Bản án 892/2026/DS-PTĐòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn ông Q2 trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận xem xét lại bản án sơ thẩm theo trình tự phúc thẩm. [2.] Xét nội dung kháng cáo; Hội đồng xét xử thấy: [2.1] Xét yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H; Hội đồng xét xử thấy: 8 Bà H là chủ sở hữu căn nhà số A H, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà số 77747265240 ngày 15/01/2009 đứng tên bà Nguyễn Thị H, ông Lê Đức Đ1 (đã chết); diện tích đất được cấp 88,5m2, diện tích sàn xây dựng 214,97m2. Theo hồ sơ xây dựng của Hội Kiến trúc sư lập ngày 24/10/1995 thì nhà được xây dựng năm 1995 và đưa vào sử dụng ổn định từ năm 1998, năm 2022 có sửa chữa nhẹ. Đến ngày 16/6/2023 bà H thế chấp nhà đất này để vay số tiền 1.450.000.000 đồng tại Ngân hàng B1. Tháng 7/2023, ông Nguyễn Đình Q là hộ dân liền kề (số A) đã phá dỡ nhà cũ (cấp 4) để xây dựng nhà mới 5 tầng. Bà H cho rằng: Ông Q xây nhà đã làm hư hỏng nhà của bà H. Bà H mời Công ty TNHH Đ5 đến đo độ lệch nghiêng của ngôi nhà, kết quả đo được ngày 9/8/2023: (.. nghiêng về phía bên công trình nhà ông Q hiện đang thi công..) Ông Q và đơn vị thi công nhà cho ông Q là Công ty T8 đã thừa nhận toàn bộ lỗi do xây dựng công trình nhà ông Q đã làm ảnh hưởng đến nhà của bà H và cam kết khắc phục sửa chữa, Sự việc này đã được ông Q và Công ty T8 thừa nhận, đồng thời tự nguyện giao cho bà H số tiền 18.000.000đ (mười tám triệu đồng) là tiền thuê nhà 2 tháng cho gia đình bà H chuyển đi nơi khác nhằm để an toàn về tính mạng cho gia đình bà H. Ngày 29/10/2023 phía Công ty T8 lập 1 bản “Phương án thi công sửa chữa khắc phục sự cố nhà 128/6 cho bà H”, tuy nhiên bà H không chấp nhận. Ngày 15/11/2023 tại UBND phường G2 bà H đưa ra mức bồi thường thiệt hại là 66.25% tương đương 1 tỷ đồng nhưng ông Q không đồng ý mà chỉ đền bù 60.000.000 đồng, đồng thời không đưa tiền thuê nhà nữa. Căn cứ Kết luận Giám định tư pháp xây dựng số 13/KLGĐ-QLNGĐXD ngày 10/6/2024 của Trung tâm Quản lý và Giám định xây dựng thuộc Sở Xây dựng Thành phố H kết luận: Nguyên nhân gây hư hỏng, nghiêng lún công trình: Nhà số 128/6 Hoàng Văn T4 (của bà H): Nhà ở riêng lẻ, xây dựng khoảng năm 1995 (quy mô trệt, 02 lầu, sân thượng, mái BTCT). Công trình sử dụng hệ kết cấu móng đơn trên nền đất tự nhiên (độ sâu chôn móng là Hdm = -1,5m). Nhà số 128/8 Hoàng Văn T4 (của ông Q): Sử dụng phương án móng băng hai phương bằng bê tông cốt thép; công trình thi công tầng hầm có độ cao sàn hầm là - 1,5m, cao độ đáy móng là -1,3m. Như vậy cao độ đào đất của nhà số A khoảng 2,8m, thấp hơn cao độ đáy móng của nhà số A. Công trình khởi công ngày 25/7/2023 với quy mô là 1 tầng hầm, trệt, lửng, 03 lầu, mái BTCT. Tại thời điểm khảo sát công trình đã thi công xong phần vách hầm, sàn hầm, dầm sàn các tầng và đang trong giai đoạn hoàn thiện. Biện pháp thi công ép cừ C-280x6000x6mm chống sạt tầng hầm nhà số 128/8: Thi công ép cừ C với chiều dài là 6m vây quanh vách hầm đến cao độ thiết kế bằng xe cuốc. Lắp dựng hệ giằng I200 chống ngang hai nhà hai bên trên độ cao sàn lầu 1, lầu

