Bản án 750/2026/DSSTTranh chấp hợp đồng vay tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Bà Bùi Thị T khởi kiện bà Trần Thị N tranh chấp về hợp đồng vay tài sản, bị đơn có nơi cư trú tại P, phường C, Thành phố Hồ Chí Minh nên theo quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, đây là tranh chấp về hợp đồng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 10 - Thành phố Hồ Chí Minh.

[2]. Về pháp luật áp dụng: Do giao dịch dân sự giữa nguyên đơn và bị đơn được thực hiện vào thời điểm Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực, nên Hội đồng xét xử áp dụng Bộ luật dân sự năm 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan để giải quyết vụ án.

[3] Nội dung vụ án: Nguyên đơn bà Bùi Thị T yêu cầu Tòa án buộc bà Trần Thị N trả cho bà Bùi Thị T số tiền vốn vay còn lại là 65.000.000 đồng, tiền lãi quá hạn tính từ ngày 30/10/2022 đến nay là 42 tháng x 0,83%/tháng = 22.659.000 đồng và 12 chỉ vàng 24 kara (tại thời điểm xét xử có giá 16.730.000đ/chỉ = 200.760.000 đồng)

[4] Tại phiên tòa, nguyên đơn xin rút yêu cầu buộc ông Trần Đức N liên đới với bà Trần Thị N thanh toán nợ cho nguyên đơn: Xét đây là sự tự nguyện của nguyên đơn và không trái pháp luật nên căn cứ khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với yêu cầu này của nguyên đơn. Ngoài ra, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn còn rút lại các yêu cầu buộc bà N trả nợ đối với Giấy mượn tiền ngày 30/4/2022 với số tiền là 100.000.000 đồng; giấy mượn tiền ngày 30/10 với số tiền là 100.000.000 đồng; 4 giấy mượn tiền ngày 01/11/2022 với số tiền là 30.000.000 đồng. Do đó Hội đồng xét xử ghi nhận và đình chỉ đối với yêu cầu này của nguyên đơn.

[5]

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ do nguyên đơn cung cấp Hội đồng xét xử xét thấy: * Đối với yêu cầu trả tiền gốc của nguyên đơn: - Theo giấy vay tiền ngày 16/6/2022 thể hiện bà Trần Thị N có mượn của bà Bùi Thị T số tiền 50.000.000 đồng, thời hạn 02 tháng, không thỏa thuận lãi suất. Bà N có ký tên xác nhận; - Theo giấy vay tiền ngày 07/8/2022 thể hiện bà Trần Thị N có mượn của bà Bùi Thị T 01 sợi dây chuyền 05 chỉ vàng 24K và 05 chỉ vàng 24K (tổng cộng 10 chỉ vàng 24), thời hạn trả 01 tháng, không thỏa thuận lãi suất. Bà N có ký tên xác nhận. - Theo giấy mượn tiền ngày 21/9/2022 thể hiện 03 nội dung như sau: Ngày 13/9/2022, bà N có mượn của bà T 10.000.000 đồng; Ngày 19/9/2022, bà N có mượn bà T 2 chỉ vàng 24k và 5.000.000 đồng, 01 tấm lắc, 01 đôi bông; Ngày 21/09/2022, bà N có mượn của bà T 15.000.000 đồng trả lãi mỗi tháng. Phía mặt sau giấy vay tiền này thể hiện nội dung ngày 16 âm lịch 2024, bà T có nhận lại của bà N 01 tấm lắc, 01 đôi bông và 15.000.000 đồng.

