Bản án 04/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa vắng mặt bị đơn ông Tàng Văn M1 nhưng đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Về quan hệ pháp luật: Theo đơn khởi kiện nguyên đơn ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M yêu cầu Toà án giải quyết buộc ông Tàng Văn M1 phải trả tiền lãi đối với số tiền nợ gốc 500.000.000 đồng mà Tàng Văn M1 đã vay ông bà 4 từ ngày 27 tháng 10 năm 2016, gồm khoản tiền lãi trước thời điểm chốt nợ ngày 28 tháng 9 năm 2018 là 69.000.000 đồng và khoản tiền lãi sau thời điểm chốt nợ với mức lãi suất là 1%/tháng. Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự Toà án xác định quan hệ tranh chấp là: Tranh chấp tiền lãi trong hợp đồng vay tài sản.

[3] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn ông Tàng Văn M1 trước khi đi chấp hành án có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú và nơi cư trú tại: Thôn N, xã K, tỉnh Lạng Sơn nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Tại phiên tòa, nguyên đơn ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M thay đổi yêu cầu khởi kiện, cụ thể yêu cầu tính lãi sau thời điểm chốt nợ từ ngày 01/10/2018 đến ngày 17/4/2025.

Xét thấy, việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu, nên Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự chấp nhận việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[5] Ngày 27 tháng 10 năm 2016 ông Tàng Văn M1 đã vay ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M số tiền 500.000.000 đồng. Lãi suất tại thời điểm vay hai bên thoả thuận theo lãi suất ngân hàng N2. Sau khi vay tiền Tàng Văn M1 không thực hiện trả tiền theo thoả thuận mà đã thực hiện hành vi Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản với số tiền là 500.000.000 đồng và đã bị xử lý hình sự theo Bản án số 304/2025/HS-PT, ngày 17/4/2025 của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội. Tại bản án 304/2025/HS-PT, ngày 17/4/2025 của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội ngoài xử lý về trách nhiệm hình sự còn buộc bị cáo Tàng Văn M1 phải bồi thường cho ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M tổng số tiền là 500.000.000 đồng. Ngày 07/7/2025 Tàng Văn M1 đã thi hành số tiền 500.000.000 đồng cho ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M theo Biên lai thu tiền số 0005937, ngày 07/7/2025 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Như vậy, khoản tiền 500.000.000 đồng mà Tàng Văn M1 lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản chính là khoản tiền nợ gốc mà ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M đang yêu cầu Tàng Văn M1 phải trả tiền lãi.

[6] Xét yêu cầu của nguyên đơn ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M buộc Tàng Văn M1 trả lãi đối với khoản tiền gốc 500.000.000 đồng với tổng số tiền lãi là 461.833.000 đồng, trong đó tiền lãi theo lãi suất ngân hàng tính đến thời điểm chốt nợ ngày 28/9/2018 Tàng Văn M1 chưa trả là 69.000.000 đồng; tiền lãi sau thời điểm chốt nợ tính từ ngày 01/10/2018 đến ngày 17/4/2025 với mức lãi suất 1%/tháng với tổng số tiền là 392.833.000 đồng.

[7] Đối với khoản tiền lãi 69.000.000 đồng: Nguyên đơn cho rằng đây là khoản tiền lãi hai bên thoả thuận theo mức lãi suất ngân hàng Nhà nước nhưng Tàng Văn M1 không thực hiện theo thoả thuận nên hai bên đã chốt nợ vào ngày 28/9/2018. Theo Giấy nhận nợ ngày 28/9/2018 thì tổng số tiền Tàng Văn M1 còn nợ là 569.000.000 đồng, trong đó có 500.000.000 đồng là tiền gốc, 5 69.000.000 đồng là tiền lãi. Bị đơn Tàng Văn M1 thì cho rằng khi vay tiền hai bên thoả thuận không phải trả lãi nên số tiền 69.000.000 đồng nguyên đơn yêu cầu là không có căn cứ pháp lý.

Xét thấy, theo bản án số 304/2025/HS-PT, ngày 17/4/2025 của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã nhận định “Ngày 27/10/2016 Tàng Văn M1 vay của vợ chồng Hoàng Văn T, Nguyễn Thị M số tiền 500.000.000 đồng, lãi suất tính theo lãi suất ngân hàng”. Đây là tình tiết được thể hiện trong bản án có hiệu lực pháp luật nên nguyên đơn không phải chứng minh. Ngoài ra, nguyên đơn khẳng định Tàng Văn M1 ngoài vay số tiền 500.000.000 đồng không vay thêm khoản tiền nào khác. Như vậy, Giấy chốt nợ ngày 28/9/2018 thể hiện số tiền là 569.000.000 đồng thì đã bao gồm 500.000.000 đồng tiền gốc và 69.000.000 đồng tiền lãi. Như vậy, có căn cứ để chấp nhận đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phải trả số tiền lãi tính đến ngày 28/9/2018 với số tiền là 69.000.000 đồng.