2. Đào đất đến cao độ thiết kế đồng thời thi công song song hệ giằng chống đầu 9 cừ C. Thi công các phần kết cấu lần lượt là móng, sàn hầm, vách hầm. Sau đó tiến hành rút cừ C bằng phương pháp dùng cần xe cuốc rút lên. Quá trình rút tiến hành bơm cát làm chặt khe cừ trước sau và trong quá trình rút cừ. Công trình thực tế được xây dựng trong khu dân cư, xây chen thì biện pháp thi công rút cừ C bằng xe cuốc rút lên là không đảm bảo kỹ thuật, tạo độ rung lớn và biến dạng đất gây ảnh hưởng các công trình lân cận. Đồng thời, việc dùng phương án bơm cát làm chặt khe cừ khi rút là không phù hợp, không thể lắp đầy phần diện tích đất trống do rút cừ C. Trong trường hợp thi công xây chen, mật độ dân cư đông thì biện pháp thi công rút cừ C đảm bảo kỹ thuật, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến công trình lân cận là phương pháp rút kích thủy lực, đồng thời sử dụng bê tông đá mi (trộn dạng lỏng) có sử dụng phụ gia đông kết nhanh để làm chặt khe cừ khi rút. Xác định nguyên nhân chủ yếu gây hư hỏng, nghiêng lún cho nhà số 128/6 là do quá trình thi công rút cừ C bằng phương pháp dùng xe cuốc rút tạo độ rung lớn và việc dùng phương án bơm cát làm chặt khe cừ khi rút là không phù hợp, không thể lắp đầy phần diện tích trống do rút cừ C của nhà số A gây ra. Qua kết quả khảo sát, thu thập số liệu hiện trường và quá trình kiểm tra soát xét hồ sơ liên quan công trình, kết luận: Về mức độ nghiêng lún hiện nay (tại thời điểm khảo sát): Tổng thể và cột của công trình có biểu hiện nghiêng lệch do nghiêng lún gây ra; theo quy luật từ trục B -> A (hướng sang nhà 128/8).

Tuy nhiên, giá trị nghiêng lệch đo được nằm trong giới hạn cho phép theo mục 5.2.5.4 tiêu chuẩn TCVN 9381:2012. Nền các tầng công trình lún lệch theo hướng trục A -> B (hướng sang nhà 128/8). Căn cứ số liệu khảo sát hiện trường và các hồ sơ do đơn vị trưng cầu cung cấp, xác định nguyên nhân chủ yếu gây hư hỏng, nghiêng lún cho nhà số 128/6 là do quá trình thi công phần hầm của nhà 128/8 (cụ thể là việc thi công rút cừ C). Cần tiến hành sửa chữa các hư hỏng ghi ở bảng 1 – phụ lục II “Kết quả khảo sát hư hỏng, khe nứt công trình” để đảm bảo an toàn, mỹ quan và quá trình sử dụng. Cần lựa chọn đơn vị có chức năng để thực hiện sửa chữa các hư hỏng công trình. Công tác kích nâng chỉnh thẳng công trình phải có đơn vị thiết kế, thi công có năng lực và có biện pháp thi công đảm bảo an toàn cho công trình chính và các công trình lân cận. Chi phí sửa chữa khắc phục hư hỏng kiến trúc, kết cấu công trình là: 66.725.000 đồng. Chi phí xử lý móng và độ nghiêng công trình: CP = đơn giá x tỷ lệ % độ nghiêng x diện tích sàn sử dụng của công trình. Sau khi nhận được hồ sơ Kết luận Giám định tư pháp xây dựng số 13/KLGĐ- QLNGĐXD ngày 10/6/2024 của Trung tâm Quản lý và Giám định xây dựng thuộc Sở Xây dựng Thành phố H. Bà H không đồng ý nên ngày 19/9/2024 bà H có đơn đề nghị giám định lại, cùng ngày 19/9/2024 Tòa án có Văn bản số 941/2024/CV-TA gửi Trung tâm Quản lý nhà và giám định đề nghị có ý kiến về việc giám định lại theo các yêu cầu của bà H. Tại Văn bản số 19125/QLNGĐXD-GĐXD ngày 25/10/2024 của Trung tâm Quản lý nhà và giám định trả lời: Hồ sơ kết luận giám định tư pháp xây dựng được lập theo hướng dẫn tại Thông tư 17/2021/TT-BXD ngày 22/12/2021 của Bộ X1 quy 10 định một số nội dung về hoạt động Giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng là phù hợp. Về chi phí sửa chữa hư hỏng Trung tâm đề xuất đơn giá kích nâng tham khảo, đơn giá cụ thể do đơn vị thi công lập hoặc thương lượng giữa các bên dựa trên đơn giá tham khảo. Phía bà H, ông Q thống nhất đề nghị Tòa án liên hệ mời đơn vị chuyên môn để thực hiện việc kích nâng công trình. Do đó ngày 27/03/2025, Tòa án mời Giám đốc Công ty T9 đến khảo sát hiện trường và báo giá, giữa bà H và ông Q không thống nhất chi phí sửa chữa nên bà H đề nghị bị đơn ông Q tự liên hệ đơn vị khác. Ngày 24/4/2025 theo đề nghị của ông Q, Công ty T8 đã mời Công ty TNHH X2, có trụ sở tại số H N, phường T, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh do ông Bùi Văn Đ2 là Giám đốc đến khảo sát hiện trường và báo giá. Tuy nhiên các bên không thống nhất được phương án sửa chữa và chi phí sửa chữa. Căn cứ Điều 584 Bộ luật dân sự, quy định: “Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường…”. Căn cứ kết luận giám định của Trung tâm giám định, sở X: Thì nguyên nhân chủ yếu gây hư hỏng, nghiêng lún cho nhà số 128/6 của bà H là do quá trình thi công phần hầm nhà số 128/8 của ông Q cụ thể là việc thi công rút cừ C.

Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của bà H là có căn cứ và buộc ông Q phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bà H theo đơn giá đề xuất của Trung tâm Quản lý và Giám định xây dựng, cụ thể: Về chi phí sửa chữa hư hỏng: 66.725.000đ; Chi phí kích nâng, chi phí xử lý móng và độ nghiêng công trình gồm các công tác (xử lý móng, kích nâng thẳng công trình, khắc phục nền trệt và các hư hỏng khác sau khi kích nâng) là: 1.700.000đ/m2 x diện tích sàn 204,8m2 = 348.160.000đồng, tổng cộng 2 khoản là 414.885.000đồng. Các đề xuất chi phí này của Trung tâm giám định áp dụng theo Thông tư số 12/2021/TT-BXD của Bộ X1, đơn giá theo bảng công bố giá của Sở Xây dựng tháng 3/2024 nên cần áp dụng các chi chí này làm cơ sở buộc ông Q bồi thường thiệt hại bằng tiền cho bà H là phù hợp với quy định của pháp luật. [2.2] Xét yêu cầu bồi thường tiền thuê nhà; Hội đồng xét xử thấy: Gia đình bà H có 6 người do nhà bị nghiêng lún, hư hỏng không ở được nên phải đi thuê nhà ở. Bà H yêu cầu: Bà H thuê giá 9.000.000đ/tháng tính từ ngày 04/10/2023 đến 04/9/2025 là 23 tháng x 9.000.000đ/tháng = 207.000.000 đồng. (có hợp đồng thuê). (Trước ngày 04/10/2023 ông Q đã hỗ trợ cho bà H được 2 tháng thuê nhà là 9.000.000đ/tháng x 2 tháng = 18.000.000 đồng).

Xét thấy, việc bà H thuê nhà nơi khác sinh sống nhằm mục đích để bảo đảm an toàn tính mạng của gia đình trong thời gian sửa chữa do nhà bị hư hỏng là phù hợp với quy định của pháp luật. Vì vậy cần buộc ông Q phải có trách nhiệm thanh toán cho bà H số tiền thuê nhà từ ngày 04/10/2023 đến 04/9/2025 là 23 tháng x 9.000.000đ/tháng = 207.000.000 đồng là phù hợp pháp luật. Tổng số tiền ông Q phải bồi thường cho bà H là 621.885.000 đồng. 11 Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Q phải bồi thường thiệt hại cho bà H số tiền 621.885.000 đồng là phù hợp với quy định của pháp luật.

[3]. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, xác minh thu thập chứng cứ, Trưng cầu giám định: Căn cứ Điều 157, 161, 165 Bộ luật tố tụng dân sự; Hết 100.000.000 đồng, bị đơn ông Q phải chịu. Do bà H đã nộp tạm ứng nên ông Q phải hoàn trả lại cho bà H số tiền 100.000.000 đồng.

[4] Về án phí dân sự sơ phúc thẩm: Căn cứ Điều 12, 26, 27, 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí lệ phí tòa án. Ông Q, bà H là người cao tuổi (trên 60 tuổi) nên được miễn nộp tiền án phí dân sự sơ phúc thẩm.

Từ những phân tích và nhận định trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ: Không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.