Bản án 408/2026/DS-PTTranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản

Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến tranh luận của các đương sự và ý kiến 11 phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Đơn kháng cáo của anh Nguyễn Tấn T2 nộp trong thời hạn luật định, đã đóng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm. Căn cứ Điều 273 và Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử chấp nhận xét xử vụ án theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Tại phiên tòa phúc thẩm ông Lê Văn T, ông Lê Văn Ú, anh Nguyễn Tấn T2, ông Nguyễn Quang S, ông Nguyễn Văn M1, ông Huỳnh Văn C1, ông Hồ Văn H3 có mặt, các đương sự khác đã được Tòa án triệu tập hợp lệ 2 lần nhưng vẫn vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét vụ án vắng mặt các đương sự nêu trên.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của anh Nguyễn Tấn T2 kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa Bản án dân sự sơ thẩm số: 105/2025/DS-ST ngày 14 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3-Cà Mau theo hướng yêu cầu được nhận phần đất tại các thửa số 1 (962,9m2), 3 (353,2m2), 4 (346,8m2), 5 (214,6m2) và yêu cầu các phần đất các con của cụ L4, cụ T11 được tặng cho khi còn sống đã chuyển nhượng dư giao trả lại cho đủ diện tích 4.465,8m2 đất tại ấp Ô, xã K, tỉnh Cà Mau, Hội đồng xét xử xét thấy: 2.1. Xét về hàng thừa kế của cụ L4, cụ T11: cụ L4 và cụ T11 có 10 người con: Bà Nguyễn Thị H, ông Nguyễn Văn M, ông Nguyễn Văn L2, ông Nguyễn Văn D1 (chết năm 2025), ông Nguyễn Văn T13 ( chết năm 2008), ông Nguyễn Văn T14 (chết 2018), ông Nguyễn Văn T15 (chết 2017), ông Nguyễn Văn L1 (chết 2023), ông Nguyễn Văn Đ4 (chết lúc 23 tuổi, không vợ con),ông Nguyễn Văn T18 (chết còn nhỏ). 2.2. Xét di sản tranh chấp: Ngày 26/11/1997 cụ T11 và cụ L4 có lập di chúc để phân chia đất cho các con “Biên bản hợp gia đình vi chúc lại” được các con của cụ T11, cụ L4 thừa nhận đây là tình tiết sự kiện không cần phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự. Tại tờ di chúc nêu trên không nói rõ cụ T11, cụ L4 có tổng cộng diện tích đất bao nhiêu và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa, ở thửa đất nào, vị trí đất tại đâu. Đến ngày 12/4/2002, cụ Nguyễn Văn L4 được Ủy ban nhân dân huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 12/4/2002 diện tích 43.270m2 tại các thửa đất 395, 388, 406 tờ bản đồ số 02 đất tại ấp P, xã K, huyện T, tỉnh Cà Mau ( nay là ấp Ông B, xã K, tỉnh Cà Mau), tuy nhiên theo đo đạc thực tế diện tích đất thuộc quyền sử dụng của cụ L4, cụ T11 chỉ tương đương 31.522,4m2 (có diện tích nhà nước thu hồi xây dựng Hệ thống thuỷ lợi tiều vàng III – Bắc C diện tích 1.189,7m2). Sau khi được cha mẹ phân chia đất thì thực tế các con của cụ L4 cũng đã quản lý sử dụng và chuyển nhượng lại cho nhiều người cụ thể: Năm 1996, ông T14 chuyển nhượng cho ông M1 diện tích 1 công đất ruộng; năm 1997 ông D1 chuyển nhượng cho ông M1 01 công ruộng, ông T14 chuyển nhượng cho ông M1 01 công đất ruộng. 