[8] Đối với khoản tiền lãi sau thời điểm chốt nợ tính từ tháng 10/2018 với mức lãi suất là 1%/tháng: [8.1] Về mức lãi suất: Do Tàng Văn M1 không thực hiện việc trả lãi theo đúng thoả thuận nên đã dẫn đến việc chốt nợ ngày 28/9/2018. Quá trình chốt nợ thì các bên đã có sự thay đổi về mức lãi suất từ lãi suất theo lãi suất của Ngân hàng sang lãi suất là 1%/tháng đối với khoản tiền vay. Việc thay đổi đó dựa trên sự tự nguyện thoả thuận của các bên được thể hiện qua Giấy chốt nợ ngày 28/9/2018. Tàng Văn M1 cho rằng Giấy chốt nợ thể hiện lãi suất 1% là do Hoàng Văn T tự ý ghi vào nhưng Tàng Văn M1 không có căn cứ chứng minh sự gian dối trong việc thoả thuận của cả hai bên. Việc ký và điểm chỉ trên văn bản thoả thuận thể hiện quyền và nghĩa vụ của cá nhân đối với những nội dung mà mình đã xác nhận.

Do đó, có căn cứ xác định các bên đã thoả thuận thay đổi mức lãi suất là 1%/tháng. Tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định “1. Lãi suất do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác…Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực”. Như vậy, các bên thoả thuận mức lãi suất 1%/tháng tương đương với 12%/năm chưa vượt quá mức cho phép theo quy định của Bộ luật Dân sự nên mức lãi suất thoả thuận 1%/tháng của các bên là hợp pháp. [8.2] Về xác định thời hạn: Nguyên đơn yêu cầu tính lãi từ ngày 01/10/2018 đến ngày 17/4/2025.

Xét thấy, các bên đã chốt nợ vào ngày 28/9/2018 với tổng số tiền là 569.000.000 đồng bao gồm tiền gốc, tiền lãi và thoả thuận lãi suất là 1%/tháng. Ngày 17/4/2025 Toà án nhân dân cấp cao xét xử phúc thẩm và ban hành bản án số 304/2025/HS-PT buộc Tàng Văn M1 phải trả lại cho ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M số tiền gốc 500.000.000 đồng. Như vậy, thời điểm bắt đầu tính lãi suất 1%/tháng từ ngày 01/10/2018 là sau thời điểm chốt nợ ngày 28/9/2018. Còn đối với thời hạn tính lãi đến ngày 17/4/2025, là ngày bản án hình sự phúc thẩm có hiệu lực thi hành đối với khoản tiền nợ gốc, 6 khi đó bên được thi hành là ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M có quyền yêu cầu thi hành án, đồng thời khoản tiền gốc này sẽ được tính lãi theo quy định tại Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự.

Do đó, xác định thời gian trả lãi đối với khoản nợ gốc 500.000.000 đồng với lãi suất 1%/tháng tính từ ngày 01/10/2018 đến ngày 17/4/2025 là phù hợp.

[9]

Từ những phân tích trên, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M, buộc ông Tàng Văn M1 có trách nhiệm trả cho ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M số tiền lãi của khoản vay 500.000.000 đồng tính đến ngày chốt nợ (ngày 28/9/2018) là 69.000.000 đồng và tiền lãi sau thời điểm chốt nợ tính từ tháng 01/10/2018 đến 17/4/2025 là 78 tháng 17 ngày, cụ thể: 500.000.000 đồng x 1% x 78 tháng 17 ngày = 392.833.000 đồng (đã làm tròn số). Tổng số tiền lãi ông Tàng Văn M1 phải trả cho ông Hoàng Văn T, bà Nguyễn Thị M là 461.833.000 đồng.

[10] Về án phí: Nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 22.473.000 đồng (đã làm tròn số). Hoàn trả cho nguyên đơn số tiền án phí 12.225.000 đồng mà nguyên đơn đã nộp theo biên lai số 0000004, ngày 05/01/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn.

[11] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 – Lạng Sơn là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[12] Các đương sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.