
Tuy nhiên, phần diện tích 14,3m2 mà cấp sơ thẩm tuyên buộc ông B4, bà T16 tháo dỡ tại các điểm 4, 5, 40, 39 (theo Bản trích đo ngày 19/10/2023 và ngày 12/3/2024 của Văn phòng Đ – Chi nhánh C5) thuộc thửa đất số 4, Tờ bản đồ số 59 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH03074 ngày 16/01/2015 do UBND huyện C cấp cho bà Nguyễn Kim T6; phần diện tích đất 14,3m2 này đã đi 13 ngang và chia tách (chia cắt) diện tích đất của bà T6 thành 02 phần đất khác nhau, trong đó có một phần góc đất còn lại tại các điểm 5, 7, 40 có diện tích 13,5m2 – diện tích đất này không đủ điều kiện để tách thửa theo quy định, ảnh hưởng đến quyền lợi của bà T6. [2.2] Ngoài ra, thửa đất số 4, Tờ bản đồ số 59 do bà Nguyễn Kim T6 đứng tên hiện đang bị cưỡng chế, kê biên để bảo đảm thi hành án cho 07 bản án đã có hiệu lực pháp luật theo Quyết định cưỡng chế, kê biên số 34, ngày 07/01/2020 của Chi cục thi hành án dân sự huyện C (nay là Phòng thi hành án Dân sự khu vực – An Giang). [2.3] Bên cạnh, theo Biên bản xác minh ngày 10/4/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang thì thửa đất số 4, Tờ bản đồ số 59 do bà Nguyễn Kim T6 đứng tên đã được bà T6 và ông B4 thế chấp vay 50.000.000 đồng (năm mươi triệu đồng) tại Quỹ tín dụng nhân dân T theo Hợp đồng tín dụng ngày 29/01/2021. Hiện tại, Quỹ tín dụng T đang quản lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà T6 nhưng do số tiền bà T6, ông B4 vay không cao nên Quỹ tín dụng đã không thực hiện đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật. [2.4] Hơn nữa, theo Biên bản xem xét, thẩm định ngày 10/4/2026 của Tòa án tỉnh An Giang ghi nhận: Thực tế, bản thân gia đình bị đơn ông B cũng đang phải sử dụng một lối đi khác qua một thửa đất khác (phía sau) của ông H1, nối vào lối đi có rải đá do nhiều hộ gia đình khác trong khu vực làm lối đi ra đường lộ nhựa. Đồng thời, bị đơn ông H1 cũng có ý kiến đồng ý tách chiều ngang 02m phần đất này để cho gia đình nguyên đơn và gia đình bị đơn ông B cùng được sử dụng làm lối đi ra đường lộ nhựa. [2.5] Như vậy, lối đi theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không phải là lối đi duy nhất, nguyên đơn vẫn được đảm bảo có lối đi ra đường lộ nhựa chứ không phải bị vây bọc bởi các bất động sản khác nên quyền về lối đi của nguyên đơn vẫn đảm bảo. Hơn nữa, việc mở lối đi cho nguyên đơn đi ngang qua thửa đất số 4, Tờ bản đồ số 59 theo GCN QSDĐ số CH03074 ngày 16/01/2015 do UBND huyện C cấp cho bà Nguyễn Kim T6 đã bị cưỡng chế, kê biên cũng như đang thế chấp cho Quỹ tín dụng nhân dân T là chưa phù hợp, khó thi hành án khi bản án có hiệu lực pháp luật. [2.6]
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E, ông Nguyễn Huy B và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Kim T6; sửa bản án sơ thẩm như đề nghị của Viện kiểm sát. [2.7] Riêng đối với sự thỏa thuận của ông N bồi thường cho ông B số tiền 1.000.000 đồng được cấp sơ thẩm ghi nhận. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông B đã rút toàn bộ yêu cầu phản tố về yêu cầu buộc ông N bồi thường 2.000.000 đồng và tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, ông B cũng từ chối nhận 1.000.000 đồng do ông N bồi thường. Đây là sự tự nguyện của đương sự, không trái quy định pháp luật nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.