12 Năm 2003, ông T13 chuyển nhượng lại cho ông S1 (chồng bà H2) 3 công ruộng và đìa khoảng 600m2. Năm 2002, ông T, bà H chuyển nhượng cho ông L5 (chồng bà Ẩ) 02 công ruộng và trong năm 2002 thì ông T13 và ông L2 chuyển nhượng cho ông L5 4,5 công đất ruộng (trong đó ông T13 chuyển nhượng 2,5 công, ông L2 chuyển nhượng 2 công). Năm 2011, bà X, anh T2 và anh T1 (vợ con ông T13) chuyển nhượng cho ông C5 1 công đất vườn (ngang 18m x dài 72m); năm 2012 thì ông T15 chuyển nhượng cho ông C5 tổng diện tích vườn và ruộng (2.942m2). Năm 2015, thì bà X, anh T2 và anh T1 (vợ con ông T13) chuyển nhượng cho ông C1 diện tích 3.187m2 đất vườn. Các đương sự thống nhất xác định hiện tại di sản của cụ T11, cụ L4 để lại tổng diện tích 1.916m2 (thửa số 1 diện tích 962,9m2; thửa số 3 diện tích 353,2m2; thửa số 4 diện tích 346,8m2 và thửa số 8 điện tích 253,1m2 là đất khu mộ), đối với phần đất khu mộ các đương sự không yêu cầu chia, để lại làm nơi an nghỉ của ông bà. Bà X, anh T2 và anh T1 yêu cầu được nhận phần đất tại các thửa số 1 (962,9m2), 3 (353,2m2), 4 (346,8m2), 5 (214,6m2) và các phần đất con của cụ L4, cụ T11 được tặng cho khi còn sống đã chuyển nhượng dư giao trả lại cho đủ diện tích 4.465,8m2. Thấy rằng, theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho cụ L4 năm 2002 diện tích 43.270m2 (cấp theo bản đồ 299) nhưng đo đạc thực tế là 31.522,4m2 (có diện tích nhà nước thu hồi xây dựng Hệ thống thuỷ lợi tiều vàng III – Bắc C diện tích 1.189,7m2) là ít hơn diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong phần đất qua đo đạc thực tế là 31.522,4m2 thì gia đình ông T13 đã chuyển nhượng cho người khác hơn 09 công đất (tương đương 11.664m2) và hiện đang quản lý diện tích 5.817,6m2 (thửa số 580). Trong khi đó, ông M được chia 2 công đất ruộng và 02 công đất vườn, tuy nhiên hiện tại nếu tổng tính cả luôn khu mộ thân tộc ông M chỉ quản lý sử dụng diện tích 1.916m2, ít hơn rất nhiều so với phần đất được chia. Từ đó cho thấy diện tích đất thực tế của cụ T11, cụ L4 để phân chia cho những người con ít hơn diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Gia đình anh T2 cho rằng theo di chúc còn thiếu diện tích đất được cho là 4.465,8m2 nhưng như đã phân tích diện tích đo đạc thực tế ít hơn diện tích cụ L4, cụ T11 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mặt khác thời điểm các anh em của ông T13 còn sống thì không ai có ý kiến về việc cha mẹ phân chia đất cho các con, ông T13 cũng không có ý kiến cho rằng diện tích đất ông cho ít hơn di chúc và cũng không có ý kiến về việc ông M, ông L2 xây dựng nhà ở kiên cố trên phần đất đang tranh chấp.

Do đó, gia đình anh T2, bà X và anh T1 căn cứ vào diện tích đất cấp quyền sử dụng cho cụ L4 năm 2002 và căn cứ vào di chúc năm 1997 yêu cầu nhận thêm quyền sử dụng đất là không có căn cứ. [2.3]

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông T2; Chấp nhận ý kiến phát biểu của Kiểm sát 13 viên; Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 105/2025/DS-ST ngày 14 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3-Cà Mau.

[3] Án phí dân sự phúc thẩm: Anh T2 kháng cáo không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật.

[4] Các phần Quyết định khác của Bản án dân sự sơ thẩm số: 105/2025/DS- ST ngày 14 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3-Cà Mau không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.