Bản án 163/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng đặt cọc

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện quan hệ pháp luật tranh chấp giữa các đương sự là về hợp đồng đặt cọc; bị đơn có địa chỉ thường trú tại địa bàn Tòa án nhân dân khu vực 9 - An Giang, nên thuộc thẩm 2 quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 9 - An Giang tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [1.2] Về sự vắng mặt của đương sự: Nguyên đơn có đơn xin xét xử vắng mặt, bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ, tống đạt các văn bản tố tụng khác đúng quy định nhưng các đương sự vẫn vắng mặt không lý do, không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về nội dung vụ án: Vào ngày 01/10/2024 ông T có đặt cọc số tiền 250.000.000 đồng cho bà H để mua diện tích 2082m?, loại đất lúa, tại xã M, với giá mua bán là 300.000.000 đông. Các bên thỏa thuận đên ngày 01/01/2025 sẽ ra công chứng đê tiên hành chuyên nhượng thửa đất nêu trên. Đến thời hạn ký hợp đồng chuyên nhượng ông T liên hệ với bà H nhiều lần nhưng không được. Nay yêu câu Tòa án giải quyêt hủy hợp đông đặt cọc, buộc bà H trả lại tiên cọc và bôi thường cọc tông sô tiên 500.000.000 đồng. Theo thỏa thuận trong hợp đồng thì thời hạn thực hiện hợp đồng là 90 ngày, kê từ ngày 01/10/2024 đên ngày 01/01/2025. Đã đên hạn thực hiện hợp đồng chuyên nhượng nhưng bà H không hợp tác, cô tình né tránh. Hội đồng xét xử xét thấy, tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện ông T đã tích cực yêu cầu thực hiện hợp đồng chuyển nhượng, ông T cũng đã gửi thông báo yêu cầu thực hiện hợp đồng nhưng bà H đã không thực hiện đúng nghĩa vụ là bà H đã vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận. Tại Điều 424 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: "1. Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ mà bên có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trong một thời hạn hợp lý nhưng bên có nghĩa vụ không thực hiện thì bên có quyền có thể hủy bỏ hợp đồng.

2. Trường hợp do tính chât của hợp đông hoặc do ý chí của các bên, hợp đồng sẽ không đạt được mục đích nêu không được thực hiện trong thời hạn nhất định mà hết thời hạn đó bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ thì bên kia có quyền hủy bỏ hợp đồng mà không phải tuân theo quy định tại khoản 1 Điều này" Trong trường hợp này bà H đã cố tình né tránh không muốn tiếp tục thực hiện nghĩa vụ.

Do đó, ông T yêu cầu hủy hợp đồng, không tiếp tục thực hiện hợp đồng là có căn cứ phù hợp quy định tại Điều 424 Bộ luật Dân sự năm 2015. Về hậu quả của việc hủy hợp đồng: Điều 427 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: "1. Khi hợp đồng bị hủy bỏ thì hợp đồng không có hiệu lực từ thời điểm giao kết, các bên không phải thực hiện nghĩa vụ đã thỏa thuận, trừ thỏa thuận về phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và thỏa thuận về giải quyết tranh chấp. 3

2. Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận sau khi trừ chi phí hợp lý trong thực hiện hợp đông và chi phí bảo quản, phát triên tài sản. Việc hoàn trả được thực hiện bằng hiện vật. Trường hợp không hoàn trả được bằng hiện vật thì được trị giá thành tiền để hoàn trả. Trường hợp các bên cùng có nghĩa vụ hoàn trả thì việc hoàn trả phải được thực hiện cùng một thời điểm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Do yêu câu hủy bỏ hợp đồng được chấp nhận nên buộc các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, bà H đã nhận tiên thì buộc bà H phải trả tiên; ông 1 chưa nhận đât nên không phải trả đât. Khoản 3 Điều 427 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: "Bên bị thiệt hại do hành vi vi phạm nghĩa vụ của bên kia được bồi thường" Tại Điều 3 của hợp đồng đặt cọc thỏa thuận như sau: ". ....Trường hợp Bên A không cung câp giây tờ liên quan vê thửa đât này hay thửa đât bị tranh châp, hoặc đôi ý không bán thì phải hoàn trả tiên cọc và bồi thường gấp 2 (hai) lần số tiền mà Bên B đã đặt cọc cho Bên A. Tổng số tiền hoàn trả và bồi thường = 500.000.000 đông.... Điều 328 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: "1. Đặt cọc là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.

2. Trường hợp hợp đồng được giao kết, thực hiện thì tài sản đặt cọc được trả lại cho bên đặt cọc hoặc được trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền; nếu bên đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc; nếu bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết, thực hiện hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác". Như vậy, các bên đã thỏa thuận rõ ràng, chi tiết số tiền hoàn và số tiền phạt cọc, sự thỏa thuận này phù hợp với Điều 3, Điều 328 của Bộ luật Dân sự năm 2015, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[3] Về án phí: Do vi phạm nghĩa vụ nên bà H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Với yêu cầu được chấp nhận ông T không phải chịu án phí dân sự so thẩm, được nhận lại tiền tạm ứng án phí đã nộp.