[3] Về chi phí tố tụng: 14 - Chi phí tố tụng giai đoạn sơ thẩm: Nguyên đơn ông N đã tạm ứng số tiền 5.433.104 đồng và tại phiên tòa sơ thẩm ông N tự nguyện chịu chi phí này nên được cấp sơ thẩm chấp nhận là có căn cứ. - Chi phí tố tụng giai đoạn phúc thẩm: Các bị đơn đã tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ với số tiền là số tiền 3.900.000 đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của các bị đơn tự nguyện chịu chi phí này nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.
[4] Về án phí: [4.1] Dân sự sơ thẩm: - Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn T gồm: Bà Lê Thị K, ông Nguyễn Ngọc T1, ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Văn N, ông Nguyễn Thành N1, ông Nguyễn Thành T2, ông Nguyễn Văn K1 được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp. - Ông Nguyễn Văn N không được chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch theo quy định. [4.2] Dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E, ông Nguyễn Huy B và bà Nguyễn Kim T6 không phải chịu án phí; ông H1, bà Thu E và ông B được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp; riêng bà T6 là người cao tuổi và có đơn xin nên thuộc trường hợp miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy Ban thường vụ Quốc hội.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Xuân H1, bà Trương Thị Thu E, ông Nguyễn Huy B (B4) và bà Nguyễn Kim T6. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số số 60/2025/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh An Giang (nay là Tòa án nhân dân khu vực - An Giang). Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 147, Điều 148, Điều 157, Điều 165, Điều 244, Điều 228 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 4, Điều 29, Điều 133 của Luật Đất đai năm 2024; Điều 254, Điều 584, Điều 589 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 4, khoản 5, khoản 8 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn T.
2. Đình chỉ xét xử một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn N đối với yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH03074 ngày 15 16/01/2015 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp cho bà Nguyễn Kim T6 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS00265 ngày 14/10/2022 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp cho ông Nguyễn Xuân H1 và bà Trương Thị Thu E.
3. Đình chỉ xét xử yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Huy B (Bửu) đối với yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn N bồi thường số tiền 2.000.000 đồng (hai triệu đồng).
4. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn N về yêu cầu buộc ông Nguyễn Xuân H1, bà Nguyễn Thị Thu E2, bà Nguyễn Kim T6 và ông Nguyễn Huy B (Bửu) phải tháo dỡ, di dời toàn bộ công trình, vật kiến trúc trên đất để mở lối đi có diện tích đất 27,6m2, được thể hiện tại các mốc điểm 11, 39, 4, 5, 40, 10 theo Bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 19/10/2023 và ngày 12/3/2024 của Văn phòng Đ – Chi nhánh C5.
5. Về chi phí tố tụng: - Giai đoạn sơ thẩm: Nguyên đơn ông Nguyễn Văn N tự nguyện chịu số tiền 5.433.104 đồng (năm triệu bốn trăm ba mươi ba nghìn một trăm lẻ bốn đồng) chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ (đã nộp xong). - Giai đoạn phúc thẩm: Các bị đơn tự nguyện chịu số tiền 3.900.000 đồng (ba triệu chín trăm nghìn đồng) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ (đã nộp xong).
6. Về án phí: 6.1. Dân sự sơ thẩm: Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Văn T gồm: Bà Lê Thị K, ông Nguyễn Ngọc T1, ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Văn N, ông Nguyễn Thành N1, ông Nguyễn Thành T2, ông Nguyễn Văn K1 được nhận lại 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí theo Biên lai thu số 0000330 ngày 07/10/2022 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh An Giang (nay là Thi hành án Dân sự tỉnh A). Ông Nguyễn Văn N phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm được khấu trừ vào số tiền 600.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số 0000331 ngày 07/10/2022 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh An Giang (nay là Thi hành án Dân sự tỉnh An Giang) và Biên lai thu số 0015418 ngày 26/4/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh An Giang (nay là Phòng Thi hành án Dân sự