Bản án 08/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Buộc bị đơn là ông Bùi Thiện C phải có nghĩa vụ trả cho bà Phạm Kim O tài sản là 3,461 (ba phẩy bốn trăm sáu mươi mốt) cây vàng, loại vàng miếng, thương hiệu SJC. Trường hợp ông Bùi Thiện C không trả được bằng vàng, thì phải trả cho bà Phạm Kim O bằng tiền theo trị giá vàng, loại vàng miếng, thương hiệu SJC, tại thời điểm và địa điểm thanh toán.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng: Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn bà Phạm Kim O khởi kiện yêu cầu ông Bùi Thiện C phải trả cho bà 3,461 chỉ vàng đã vay nên căn cứ khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự Toà án thụ lý và xác định là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”; bị đơn có đăng ký hộ khẩu tại tổ A 5 Đ, phường Y, tỉnh Lào Cai nhưng cư trú tại thôn H, xã Y, tỉnh Lào Cai nên căn cứ Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Lào Cai. Về thủ tục xét xử vắng mặt: Bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có đề nghị xét xử vắng mặt, căn cứ Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ.
[2] Về nội dung vụ án: [2.1] Về quan hệ vay tài sản: Bà O và ông C đều thừa nhận ngày 21/12/2010 bà O cho ông C vay tiền và 5 cây vàng miếng SJC và được ông C viết giấy vay, có thoả thuận thời hạn trả và không thoả thuận về lãi suất. Việc hai bên thoả thuận vay là tự nguyện, được 2 bên thừa nhận, có nội dung không vi phạm đạo đức và điều cấm của pháp luật, phù hợp với quy định của Điều 471 Bộ luật Dân sự năm 2005. Vì vậy quan hệ vay tài sản giữa các bên có hiệu lực, nên các bên phải có nghĩa vụ thực hiện theo thoả thuận. [2.2] Về nghĩa vụ trả nợ: Các đương sự đều thừa nhận từ năm 2012 đến năm 2017 ông C đã trả cho bà O 05 lần với tổng số tiền là 95.000.000 đồng. Ngoài ra, ông C khai vào ngày 19/11/2013 vợ ông là Trần Thị H trả hộ ông số tiền 10.000.000 cho bà O và người nhận hộ tên là D, nhưng bà O không thừa nhận. Tài liệu chứng cứ ông C giao nộp không ghi rõ bà D là ai, ở địa chỉ nào và nhận khoản tiền gì, ông C, bà H cũng không cung cấp được tài liệu chứng cứ gì khác để chứng minh đây là khoản tiền trả nợ cho bà O nên không có cơ sở chấp nhận. Bà O xác nhận ông C đã trả đủ 40.000.000 đồng tiền mặt và không yêu cầu Toà án giải quyết về khoản vay tiền mặt nên HĐXX không xem xét. Về tài sản vay là vàng: Ông C vay 05 cây vàng, loại vàng miếng thương hiệu SJC, ông C đã trả được 55.000.000 đồng nên bà O quy đổi thành vàng tại từng thời điểm thanh toán là 1,539 cây vàng và bà O xác định ông C còn nợ bà 3,461 cây vàng, loại vàng miếng, thương hiệu SJC. Xét thấy: Hợp đồng vay tài sản giữa các bên có đối tượng vay là vàng tại thời điểm năm 2010, giao dịch được xác lập, thực hiện trước ngày có hiệu lực nên căn cứ Điều 688 của Bộ luật Dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử áp dụng 2005 để giải quyết.
Do đó, căn cứ theo quy định tại các khoản 1, 2 Điều 474 Bộ luật Dân sự năm 2005 thì bị đơn phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn bằng vàng đúng với số lượng, chất lượng đã vay. Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo giá trị của vật đã vay tại thời điểm và địa điểm trả nợ. Ông C đề nghị trả cho bà O bằng tiền quy đổi tại thời điểm vay vàng còn lại 110.000.000 đồng là không phù hợp nên không được chấp nhận. 6 Sau khi bà O đối trừ khoản tiền ông C đã trả được quy ra vàng tại từng thời điểm trả theo căn cứ giá niêm yết, nay bà O yêu cầu ông C phải có nghĩa vụ trả cho bà số vàng đã vay còn lại là 3,461 cây, loại vàng miếng, thương hiệu SJC là phù hợp, được Hội đồng xét xử chấp nhận. Về lãi suất do nguyên đơn không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[3]. Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.
Tuy nhiên, bị đơn sinh năm 1956, là người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn án phí nên ông Bùi Thiện C được miễn án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí và lệ phí Toà án: Nguyên đơn là người cao tuổi, được miễn nộp tiền tạm ứng án phí nên không xử lý tiền tạm ứng án phí.
[4] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ các Điều 26, 147, 227, 228, 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 471, 474 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội quy định về án phí và lệ phí Toà án:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Buộc bị đơn là ông Bùi Thiện C phải có nghĩa vụ trả cho bà Phạm Kim O tài sản là 3,461 (ba phẩy bốn trăm sáu mươi mốt) cây vàng, loại vàng miếng, thương hiệu SJC. Trường hợp ông Bùi Thiện C không trả được bằng vàng, thì phải trả cho bà Phạm Kim O bằng tiền theo trị giá vàng, loại vàng miếng, thương hiệu SJC, tại thời điểm và địa điểm thanh toán.
2. Về án phí: Ông Bùi Thiện C được miễn án phí dân sự sơ thẩm.
3. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; bị đơn được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo phần bản án có liên quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết. 7 Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.