Từ những phân tích nêu trên cùng sự thừa nhận của bà N có cơ sở xác định: Số tiền bà N nhận của bà T là 80.000.000 đồng, gồm: 50.000.000 đồng (ngày 16/6/2022) + 10.000.000 đồng (ngày 13/9/2022) + 5.000.000 đồng (ngày 19/9/2022) + 15.000.000 đồng (ngày 21/9/2022); Số vàng bà N nhận của bà T là 12 chỉ vàng và 01 tấm lắc, 01 đôi bông, gồm: 10 chỉ vàng (ngày 07/8/2022) + 02 chỉ vàng (ngày 19/9/2022) + 01 tấm lắc, 01 đôi bông (ngày 19/9/2022); Theo sự thừa nhận của hai bên: Sau khi vay, ngày 15/01/2025 bà N đã trả cho bà T số tiền 15.000.000 đồng (mười lăm triệu đồng) và 01 tấm lắc + 01 đôi bông mượn theo giấy mượn tiền ngày 21/9/2022 thông qua bà Nguyễn Thị H trả giùm và bà T đã ký nhận. Tại biên bản đối chất ngày 09/01/2026, bà Trần Thị N trình bày có chuyển trả cho bà T 47.000.000 đồng thông qua tài khoản của bà Bùi Thị L là em ruột của bà T, tuy nhiên bà N không cung cấp được chứng cứ chứng minh bà T yêu cầu bà N trả nợ cho bà T thông qua chuyển khoản cho bà L. Đồng thời, bà T cũng không thừa nhận việc bà N đã trả cho bà T số tiền 47.000.000 đồng, nội dung các lần chuyển khoản không liên quan đến tranh chấp này.

Do đó, không có cơ sở xác định bà N đã trả cho bà T 47.000.000 đồng.

Vì vậy, bị đơn phải chịu quả hậu quả của việc không chứng minh được theo quy định tại khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định:“Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được 5 có trong hồ sơ vụ việc”. Căn cứ Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về hợp đồng vay tài sản như sau: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”. Căn cứ khoản 1 Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về nghĩa vụ trả nợ của bên vay: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Căn cứ các quy định trên của pháp luật cho thấy bà N đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền và vàng cho bà T do đó có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T buộc bà N trả cho bà T số tiền gốc là 65.000.000 đồng và 12 chỉ vàng được quy đổi thành Việt Nam Đồng tại thời điểm xét xử sơ thẩm. * Đối với yêu cầu tính lãi của nguyên đơn: Căn cứ các giấy mượn tiền giữa bà N và bà T không thể hiện các bên có thỏa thuận lãi suất. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn xác định lãi suất thỏa thuận là 3%/tháng nhưng các bên cũng không cung cấp chứng cứ chứng minh việc thanh toán lãi với nhau. Nhận thấy các bên có thỏa thuận lãi suất nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất do đó nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán tiền lãi với mức lãi suất 10%/năm = 0,83%/tháng là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên có cơ sở chấp nhận. Về thời điểm tính lãi, nhận thấy nguyên đơn cho bị đơn vay tiền nhiều lần và có thỏa thuận thời hạn trả do đó việc nguyên đơn căn cứ vào thời điểm vay tiền cuối cùng để tính lãi cho bị đơn là có lợi cho bị đơn nên có cơ sở chấp nhận.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện thời điểm cuối cùng mà bà T cho bà N mượn tiền là ngày 21/09/2022 do đó nguyên đơn yêu cầu tính lãi từ ngày 30/10/2022 là có cơ sở chấp nhận. Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 280 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “2. Nghĩa vụ trả tiền bao gồm cả tiền lãi trên nợ gốc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Tại khoản 2 Điều 470 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về thực hiện hợp đồng vay có kỳ hạn có lãi suất như sau: “Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn và không có lãi thì bên vay có quyền trả lại tài sản trước kỳ hạn nhưng phải trả toàn bộ lãi theo kỳ hạn...” Từ những căn cứ nêu trên Hội đồng xét xử xét thấy: Yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn trả lãi suất quá hạn như sau: Số tiền nợ gốc 65.000.000 6 đồng là 03 năm 05 tháng 21 ngày x 65.000.000 đồng x 10%/năm là 22.566.050 đồng phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên có cơ sở chấp nhận.

[6]

Từ những phân tích và nhận định trên và xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[7] Về án phí: Bị đơn phải chịu án phí đối với yêu cầu của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do bà N thuộc trường hợp được miễn án phí vì là người cao tuổi và đã có đơn yêu cầu miễn án phí.